English

Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар — Lesson Plan, Algebra and Elements of Analysis, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Сандар тізбектері және прогрессиялар
Lesson title
Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар
Class
9
Lesson objectives according to program
9.2.3.5 арифметикалық прогрессиялардың n-ші мүшесін, алғашқы n мүшелерінің қосындысын есептеу формулаларын, сипаттамалық қасиетін білу және қолдану;
Lesson objectives
Оқушы арифметикалық прогрессияның анықтамасын және айырмасын біледі.
Оқушы арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесін табу формуласын қолданады.
Оқушы арифметикалық прогрессияның алғашқы n мүшесінің қосындысын есептейді.
Оқушы арифметикалық прогрессияның сипаттамалық қасиетін пайдаланады.
Оқушы геометриялық прогрессияның анықтамасын және еселігін біледі, арифметикалық прогрессиядан айырмашылығын түсіндіреді.
Values
Заңдылықтарды анықтау мен есептеуде дәлдікке және табандылыққа тәрбиелеу. Топтық жұмыста бірін-бірі тыңдап, математикалық ойларын құрметпен жеткізуге дағдыландыру.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысымды тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
«2, 5, 8, 11, …» тізбегіндегі заңдылықты анықтауды ұсынады.
Оқушылар сабаққа дайындалады және тізбектің әр мүшесіне 3 қосылатынын айтады. Тізбектің заңдылығын дұрыс анықтау — 1 ұпай. Сабақ мақсатын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, бор, дәптер
Жаңа ұғымдарды түсіндіру
9 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Арифметикалық прогрессияны көршілес мүшелерінің айырмасы тұрақты болатын тізбек ретінде түсіндіреді: 2, 5, 8, 11, …; айырмасы d=3.
n-ші мүшенің формуласын көрсетеді: aₙ=a₁+(n−1)d.
Алғашқы n мүшенің қосындысын түсіндіреді: Sₙ=n(a₁+aₙ)/2.
Сипаттамалық қасиетін көрсетеді: aₙ=(aₙ₋₁+aₙ₊₁)/2.
Геометриялық прогрессияда көршілес мүшелердің қатынасы тұрақты болатынын түсіндіреді: 3, 6, 12, 24, …; еселігі q=2. Арифметикалық және геометриялық прогрессияның айырмасын салыстырады.
Оқушылар анықтамаларды тыңдап, формулаларды дәптерге жазады. Оқушылар мысалдардан арифметикалық прогрессияның айырмасын және геометриялық прогрессияның еселігін анықтайды. Арифметикалық прогрессияның анықтамасы мен айырмасын дұрыс айту — 1 ұпай. Екі формуланы дұрыс жазу — әрқайсысына 1 ұпай, барлығы 2 ұпай. Геометриялық прогрессияның еселігін анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. оқулық, тақта, формулалар жазылған үлестірмелер
Формулаларды мысалмен бекіту
7 мин
Сыныпқа сұрақтар:
4, 7, 10,… тізбегінің 10-мүшесін қалай табамыз?
a₁=4 және d=3 болса, a₁₀ неге тең?
Осы прогрессияның алғашқы 10 мүшесінің қосындысын қандай формуламен есептейміз?
Жауаптар:
aₙ=a₁+(n−1)d формуласымен.
a₁₀=4+9·3=31.
S₁₀=10(4+31)/2=175.
Мәселе қою:
«2, 5, 8, 11, …» тізбегінің кез келген ішкі мүшесі көршілес екі мүшесінің қандай байланысын көрсетеді?
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: n-ші мүшені aₙ=a₁+(n−1)d формуласымен табады, a₁₀=31 және S₁₀=175 екенін есептейді. Оқушылар сипаттамалық қасиетті айтып, ортадағы мүше көршілес екі мүшенің арифметикалық ортасына тең екенін тұжырымдайды. Формуланы дұрыс таңдау — 1 ұпай. a₁₀=31 нәтижесін дұрыс есептеу — 1 ұпай. S₁₀=175 нәтижесін дұрыс есептеу — 1 ұпай. Сипаттамалық қасиетті дұрыс айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. тақта, дәптер, оқулық
Прогрессияларды салыстыру ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
«Тізбекті таны» ойынын ұйымдастырады. Топтарға мына тізбектер жазылған карточкаларды береді: 1, 4, 7, 10, …; 5, 10, 20, 40, …; 12, 9, 6, 3, …; 2, 6, 18, 54,…
Әр тізбектің түрін, арифметикалық прогрессия болса айырмасын, геометриялық прогрессия болса еселігін анықтауды тапсырады.
