Біржан мен Сара айтысы — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Айтыс өнері және қазақ әдеби мұрасы
|
| Lesson title |
Біржан мен Сара айтысы
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
Оқу мақсаттары «Біржан мен Сара» айтысы тақырыбы бойынша мынадай оқу мақсаттарын алуға болады: * 9.1.1.1 — әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау; * 9.2.2.1 — автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісін анықтау; * 9.3.2.1 — шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру.
|
| Lesson objectives |
Оқушылар «Біржан мен Сара» айтысының негізгі тақырыбы мен идеясын біледі.
Оқушылар айтыстың сюжеттік-композициялық құрылымын біледі.
Оқушылар шығармадағы автор бейнесінің оқиғаларда берілу жолдарын біледі.
Оқушылар айтыстағы ұрпақтар сабақтастығы мен жаңашылдық белгілерін біледі.
|
| Values |
Өнерге құрмет пен сөз қадірін түсіну құндылықтары айтыс мәтінін талдау арқылы қалыптасады.
Әділдік пен теңдік идеяларын бағалап, пікір алмасуда өзгенің көзқарасын құрметтеуге баулиды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсаттарын таныстырып, айтыс өнері туралы бастапқы ойларын жинақтайды.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар айтыс туралы білетіндерін еске түсіріп, тақырыпқа қатысты ойын айтады. | Сабаққа дайындық пен тақырыпқа қатысты бір орынды ой айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпты болжау 3 минут |
Мәселе қою:
«Айтыс өнері қоғамдағы әділетсіздік пен адам тағдырын қалай көрсете алады?» деген мәселені ортаға салады.
Біржан мен Сара есімдеріне сүйеніп, шығармада қандай тартыс болуы мүмкін екенін болжауды ұсынады.
|
Оқушылар мәселе бойынша болжам айтып, Біржан мен Сара арасындағы ықтимал тартысты түсіндіреді. Оқушылар айтыстың қоғам өмірін бейнелеуі мүмкін екенін атап өтеді. | Мәселеге қатысты негізді болжам айту — 1 ұпай; оны тақырыппен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор |
| Айтыс туралы таныстырылым 6 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Таныстырылым арқылы Біржан мен Сараның өнерпаздық тұлғасын және айтыстың тарихи-әдеби мәнін таныстырады.
Айтыстың негізгі тартысы, сөз сайысының ерекшелігі, Сара тағдыры мен теңдік мәселесіне назар аудартады.
Тақырып, идея және композиция ұғымдарын осы шығармаға қатысты түсіндіреді.
Slide 1 — «Біржан мен Сара» айтысы
Slide 2 — Өнер мен тағдыр
Slide 3 — Сабақ мақсаты
Slide 4 — Тақырып, идея, тартыс
Slide 5 — Композициялық желі
Slide 6 — Тартыстың қоғамдық мәні
Slide 7 — Автор бейнесі
Slide 8 — Сабақтастық және жаңашылдық
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар таныстырылым материалын тыңдап, негізгі ұғымдар мен деректерді дәптерге түртіп алады. Оқушылар айтыстың тартысы мен әлеуметтік мәселесін атайды. | Негізгі тартысты дұрыс атау — 1 ұпай; айтыстың бір әлеуметтік мәселесін көрсету — 1 ұпай; тақырып пен идеяны ажырату — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Композицияны талдау 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Айтыстың басталуында ақындар бір-бірін қалай таныстырады?
Негізгі бөлімде қандай тартыс өрбиді?
Айтыстың шешімі мен аяқталуында қандай ой түйінделеді?
Жауаптар:
Ақындар өз өнерін танытып, қарсыласын сөз сайысына шақырады.
Өнер, намыс, әлеуметтік теңсіздік пен Сара тағдыры төңірегінде тартыс дамиды.
Айтыс ақындардың өнер қуатын танытып, қоғамдағы теңсіздік туралы ойға жетелейді.
|
Оқушылар мәтіндегі оқиғаларды басталу, негізгі бөлім және аяқталу ретімен ажыратады. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: ақындар танысып, сөз сайысын бастайды; тартыс әлеуметтік теңсіздік пен Сара тағдырына ұласады; соңында өнер мен әділет мәселесі туралы ой түйінделеді. | Басталуын дұрыс сипаттау — 1 ұпай; негізгі тартысты анықтау — 1 ұпай; аяқталуындағы ойды түсіндіру — 1 ұпай; композициялық тұтастықты негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | айтыс мәтіні, оқулық, дәптер |
| Автор бейнесін анықтау 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Айтыста авторлық бағалау қай тұстардан байқалады?
Сараның жағдайын суреттеу арқылы шығармада қандай көзқарас танылады?
Белгілі бір оқиға автор бейнесін қалай ашып тұр?
Жауаптар:
Авторлық бағалау кейіпкерлердің сөздері, оқиғаға берілген мән және тартыстың құрылуы арқылы аңғарылады.
Сараның тағдыры арқылы әйел теңсіздігіне қарсылық пен әділеттілікке ұмтылыс көрінеді.
Сараның тағдыры сөз болатын оқиға авторлық ұстанымды әлеуметтік мәселені көтеру арқылы танытады.
|
Оқушылар мәтіннен авторлық бағалауды аңғартатын тұстарды табады. Оқушылар сұрақтарға күтілетін жауаптарға сүйеніп, Сара тағдыры мен авторлық ұстанымның байланысын түсіндіреді. | Авторлық бағалау белгісін табу — 1 ұпай; оқиға мен автор бейнесінің байланысын түсіндіру — 1 ұпай; әлеуметтік көзқарасты негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | айтыс мәтіні, жұмыс парағы |
| Өнер сайысы ойыны 5 минут |
Нұсқаулық:
«Ақынның уәжі» ойынын ұйымдастырады: топтарға айтыстан алынған ойды мазмұндайтын жағдаяттар мен дәйексөз үзінділерін ұсынады.
Әр топқа кейіпкердің уәжін анықтап, оны мәтін мазмұнымен дәлелдеуді тапсырады.
Топтардың жауаптарын тыңдап, ойды нақтылауға бағыт береді.
|
Оқушылар топта жағдаят пен дәйексөз үзіндісін сәйкестендіреді. Оқушылар кейіпкердің уәжін атап, мәтін мазмұнына сүйеніп дәлел келтіреді. | Сәйкестендіруді дұрыс орындау — 1 ұпай; кейіпкер уәжін анықтау — 1 ұпай; мәтінге негізделген дәлел келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Ұрпақтар сабақтастығы 5 минут |
Мәселе қою:
Оқушыларға айтыста көтерілген теңдік, өнер және әділет мәселелерін бүгінгі өмірмен салыстыратын тапсырма береді.
«Қай мәселе бүгін де өзекті? Айтыстың жаңашылдығы неде?» деген сұрақтарға сүйеніп, қысқа дәлелді қорытынды жазуды тапсырады.
|
Оқушылар айтыстағы бір мәселені қазіргі қоғамдағы көрінісімен салыстырады. Оқушылар айтыстың жаңашылдығына қатысты қысқа қорытынды жасап, оны дәлелдейді. | Бір мәселені дәл анықтау — 1 ұпай; қазіргі өмірмен салыстыру — 1 ұпай; жаңашылдыққа дәлелді баға беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Мәтінмен және оқу құралдарымен жұмыс істегенде кітап пен дәптерді ұқыпты пайдаланып, жұмыс орнын ретпен ұстау қажет. Топтық талқылау кезінде бір-бірінің пікірін бөлмей тыңдап, өзара құрмет сақтау керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
