English

Атлах шайқасы — Lesson Plan, History of Kazakhstan, Grade 7

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер және түркі өркениеті
Lesson title
Атлах шайқасы
Class
7
Lesson objectives according to program
6.3.2.3 Атлах шайқасының тарихи маңызын талдау.
6.2.2.3 Көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау.
Lesson objectives
Оқушы Атлах шайқасының себептері мен болған уақытын біледі.
Оқушы Атлах шайқасына қатысқан күштерді және олардың мүдделерін біледі.
Оқушы шайқастың тарихи маңызын талдайды.
Оқушы көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерді сипаттайды.
Values
Тарихи мұраны құрметтеу және ел тарихындағы маңызды оқиғаларға жауапкершілікпен қарау қалыптасады. Деректерді салыстыру, пікірді дәлелдеу және өзара тыңдау арқылы ынтымақтастық пен академиялық адалдық дамиды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және мақсат қою
5 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды дайындауды сұрайды.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын таныстырады: Атлах шайқасының тарихи маңызын талдау және көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау.
Оқушыларды сабаққа психологиялық тұрғыдан дайындап, жұптарға біріктіреді.
Оқушылар амандасады, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын дәптерге жазады. Оқушылар жұптарға бірігіп, сабаққа назарын шоғырландырады. Сабақ мақсатын дұрыс атайды — 1 ұпай. Жұптық жұмысқа дайындалады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, оқулық, дәптерлер
Тарихи мәселені анықтау
7 минут
Мәселе қою:
Тақтаға Атлах шайқасы туралы тірек сөздерді жазады: 751 жыл, Талас өзені, арабтар, қытайлар, қарлұқтар.
«Неліктен Атлах шайқасы Орталық Азия тарихындағы бетбұрысты оқиға деп саналады?» деген мәселені ұсынады.
Оқушылардан тірек сөздерге сүйеніп, шайқастың ықтимал себептері мен нәтижелері туралы болжам жасауды сұрайды.
Оқушылар тірек сөздерді оқып, олардың шайқаспен байланысын анықтайды. Оқушылар «Неліктен Атлах шайқасы Орталық Азия тарихындағы бетбұрысты оқиға деп саналады?» деген мәселе бойынша болжам айтады. Оқушылар шайқастың ықтимал себептері мен нәтижелерін дәптерге қысқаша жазады. Кемінде екі тірек сөздің байланысын дұрыс түсіндіреді — 2 ұпай. Тарихи мәселе бойынша негізделген болжам ұсынады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. тақта, тарихи карта, дәптерлер
Жаңа материалды түсіндіру
10 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Атлах шайқасының 751 жылы Талас өзені бойындағы Атлах қаласы маңында болғанын түсіндіреді.
Қарлұқтар қолдаған араб әскері мен Қытайдың Тан империясы арасындағы қақтығыстың себептерін сипаттайды: аймақтағы саяси ықпал үшін күрес және Жетісу мен Орталық Азияға бақылау орнату мақсаты.
Шайқас барысында қарлұқтардың арабтар жағына шығуы нәтижеге әсер еткенін түсіндіреді.
Тарихи маңызын атап көрсетеді: Қытай әскерінің батысқа жылжуы тоқтады, түркі тайпаларының дербестігі сақталды, ислам мәдениетінің таралуына жағдай жасалды және қағаз жасау өнері кеңінен тарай бастады.
Көшпелі…
Оқушылар Атлах шайқасының уақытын, орнын және оған қатысқан күштерді жазады. Оқушылар қақтығыстың негізгі себептерін анықтайды. Оқушылар қарлұқтардың ұрыс барысына ықпалын түсіндіреді. Оқушылар шайқастың кемінде үш тарихи салдарын дәптерге тірек сызба түрінде жазады. Оқушылар көшпелілердің әскери өнеріндегі кемінде үш жетістікті белгілейді. Шайқастың уақыты мен орнын дұрыс көрсетеді — 2 ұпай. Қатысушы күштерді атайды — 2 ұпай. Екі себепті түсіндіреді — 2 ұпай. Үш тарихи салдарды көрсетеді — 3 ұпай. Көшпелілердің үш әскери жетістігін атайды — 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 12 ұпай. оқулық, Қазақстан картасы, тақта, дәптерлер
Тарихи деректерді талқылау
8 минут
Сыныпқа сұрақтар:
Атлах шайқасы қай жылы және қай жерде болды?