Топтардың жауаптарын тексеріп, дұрыс пайымдауларды нақтылайды.
Оқушылар топта карточкаларды талдап, тізбектерді арифметикалық және геометриялық прогрессияларға бөледі. Оқушылар жауаптарын негіздейді: айырмалар 3 және −3; еселіктер 2 және 3. Төрт тізбектің түрін дұрыс анықтау — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Айырма мен еселікті дұрыс көрсету — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Жеке есептерді орындау
8 мин
Жеке жұмыс:
Оқушыларға жеке тапсырма ұсынады: а) a₁=7, d=4 болса, a₁₂-ні табу; ә) a₁=3, d=5 болса, S₈-ді табу; б) 6, x, 14 тізбегінің арифметикалық прогрессия болуы үшін x-ті табу.
Формулаларды дұрыс қолдануға және есептеу жолын көрсетуге бағыттайды.
Дайын болған оқушылардың шешімдерін тексеріп, кері байланыс береді.
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Оқушылар a₁₂=51, S₈=164 және x=10 нәтижелерін есептеу жолымен жазады. a₁₂=51 нәтижесі мен шешу жолы — 2 ұпай. S₈=164 нәтижесі мен шешу жолы — 2 ұпай. x=10 мәнін сипаттамалық қасиет арқылы табу — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Білімді тексеру
7 мин
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру тапсырмасын таратады: 1) a₁=2, d=6 болғанда a₆-ны табу; 2) 3, 6, 12,… тізбегінің түрі мен еселігін атау; 3) арифметикалық прогрессияның алғашқы n мүшесінің қосындысын есептеу формуласын жазу.
Жауаптарды жинаж, орындалуын тексереді.
Оқушылар қысқа тапсырманы жеке орындайды: a₆=32 деп жазады, тізбектің геометриялық прогрессия екенін және q=2 екенін анықтайды, Sₙ=n(a₁+aₙ)/2 формуласын көрсетеді. a₆=32 мәнін дұрыс табу — 1 ұпай. Геометриялық прогрессия мен q=2-ні дұрыс анықтау — 1 ұпай. Қосынды формуласын дұрыс жазу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Тақырыпты көрнекі шолу
3 мин
Негізгі ұғымдарды слайдтар арқылы жинақтап көрсетеді: арифметикалық прогрессияның айырмасы, n-ші мүшесі, алғашқы n мүшесінің қосындысы, сипаттамалық қасиеті және геометриялық прогрессияның еселігі.
Оқушыларға екі прогрессияның айырмашылығын бір сөйлеммен түйіндеуді ұсынады.
Slide 1 — Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар
Slide 2 — Баспалдақтың баспалдақтары бірдей биіктікке көтеріліп отырады, ал басқа бір қатарда санда…
Slide 3 — Сабақ мақсаттары
Slide 4 — Тұрақты айырма
Slide 5 — Мүшені және қосындыны табу
Slide 6 — Екі өзгеріс тәсілі
Slide 7 — Сипаттамалық қасиет
Slide 8 — Геометриялық прогрессия
Slide 9 — Негізгі тұжырымдар
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көрнекі материалды қарап, арифметикалық прогрессия тұрақты айырмамен, геометриялық прогрессия тұрақты еселікпен анықталатынын тұжырымдайды. Екі прогрессияны айырмасы мен еселігі бойынша дұрыс ажырату — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Тақтаға жазғанда және есептерді дәптерге орындағанда дұрыс отырыс сақтап, көз бен дәптер арасындағы қолайлы қашықтықты ұстау керек. Құралдарды қауіпсіз пайдаланып, сыныпта қозғалғанда бір-біріне кедергі жасамау қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Algebra and Elements of Analysis
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.