English

Ақтамберді Сарыұлының «Күлдір-күлдір кісінетіп» өлеңіндегі автор бейнесі — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 8

Lesson plan
Section
Жыраулар поэзиясы және автор бейнесі
Lesson title
Ақтамберді Сарыұлының «Күлдір-күлдір кісінетіп» өлеңіндегі автор бейнесі
Class
8
Lesson objectives according to program
8.2.2.1
Lesson objectives
Оқушылар өлеңдегі автор бейнесін танытатын ойлар мен көркемдік белгілерді біледі.
Оқушылар лирикалық кейіпкердің арман-мұратын, мінезін және ұлттық дүниетанымын өлең мазмұны арқылы түсіндіреді.
Оқушылар мәтіннен дәлел келтіріп, автор бейнесін талдайды.
Values
Елін сүю, ерлік пен намысты қадірлеу құндылықтары өлеңдегі жыраудың мұрат-мақсаттарын талдау арқылы қалыптасады. Оқушылар мәтінге сүйеніп пікір білдіріп, өзгенің көзқарасын құрметтеуге дағдыланады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Жырау үні мен заманы» тақырыбы бойынша назар аудартатын сұрақ қойып, сабақ мақсатын таныстырады.
Мәселе қою:
«Өлеңдегі арман мен мінез арқылы автордың бейнесін қалай тануға болады?» деген мәселені ортаға салады.
Оқушылар сабаққа дайындалып, назарын шоғырландырады. Оқушылар өлеңдегі автор бейнесін тану туралы бастапқы болжам айтады. Сабаққа дайындық пен бастапқы болжамын нақты айту — 1 ұпай. Мәселені түсініп, тақырыпқа қатысты ой ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, дәптер
Өлең мазмұнын талдау
8 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Ақтамберді Сарыұлының жыраулық мұрасы мен өлеңнің тарихи-танымдық негізін қысқаша түсіндіреді.
«Күлдір-күлдір кісінетіп» тіркесінің дыбыстық әсерін және өлеңдегі ат, ерлік, елдік мұраттарының байланысын талдатады.
Сыныпқа сұрақтар:
Өлеңдегі лирикалық кейіпкер нені армандайды?
Қандай сөздер мен бейнелер оның ерлікке құштар екенін танытады?
Жауаптар:
Ол тұлпар мінуді, ерлік көрсетуді, елін қорғауды және елдік мұратқа жетуді армандайды.
Жүйрік ат, қару-жарақ, жорық пен ел қорғауға қатысты бейнелер ерлікке құштарлықты танытады.
Оқушылар өлең мазмұнын тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар сұрақтарға мәтіннен мысал келтіріп жауап береді: лирикалық кейіпкер тұлпар мінуді, ерлік пен ел қорғауды мұрат етеді; ат, қару және жорық бейнелері оның ерлікке құштарлығын көрсетеді. Өлеңнің негізгі мұратын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Автор бейнесін танытатын мәтіндік екі дәлел келтіру — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, өлең мәтіні, дәптер
Көрнекі талдау таныстырылымы
7 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Таныстырылым арқылы өлеңдегі лирикалық кейіпкер, автор бейнесі және көркемдік деталь ұғымдарын байланыстырып түсіндіреді.
Оқушыларға бейнелі сөздер мен ерлік мұратының автор көзқарасын қалай ашатынын байқауға бағыт береді.
Сыныпқа сұрақтар:
Лирикалық кейіпкердің сөзі автордың қандай қасиеттерін танытады?
Ат бейнесі өлеңде қандай мағыналық қызмет атқарады?
Жауаптар:
Елжандылық, ерлікке ұмтылу, намыс пен азаттықты қадірлеу қасиеттерін танытады.
Ат бейнесі еркіндік, ерлік және ел қорғауға дайындық мұраттарын білдіреді.
Оқушылар таныстырылым материалын қарап, автор бейнесіне қатысты ұғымдарды ажыратады. Оқушылар сұрақтарға елжандылық, ерлік, намыс және еркіндік ұғымдарын байланыстырып жауап береді. Автор бейнесін танытатын екі қасиетті дұрыс атау — әрқайсысына 1 ұпай. Ат бейнесінің мағынасын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Дәлелді пікірталас ойыны
7 минут
Нұсқаулық:
«Автор бейнесін өлеңдегі арман аша ма, әлде көркем бейнелер аша ма?» атты дәлелді пікірталас ойынын ұйымдастырады.
Сыныпты екі топқа бөліп, әр топқа пікірін мәтіннен кемінде екі дәлелмен қорғауды тапсырады.
Топтардың пікірін тыңдап, дәлел мен тұжырымның сәйкестігін нақтылайды.
Оқушылар топтарға бөлініп, берілген ұстаным бойынша пікірін дайындайды. Оқушылар өлеңнен кемінде екі дәлел келтіріп, қарсы топтың уәжін тыңдап, сыпайы жауап береді. Тақырыпқа сай тұжырым ұсыну — 1 ұпай. Мәтіннен екі орынды дәлел келтіру — әрқайсысына 1 ұпай. Қарсы пікірге негізді жауап беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жеке талдау тапсырмасы
8 минут
Тапсырманы орындау:
Жеке жұмысты ұсынады: өлеңнен автор бейнесін ашатын екі көркемдік детальды таңдап, олардың мағынасын және лирикалық кейіпкердің мұрат-мақсатымен байланысын түсіндіру.
Жауапты «Дәлел – мағынасы – автор бейнесіне әсері» үлгісімен жазуды тапсырады.
Оқушылардың мәтінге сүйеніп, ойын жүйелі жеткізуін бақылайды.
Оқушылар өлеңнен екі көркемдік детальды таңдайды. Оқушылар әр детальдың мағынасын және автор бейнесін ашуға қосатын үлесін жазып, мәтіннен дәлел келтіреді. Екі көркемдік детальды дұрыс таңдау — әрқайсысына 1 ұпай. Мағынасын түсіндіру — әрқайсысына 1 ұпай. Екі дәлелдің автор бейнесімен байланысын негіздеу — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Білімді тексеру
6 минут
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру жұмысын өткізеді: «Лирикалық кейіпкердің басты мұраты қандай?», «Ат бейнесі нені білдіреді?», «Автор бейнесін ашатын бір көркемдік белгі атаңыз», «Өлеңдегі қандай қасиет сізге ерекше көрінді және неліктен?» деген сұрақтарға жауап беруді ұсынады.
Жауаптарды өлең мазмұны мен мәтіндік дәлелге сүйену талаптары бойынша тексереді.
Оқушылар тексеру сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар мұратты ел қорғау және ерлікке ұмтылу деп атап, ат бейнесін еркіндік пен ерлікке байланыстырады; көркемдік белгіні атап, таңдаған қасиетін мәтінмен негіздейді. Басты мұратты дұрыс атау — 1 ұпай. Ат бейнесінің мағынасын түсіндіру — 1 ұпай. Көркемдік белгі келтіру — 1 ұпай. Қасиет туралы пікірді мәтінмен негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Рефлексия
5 минут
«Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар түсінуін 1-ден 5 жұлдызға дейін бағалайды — «түсінбедім»-нен «бәрін түсіндім»-ге дейін.
Оқушылар «Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Автор бейнесі туралы нақты түйін айту — 1 ұпай. Оны мәтіндік дәлелмен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Өлең мәтінімен және таныстырылыммен жұмыс кезінде экранға ұзақ қарамай, көзге үзіліс жасап отыру қажет. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін құрметтеп, сыныпта қауіпсіз әрі әдепті қарым-қатынас сақтау керек.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Literature
Grade
Grade 8
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.