Шайқасқа қандай негізгі күштер қатысты?
Қарлұқтардың шайқас барысындағы әрекеті қандай болды?
Атлах шайқасының Орталық Азия тарихындағы екі маңызды нәтижесін атаңыз.
Көшпелілердің әскери өнеріндегі қандай жетістіктер жеңіске ықпал етті?
Жауаптар:
Атлах шайқасы 751 жылы Талас өзені бойындағы Атлах қаласы маңында болды.
Араб әскері, Қытайдың Тан империясы және қарлұқтар қатысты.
Қарлұқтар арабтар жағына шығып, шайқастың нәтижесіне ықпал етті.
Қытай әскерінің батысқа жылжуы тоқтады және түркі тайпаларының дербестігі сақталды; ислам мәдениетіні…
Оқушылар сұрақтарға толық жауап береді. Оқушылар Атлах шайқасының уақытын, орнын және қатысушыларын атайды. Оқушылар қарлұқтардың әрекетін түсіндіреді. Оқушылар шайқастың кемінде екі нәтижесін дәлелдейді. Оқушылар көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерді мысалдармен сипаттайды. 1-сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. 2-сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. 3-сұраққа дұрыс жауап — 2 ұпай. 4-сұрақта екі нәтижені атайды — 2 ұпай. 5-сұрақта екі әскери жетістікті түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. оқулық, тақта, тарихи карта, дәптерлер
Тарихи маңызын талдау
10 минут
Нұсқаулық:
Оқушыларға «Себеп — оқиға барысы — нәтиже — тарихи маңыз» кестесін толтыруды ұсынады.
Бірінші жұпқа Атлах шайқасының себептері мен оған қатысқан күштерді, екінші жұпқа шайқастың барысы мен қарлұқтардың рөлін, үшінші жұпқа тарихи нәтижелері мен маңызын талдатуды тапсырады.
Әр жұптан кестедегі бір тұжырымын дәлелмен қорғауды сұрайды.
Қорытынды сұрақ қояды: «Атлах шайқасы болмағанда, Орталық Азияның саяси және мәдени дамуы қалай өзгеруі мүмкін еді?».
Оқушылар жұппен «Себеп — оқиға барысы — нәтиже — тарихи маңыз» кестесін толтырады. Оқушылар өздеріне берілген бағыт бойынша тарихи деректерді іріктейді. Оқушылар Атлах шайқасының маңызын кемінде екі дәлелмен қорғайды. Оқушылар «Атлах шайқасы болмағанда, Орталық Азияның саяси және мәдени дамуы қалай өзгеруі мүмкін еді?» сұрағына болжамды жауап береді. Оқушылар басқа жұптардың пікірін тыңдап, қажет болса толықтыру енгізеді. Кестенің себеп бөлігін дұрыс толтырады — 2 ұпай. Оқиға барысы мен қарлұқтардың рөлін түсіндіреді — 2 ұпай. Кемінде екі тарихи нәтижені көрсетеді — 2 ұпай. Тарихи маңызын екі дәлелмен қорғайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. оқулық, тарихи карта, үлестірмелі кестелер, дәптерлер
Health and safety compliance
Health and safety compliance Картамен және үлестірмелі материалдармен жұмыс кезінде оқушылар оқу құралдарын ұқыпты пайдаланып, оларды бір-біріне қауіпсіз жеткізеді. Дәптермен жұмыс барысында дұрыс отыру қалпын сақтап, көзге түсетін күшті азайту үшін қысқа үзіліс жаттығуын орындайды.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
History of Kazakhstan
Grade
Grade 7
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.