Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар — Lesson Plan, Algebra and Elements of Analysis, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Сандар тізбектері және прогрессиялар
|
| Lesson title |
Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.2.3.5 арифметикалық прогрессиялардың n-ші мүшесін, алғашқы n мүшелерінің қосындысын есептеу формулаларын, сипаттамалық қасиетін білу және қолдану;
|
| Lesson objectives |
Оқушы арифметикалық прогрессияның анықтамасын және айырмасын біледі.
Оқушы арифметикалық прогрессияның n-ші мүшесін табу формуласын қолданады.
Оқушы арифметикалық прогрессияның алғашқы n мүшесінің қосындысын есептейді.
Оқушы арифметикалық прогрессияның сипаттамалық қасиетін пайдаланады.
Оқушы геометриялық прогрессияның анықтамасын және еселігін біледі, арифметикалық прогрессиядан айырмашылығын түсіндіреді.
|
| Values |
Заңдылықтарды анықтау мен есептеуде дәлдікке және табандылыққа тәрбиелеу. Топтық жұмыста бірін-бірі тыңдап, математикалық ойларын құрметпен жеткізуге дағдыландыру.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысымды тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
«2, 5, 8, 11, …» тізбегіндегі заңдылықты анықтауды ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және тізбектің әр мүшесіне 3 қосылатынын айтады. | Тізбектің заңдылығын дұрыс анықтау — 1 ұпай. Сабақ мақсатын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор, дәптер |
| Жаңа ұғымдарды түсіндіру 9 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Арифметикалық прогрессияны көршілес мүшелерінің айырмасы тұрақты болатын тізбек ретінде түсіндіреді: 2, 5, 8, 11, …; айырмасы d=3.
n-ші мүшенің формуласын көрсетеді: aₙ=a₁+(n−1)d.
Алғашқы n мүшенің қосындысын түсіндіреді: Sₙ=n(a₁+aₙ)/2.
Сипаттамалық қасиетін көрсетеді: aₙ=(aₙ₋₁+aₙ₊₁)/2.
Геометриялық прогрессияда көршілес мүшелердің қатынасы тұрақты болатынын түсіндіреді: 3, 6, 12, 24, …; еселігі q=2. Арифметикалық және геометриялық прогрессияның айырмасын салыстырады.
|
Оқушылар анықтамаларды тыңдап, формулаларды дәптерге жазады. Оқушылар мысалдардан арифметикалық прогрессияның айырмасын және геометриялық прогрессияның еселігін анықтайды. | Арифметикалық прогрессияның анықтамасы мен айырмасын дұрыс айту — 1 ұпай. Екі формуланы дұрыс жазу — әрқайсысына 1 ұпай, барлығы 2 ұпай. Геометриялық прогрессияның еселігін анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта, формулалар жазылған үлестірмелер |
| Формулаларды мысалмен бекіту 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
4, 7, 10,… тізбегінің 10-мүшесін қалай табамыз?
a₁=4 және d=3 болса, a₁₀ неге тең?
Осы прогрессияның алғашқы 10 мүшесінің қосындысын қандай формуламен есептейміз?
Жауаптар:
aₙ=a₁+(n−1)d формуласымен.
a₁₀=4+9·3=31.
S₁₀=10(4+31)/2=175.
Мәселе қою:
«2, 5, 8, 11, …» тізбегінің кез келген ішкі мүшесі көршілес екі мүшесінің қандай байланысын көрсетеді?
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: n-ші мүшені aₙ=a₁+(n−1)d формуласымен табады, a₁₀=31 және S₁₀=175 екенін есептейді. Оқушылар сипаттамалық қасиетті айтып, ортадағы мүше көршілес екі мүшенің арифметикалық ортасына тең екенін тұжырымдайды. | Формуланы дұрыс таңдау — 1 ұпай. a₁₀=31 нәтижесін дұрыс есептеу — 1 ұпай. S₁₀=175 нәтижесін дұрыс есептеу — 1 ұпай. Сипаттамалық қасиетті дұрыс айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, дәптер, оқулық |
| Прогрессияларды салыстыру ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
«Тізбекті таны» ойынын ұйымдастырады. Топтарға мына тізбектер жазылған карточкаларды береді: 1, 4, 7, 10, …; 5, 10, 20, 40, …; 12, 9, 6, 3, …; 2, 6, 18, 54,…
Әр тізбектің түрін, арифметикалық прогрессия болса айырмасын, геометриялық прогрессия болса еселігін анықтауды тапсырады.
