Ақтамберді Сарыұлының «Күлдір-күлдір кісінетіп» өлеңіндегі тілдік қолданыстар — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 8
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Жыраулар поэзиясы және көркем тіл
|
| Lesson title |
Ақтамберді Сарыұлының «Күлдір-күлдір кісінетіп» өлеңіндегі тілдік қолданыстар
|
| Class |
8
|
| Lesson objectives according to program |
8.3.1.1 Шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау
8.3.2.1 Шығармадағы материалдық және рухани құндылықтарды заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру
|
| Lesson objectives |
Оқушы өлеңдегі теңеу, қайталау, бейнелі сөздер мен дыбыстық үйлесімдердің қызметін біледі.
Оқушы өлеңнің тақырыбы мен идеясын анықтап, тілдік қолданыстардың тарихи және көркемдік мәнін түсіндіреді.
Оқушы өлеңдегі материалдық және рухани құндылықтарды қазіргі өмірмен салыстырып, олардың маңызын бағалайды.
|
| Values |
Жыраулар мұрасын талдау арқылы оқушылар тарихи жадыны құрметтеуге және ұлттық әдеби құндылықтарды бағалауға үйренеді. Өлеңдегі елдік пен ерлік идеяларын талқылау жауапкершілік пен отаншылдыққа баулиды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды дайындауды ұсынады.
Ақтамберді Сарыұлы мен жыраулар поэзиясы туралы бұрынғы білімді еске түсіруге бағыттайды.
|
Оқушылар амандасады, сабаққа дайындалады және жыраулар поэзиясы туралы білетіндерін атайды. | Сабаққа дайындық пен алдыңғы білімді еске түсіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Өлең мәселесін болжау 5 минут |
Мәселе қою:
Өлең атауындағы «Күлдір-күлдір кісінетіп» тіркесіне назар аудартып, оның қандай көрініс елестететінін сұрайды.
«Ақын дыбыстық қайталау мен бейнелі сөздерді не үшін қолданған?» деген проблемалық сұрақ қояды.
Сабақ мақсатын өлеңнің тілдік қолданыстарын талдау және олардың идеямен байланысын анықтау деп тұжырымдайды.
|
Оқушылар атаудағы тіркестен аттың кісінеген үнін, қимыл-қозғалысты елестететінін айтады. Оқушылар қайталау өлеңге әуезділік беріп, көріністі әсерлі жеткізуі мүмкін деген болжам ұсынады. | Тіркестің әсерін негіздеп болжау — 1 ұпай; проблемалық сұраққа қисынды жауап ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | өлең мәтіні, тақта |
| Өлеңді танып оқу 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Өлеңнің мәтінімен таныстырып, жыраудың заманын және жырда көрінетін ат, ерлік, елдік ұғымдарын қысқаша түсіндіреді.
Өлеңнен қайталама, дыбыстық үйлесім, бейнелі тіркес пен теңеуге назар аудартады.
Тілдік қолданыстың өлең ырғағын күшейтіп, көзге елестету мен сезімдік әсер тудыруға қызмет ететінін түсіндіреді.
|
Оқушылар өлеңді іштей оқиды, түсініксіз сөздерді белгілейді және қайталанған дыбыстар мен бейнелі тіркестерді мәтіннен табады. Оқушылар тілдік қолданыстардың өлеңге әсерін түсіндіреді. | Өлеңнен екі тілдік қолданысты дұрыс табу — әрқайсысы үшін 1 ұпай; олардың бірінің қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | өлең мәтіні, оқулық, дәптер |
| Тілдік өрнекті салыстыру 8 минут |
Нұсқаулық:
Өлеңдегі тілдік қолданыстарды, негізгі ой мен құндылықтарды көрсететін слайдтарды ұсынады.
Оқушыларға өлеңнің тақырыбы мен идеясын осы тектес жыраулық шығармамен салыстыруды тапсырады.
Салыстыруда тарихи жағдайды, көркемдік тәсілдерді және олардың оқырманға әсерін атап өтуді ескертеді.
Slide 1 — «Күлдір-күлдір кісінетіп»
Slide 2 — Жырау кейде жеке адамның арманын суреттегенде, сол арманнан тұтас елдің тілегі де көрінед…
Slide 3 — Сабақ соңында сен:
Slide 4 — Арман және елдік мұрат
Slide 5 — Дыбыс пен бейнелеу
Slide 6 — Хэлэлцүүлэг
Slide 7 — Тарихи және көркемдік мән
Slide 8 — Ұқсас жыраулық шығарма
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар слайдтағы мәліметтерді пайдаланып, өлеңнің тақырыбы мен идеясын ұқсас жыраулық шығармамен салыстырады. Оқушылар ортақ және өзгеше тұстарын, тілдік тәсілдердің көркемдік әсерін атайды. | Тақырып пен идеяны дұрыс анықтау — 1 ұпай; ұқсас шығармаға қатысты бір дәлелді салыстыру — 1 ұпай; тарихи не көркемдік құндылықты бағалау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Тілдік тәсілдер ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
«Тілдік із кесуші» ойынын ұйымдастырып, топтарға өлеңнен берілген сөз не тіркестің тілдік қолданысын анықтауды тапсырады.
Топтарға тіркесті мәтін ішіндегі мағынасы және көркемдік қызметімен байланыстырып түсіндіруді ұсынады.
Әр топтың жауабын тыңдап, дұрыс тұжырымдарды нақтылайды.
|
Оқушылар топпен жұмыс істеп, берілген тіркестің қайталама, дыбыстық үйлесім не бейнелі қолданыс екенін анықтайды. Оқушылар оның мағынасын өлең мазмұнымен байланыстырып, көркемдік қызметін түсіндіреді. | Тілдік қолданысты дұрыс анықтау — 1 ұпай; мағынасын өлеңмен байланыстыру — 1 ұпай; қызметін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Құндылықтарды бағалау 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Өлеңдегі ат пен ерлікке қатысты материалдық құндылықтар қандай рухани ұғымдармен байланысады?
Өлеңдегі елдік, ерлік идеялары бүгінгі қоғамда қандай мәнге ие?
Жыраудың тілдік қолданыстары өлеңнің тарихи және көркемдік құндылығын қалай арттырады?
Жауаптар:
Ат — жорықтағы серік әрі тұрмысқа қажет құндылық; ол ерлік, намыс, ел қорғау сияқты рухани ұғымдармен сабақтасады.
Елге қызмет ету, жауапкершілік пен батылдық бүгін де маңызды.
Бейнелі сөздер мен дыбыстық үйлесім тарихи көріністі әсерлі жеткізіп, өлеңнің көркемдік қуатын күшейтеді.
|
Оқушылар сұрақтарға мәтіннен дәлел келтіріп жауап береді: ат пен ерлікті материалдық және рухани құндылықтармен байланыстырады, идеялардың бүгінгі маңызын бағалайды және тілдік қолданыстардың көркемдік қызметін түсіндіреді. | Материалдық және рухани құндылықтарды байланыстыру — 1 ұпай; қазіргі өмірмен дәлелді салыстыру — 1 ұпай; тарихи не көркемдік мәнді мәтінге сүйеніп бағалау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | өлең мәтіні, тақта, дәптер |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Өлең мәтінімен және оқу құралдарымен жұмыс істегенде кітап пен дәптерді ұқыпты пайдаланып, партада дұрыс отыру қажет. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін құрметтеп, сөзді бөлмей тыңдаңдар. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Literature
- Grade
- Grade 8
- Language
- Kazakh
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
