Әл-Фараби «Тіршілікте құрыштай бол төзімді» өлеңі. Антитеза, аллегория — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 6
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Көркем ауыстырулар және өлең талдауы
|
| Lesson title |
Әл-Фараби «Тіршілікте құрыштай бол төзімді» өлеңі. Антитеза, аллегория
|
| Class |
6
|
| Lesson objectives according to program |
6.2.3.1 шығармадағы көркем ауыстыруларды (троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация, арнау) анықтау;
|
| Lesson objectives |
Оқушылар өлеңдегі антитезаны анықтап, қарама-қарсы ұғымдарды атайды.
Оқушылар аллегорияны танып, өлеңдегі астарлы бейнелердің мәнін түсіндіреді.
Оқушылар табылған көркем ауыстыруларды мәтіннен мысал келтіріп дәлелдейді.
|
| Values |
Төзімділік пен қайсарлықтың өмірлік маңызын ұғыну оқушыларды қиындыққа мойымауға тәрбиелейді. Өлеңді талдау барысында өз ойын мәтінге сүйеніп айтуға және өзгелердің пікірін құрметтеуге дағдыланады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Құрыштай бол төзімді» деген тіркесті тақтаға жазып, оның мағынасын болжауды ұсынады.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар «құрыштай бол төзімді» тіркесін түсіндіріп, төзімділік туралы бастапқы ойларын айтады. | Тіркестің мағынасын түсіндіреді — 1 ұпай. Өз ойын тақырыппен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор, дәптер |
| Сабақ мақсатын айқындау 5 минут |
Мәселе қою:
«Өлеңдегі қарама-қарсы ұғымдар төзімділік идеясын қалай ашады?» деген мәселені ортаға салады.
«Астарлы бейне мен қарама-қарсылықты мәтіннен қалай тануға болады?» деп сұрайды.
Сабақ мақсатын таныстырып, антитеза мен аллегория ұғымдарын анықтауға бағыттайды.
|
Оқушылар өлең атауына сүйеніп болжам жасайды. Оқушылар қарама-қарсы ұғымдар өлеңнің негізгі ойын айқындауы мүмкін деп жауап береді; астарлы бейнені сөздің ауыспалы мағынасынан тануға болатынын айтады. | Бірінші мәселе бойынша қисынды болжам айтады — 1 ұпай. Екінші сұраққа ұғымдарды ажыратып жауап береді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | өлең мәтіні, тақта |
| Көркем ауыстыруларды түсіндіру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Антитеза — қарама-қарсы ұғымдар мен бейнелерді қатар қою арқылы ойды айқындау тәсілі екенін түсіндіреді.
Аллегория — дерексіз ойды немесе құбылысты нақты бейне арқылы астарлап жеткізу екенін түсіндіреді.
Өлеңнің атауындағы «құрыштай бол төзімді» тіркесіне назар аударып, оның беріктік пен қайсарлықты бейнелейтінін талқылайды.
Оқушыларға өлең жолдарын оқытып, көркем ауыстыруларды мәтіннен іздетеді.
|
Оқушылар анықтамаларды тыңдап, дәптерге жазады. Оқушылар «құрыштай бол төзімді» тіркесінің адам бойындағы беріктік пен қайсарлықты білдіретінін түсіндіреді. Оқушылар өлең жолдарын оқып, көркем ауыстыруға лайық мысалдарды белгілейді. | Антитезаның анықтамасын дұрыс айтады — 1 ұпай. Аллегорияның анықтамасын дұрыс айтады — 1 ұпай. Тіркестің астарлы мағынасын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | өлең мәтіні, оқулық, тақта |
| Өлеңді слайдпен талдау 7 минут |
Нұсқаулық:
Өлең мазмұны мен көркем ауыстыруларға арналған слайдтарды көрсетіп, оқушыларға өлең жолдарын мұқият бақылауды тапсырады.
Слайдтағы мәтіннен астарлы бейнелерді және қарама-қарсылықтарды табуды ұсынады.
Әр мысалды антитеза немесе аллегория деп жіктеуді сұрайды.
Slide 1 — Әл-Фарабидің «Тіршілікте құрыштай бол төзімді» өлеңіндегі көркем ауыстырулар
Slide 2 — Құрыштан жасалған құралды майыстыру қиын. Әл-Фараби өлеңінің атауында адамға құрыштай бол…
Slide 3 — Сабақ соңында сіз:
Slide 4 — Антитеза — қарама-қарсы ұғымдар мен бейнелерді қатар қойып, айырмасын айқындайтын көркем…
Slide 5 — Аллегория — дерексіз ойды немесе құбылысты нақты бейне арқылы астарлап жеткізу.
Slide 6 — Өлеңдегі қай көркем тәсіл адамға тән қасиетті айқынырақ танытады: қарама-қарсылық па, әлд…
Slide 7 — Өлең жолдарын талдағанда, алдымен нақты сөздерді белгілеп, содан кейін олардың қызметін а…
Slide 8 — Жауапты мәтінге сүйеніп дәлелдеңіз: сөзді не бейнені келтіріп, оның қай тәсіл екенін және…
Slide 9 — Есте сақтаңыз
Slide 10 — «Тіршілікте құрыштай бол төзімді» жолындағы құрыш қандай қасиетті астарлап білдіреді?
|
Оқушылар слайдтағы өлең жолдарын оқиды. Оқушылар қарама-қарсы ұғымдарды табады, астарлы бейнелерді белгілейді және әр мысалды антитеза не аллегория деп жіктейді. | Мәтіннен бір қарама-қарсылықты дұрыс табады — 1 ұпай. Бір астарлы бейнені дұрыс табады — 1 ұпай. Мысалдарды дұрыс жіктейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Көркем тәсілдер ойыны 7 минут |
Ойын тапсырмасы:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, өлең жолдары мен көркем тәсіл атаулары жазылған карточкаларды таратады.
Карточкаларды сәйкестендіріп, таңдауын мәтінге сүйеніп түсіндіруді тапсырады.
Топтардың жауаптарын тыңдап, дұрыс сәйкестікті нақтылайды.
|
Оқушылар топпен карточкаларды сәйкестендіреді. Оқушылар мысалдың антитеза немесе аллегория екенін айтып, мәтіннен дәлел келтіреді. | Карточкаларды дұрыс сәйкестендіреді — 2 ұпай. Таңдауын мәтіннен мысалмен дәлелдейді — 1 ұпай. Топтық талқылауға қатысады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 7 минут |
Жеке жұмыс:
Жұмыс парағын таратып, өлеңнен бір антитеза мен бір аллегорияны табуды тапсырады.
Әр мысалын түсіндіріп, өлеңнің негізгі ойын ашуға үлес оруулахыг сұрайды.
Жауаптарды жеке орындап, соңында тексеруге дайындауды ескертеді.
|
Оқушылар жұмыс парағында өлеңнен бір антитеза мен бір аллегорияны жазады. Оқушылар әр мысалдың мағынасын түсіндіріп, оның төзімділік идеясымен байланысын көрсетеді. | Антитезаны дұрыс тауып, түсіндіреді — 2 ұпай. Аллегорияны дұрыс тауып, түсіндіреді — 2 ұпай. Мысалдарды өлең идеясымен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Өлеңді оқығанда және пікір алмасқанда бір-бірінің сөзін бөлмей, өзгенің ойын құрметтеңіз. Топтық жұмыста құралдарды ұқыпты пайдаланып, сыныпта қауіпсіз қозғалыңыз. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Literature
- Grade
- Grade 6
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
