English

Абай Құнанбайұлы «Отыз екінші қарасөзінің» композициялық ерекшеліктері — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 10

Preview Open material
Lesson plan
Section
Абай шығармашылығы. Қарасөздер
Lesson title
Абай Құнанбайұлы «Отыз екінші қарасөзінің» композициялық ерекшеліктері
Class
10
Lesson objectives according to program
10.1.1.1 Әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну
10.2.3.1 Шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдау
Lesson objectives
Оқушылар «Отыз екінші қарасөздің» тақырыбы мен негізгі идеясын біледі.
Оқушылар қарасөздің композициялық бөліктерін және олардың байланысын біледі.
Оқушылар шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін біледі.
Values
Білімге құштарлық пен табандылықты бағалайды: Абайдың талап, еңбек және ақыл туралы ойларын талдау арқылы оқушылар ізденістің маңызын түсінеді. Өз пікірін мәтінге сүйеніп дәлелдеу мәдениетін қалыптастырады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және назар аудару
3 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуды тексереді.
Сабақ мақсаты мен жұмыс тәртібін таныстырады.
 Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақ мақсаты мен жұмыс тәртібімен танысады. Сабаққа дайындықты көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. тақта, дәптер
Мәселені анықтау
5 минут
Мәселе қою:
«Абай білімді қалай игеру керектігін қандай шарттармен байланыстырады?» деген мәселені ұсынады.
«Отыз екінші қарасөздің» атауын көрсетіп, шығарма құрылымы оның идеясын қалай ашатыны туралы болжам жасатады.
 Оқушылар сұраққа өз болжамдарын айтады: білімге ынта, зейін, ой қорыту және табандылық қажет. Оқушылар қарасөздің құрылымы идеяны ашуға ықпал етеді деп болжайды. Мәселе бойынша негізді болжам айтады — 1 ұпай. Болжамын тақырыппен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, Абайдың қарасөздер жинағы
Жаңа материалды түсіндіру
10 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Презентация арқылы қарасөздің мазмұндық-композициялық қозғалысын түсіндіреді: білім үйренуге қойылатын шарттар, білімге кедергі болатын мінездер және ойды түйіндеу.
Білімге құмарлық, зейін қою, естігенді ой елегінен өткізу және табандылық туралы тұстарды мәтіннен көрсетеді.
Қайталау мен тізбектеудің ойды күшейту қызметіне назар аудартады.
Slide 1 — Абайдың Отыз екінші қарасөзі
Slide 2 — Бір оқушы естігенін бірден дәптерге түртіп алады, ал екіншісі тыңдағанын кейін өз сөзімен…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Білімді игеру шарттары
Slide 5 — Білімге бөгет мінездер
Slide 6 — Абай білімді қабылдау шарттарын және ой кеселдерін қатар көрсетеді: қай мінезге қарсы қай…
Slide 7 — Ойды бекіту
Slide 8 — Композициялық қозғалыс
Slide 9 — Негізгі түйін
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар презентациядағы сызбаны қарап, қарасөздің негізгі бөліктерін дәптерге белгілейді. Оқушылар мәтіннен білімге ұмтылу мен оған кедергі келтіретін мінездер туралы тұстарды табады. Қарасөздің екі мазмұндық бөлігін дұрыс атайды — әрқайсысына 1 ұпай. Композициялық байланысты түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Көркемдік тәсілдерді талдау
7 минут
Сыныпқа сұрақтар:
Автор ойды күшейту үшін қандай сөздерді немесе ойларды қайталайды?
Білім алуға қатысты шарттарды тізбектей беру оқырманға қалай әсер етеді?
Қарасөздегі қарама-қарсы мінездерді салыстыру негізгі ойды қалай ашады?
Жауаптар:
Қайталау мен мағыналас тіркестер назарды білімге қажетті шарттарға аударады.
Тізбектеу шарттардың жүйесін көрсетіп, ойды бірізді дамытады.
Қарама-қарсылық білімге ұмтылу мен оған кедергі мінездердің айырмасын айқындайды.
 Оқушылар мәтіннен қайталау, тізбектеу және қарама-қарсы қою үлгілерін табады. Оқушылар сұрақтарға мәтіннен мысал келтіріп жауап береді. Қайталау тәсілін мәтіннен табады — 1 ұпай. Тізбектеудің қызметін түсіндіреді — 1 ұпай. Қарама-қарсылықтың идеясын ашады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. қарасөз мәтіні, оқулық, дәптер
Білімді бекіту ойыны
6 минут
Нұсқаулық:
«Композициялық баспалдақ» ойынын ұйымдастырады: топтарға мәтін бөліктері мен олардың қызметі жазылған карточкаларды таратады.
Әр топтан бөліктерді мәтіндегі ой өрбуіне сай реттеп, әрқайсысының қызметін қысқаша түсіндіруді сұрайды.
 Оқушылар топпен карточкаларды реттейді. Оқушылар білімге қойылатын шарттар, кедергі болатын мінездер және қорытынды ой арасындағы байланысты түсіндіреді. Бөліктерді дұрыс реттейді — 2 ұпай. Әр бөліктің қызметін түсіндіреді — 2 ұпай. Топтық талқылауға үлес қосады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Жеке тапсырма орындау
7 минут
Жеке жұмысқа тапсырма:
Жеке тапсырма таратады: «Қарасөздің композициялық бөліктерін атап, олардың бірінің негізгі идеяны ашудағы қызметін мәтіннен мысал келтіріп түсіндіріңдер».
Жауапта көркемдік тәсілдердің бірін атап, қызметін көрсетуді ескертеді.
 Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар композициялық бөлікті атап, мәтіннен мысал келтіреді және көркемдік тәсілдің қызметін түсіндіреді. Композициялық бөлікті дұрыс атайды — 1 ұпай. Мәтіннен сәйкес мысал келтіреді — 1 ұпай. Идеямен байланысын түсіндіреді — 1 ұпай. Көркемдік тәсілдің қызметін анықтайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Қысқа білім тексеру
4 минут
Білімді тексеруге тапсырма:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: «Қарасөздің басты тақырыбы қандай?», «Автор білім үйренуге қандай шарттар қояды?», «Тізбектеу тәсілі қандай қызмет атқарады?».
Оқушылардың жауаптарын жинап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
 Оқушылар үш сұраққа қысқа жазбаша жауап береді: қарасөз білім мен ғылым үйрену туралы; автор ынта, зейін, ой қорыту мен табандылықты талап етеді; тізбектеу ойды жүйелеп, шарттардың байланысын көрсетеді. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Рефлексия
3 минут
«Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы келесі сабақта не қалайтынына сәйкес есік таңдайды — мұғалімге тек көңіл-күй ғана емес, нақты жоспар.
 Оқушылар «Қай есікті таңдайсыз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Негізгі ойды дұрыс түйіндейді — 1 ұпай. Өз түсінігіне қатысты нақты ой жазады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Мәтінмен жұмыс кезінде кітап пен дәптерді ұқыпты пайдаланып, партада дұрыс отырыңдар. Топтық жұмыста бір-біріңнің пікірін құрметтеп, карточкаларды ретімен қолданыңдар.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Literature
Grade
Grade 10
Language
Kazakh

Create your own lesson plan with AI

ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in