Топтардың жауаптарын тексеріп, дұрыс пайымдауларды нақтылайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды талдап, тізбектерді арифметикалық және геометриялық прогрессияларға бөледі. Оқушылар жауаптарын негіздейді: айырмалар 3 және −3; еселіктер 2 және 3. | Төрт тізбектің түрін дұрыс анықтау — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Айырма мен еселікті дұрыс көрсету — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Жеке есептерді орындау 8 мин |
Жеке жұмыс:
Оқушыларға жеке тапсырма ұсынады: а) a₁=7, d=4 болса, a₁₂-ні табу; ә) a₁=3, d=5 болса, S₈-ді табу; б) 6, x, 14 тізбегінің арифметикалық прогрессия болуы үшін x-ті табу.
Формулаларды дұрыс қолдануға және есептеу жолын көрсетуге бағыттайды.
Дайын болған оқушылардың шешімдерін тексеріп, кері байланыс береді.
|
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Оқушылар a₁₂=51, S₈=164 және x=10 нәтижелерін есептеу жолымен жазады. | a₁₂=51 нәтижесі мен шешу жолы — 2 ұпай. S₈=164 нәтижесі мен шешу жолы — 2 ұпай. x=10 мәнін сипаттамалық қасиет арқылы табу — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 7 мин |
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру тапсырмасын таратады: 1) a₁=2, d=6 болғанда a₆-ны табу; 2) 3, 6, 12,… тізбегінің түрі мен еселігін атау; 3) арифметикалық прогрессияның алғашқы n мүшесінің қосындысын есептеу формуласын жазу.
Жауаптарды жинаж, орындалуын тексереді.
|
Оқушылар қысқа тапсырманы жеке орындайды: a₆=32 деп жазады, тізбектің геометриялық прогрессия екенін және q=2 екенін анықтайды, Sₙ=n(a₁+aₙ)/2 формуласын көрсетеді. | a₆=32 мәнін дұрыс табу — 1 ұпай. Геометриялық прогрессия мен q=2-ні дұрыс анықтау — 1 ұпай. Қосынды формуласын дұрыс жазу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Тақырыпты көрнекі шолу 3 мин |
Негізгі ұғымдарды слайдтар арқылы жинақтап көрсетеді: арифметикалық прогрессияның айырмасы, n-ші мүшесі, алғашқы n мүшесінің қосындысы, сипаттамалық қасиеті және геометриялық прогрессияның еселігі.
Оқушыларға екі прогрессияның айырмашылығын бір сөйлеммен түйіндеуді ұсынады.
Slide 1 — Арифметикалық және геометриялық прогрессиялар
Slide 2 — Баспалдақтың баспалдақтары бірдей биіктікке көтеріліп отырады, ал басқа бір қатарда санда…
Slide 3 — Сабақ мақсаттары
Slide 4 — Тұрақты айырма
Slide 5 — Мүшені және қосындыны табу
Slide 6 — Екі өзгеріс тәсілі
Slide 7 — Сипаттамалық қасиет
Slide 8 — Геометриялық прогрессия
Slide 9 — Негізгі тұжырымдар
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көрнекі материалды қарап, арифметикалық прогрессия тұрақты айырмамен, геометриялық прогрессия тұрақты еселікпен анықталатынын тұжырымдайды. | Екі прогрессияны айырмасы мен еселігі бойынша дұрыс ажырату — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Тақтаға жазғанда және есептерді дәптерге орындағанда дұрыс отырыс сақтап, көз бен дәптер арасындағы қолайлы қашықтықты ұстау керек. Құралдарды қауіпсіз пайдаланып, сыныпта қозғалғанда бір-біріне кедергі жасамау қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Algebra and Elements of Analysis
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →