Б.Мұқайдың «Өмірзая» романының сюжеті мен композициясы — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 11
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Қазіргі қазақ прозасы
|
| Lesson title |
Б.Мұқайдың «Өмірзая» романының сюжеті мен композициясы
|
| Class |
11
|
| Lesson objectives according to program |
11.1.1.1 - әдеби шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау арқылы жанрлық ерекшелігін түсіну; 11.2.2.1 - шығармадағы авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын анықтау;
|
| Lesson objectives |
Оқушылар «Өмірзая» романының сюжеттік желісін және негізгі оқиғалардың байланысын біледі.
Оқушылар роман композициясының негізгі бөліктерін және олардың қызметін біледі.
Оқушылар авторлық идеяның шығармадағы өмір шындығымен байланысын біледі.
|
| Values |
Тарихи шындықты әділ пайымдау мен азаматтық жауапкершілікті бағалайды. Шығармадағы көзқарастарды талқылау барысында өзгенің пікірін құрметтеп, дәлелді ой айтуға дағдыланады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Мәселе қою:
«Романдағы оқиғалардың реті мен құрылымы автордың негізгі ойын қалай ашуға көмектеседі?» деген мәселені ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, оқу мақсаттарымен танысады. Оқушылар қойылған мәселе бойынша бастапқы болжамдарын айтады. | Сабақ мақсатын дұрыс тұжырымдайды — 1 ұпай. Мәселеге қатысты орынды болжам айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Романға шолу 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Романның тарихи-әлеуметтік негізі мен негізгі тартысын қысқаша түсіндіреді.
Сюжет пен композиция ұғымдарын еске түсіріп, экспозиция, байланыс, даму, шиеленіс, шарықтау шегі, шешім бөліктерінің қызметін түсіндіреді.
Романдағы кейіпкер тағдыры мен қоғамдық шындықтың байланысына назар аудартады.
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, сюжет пен композицияға қатысты негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар роман оқиғалары мен қоғамдық шындықтың байланысын атап көрсетеді. | Сюжет пен композиция ұғымдарын ажыратады — 1 ұпай. Композиция бөліктерінің кемінде үшеуінің қызметін атайды — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, дәптер, тақта |
| Көрнекі талдау 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Романның оқиғалар желісі мен композициялық құрылымын көрсететін көрнекі материалды ұсынады.
Оқушыларға оқиғаларды тиісті композициялық бөлікпен сәйкестендіріп, негізгі тартыстың дамуын бақылауды тапсырады.
Авторлық идеяны ашатын тұстарды белгілеуді ұсынады.
|
Оқушылар көрнекі материалға сүйеніп, оқиғаларды композициялық бөліктермен сәйкестендіреді. Оқушылар негізгі тартыстың қалай өрбитінін және авторлық идеяның қай тұстарда көрінетінін түсіндіреді. | Оқиғаларды композициялық бөліктерге дұрыс сәйкестендіреді — 3 ұпай. Негізгі тартыстың дамуын түсіндіреді — 1 ұпай. Авторлық идея көрінетін бір тұсты атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Сюжеттік-композициялық ойын 7 мин |
Нұсқаулық:
«Оқиғаларды ретімен орналастыр» ойынын ұйымдастырады.
Топтарға роман оқиғалары жазылған карточкаларды таратады.
Карточкаларды ретімен орналастырып, әр оқиғаның композициялық қызметін түсіндіруді тапсырады.
|
Оқушылар топпен оқиғалар жазылған карточкаларды сюжеттік ретпен орналастырады. Оқушылар таңдаған ретін түсіндіріп, әр оқиғаның композициядағы қызметін атайды. | Оқиғаларды дұрыс ретпен орналастырады — 3 ұпай. Композициялық қызметін дәлелмен түсіндіреді — 2 ұпай. Топтық талқылауға мазмұнды үлес қосады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Талдау тапсырмасы 8 мин |
Нұсқаулық:
Жеке жұмысқа тапсырма береді: романның сюжеттік-композициялық сызбасын толтыру.
Сызбада негізгі оқиғаларды экспозиция, байланыс, даму, шиеленіс, шарықтау шегі және шешім бөліктерімен байланыстыруды тапсырады.
«Авторлық идея шығармадағы өмір шындығымен қалай байланысады?» деген сұраққа мәтіннен дәлел келтіріп жауап жазуды ұсынады.
|
Оқушылар жеке жұмыс істеп, романның сюжеттік-композициялық сызбасын толтырады. Оқушылар авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын мәтіннен алынған дәлелмен түсіндіреді. | Сюжеттік-композициялық сызбаны мазмұнға сай толтырады — 3 ұпай. Авторлық идеяны анықтайды — 1 ұпай. Өмір шындығымен байланысын мәтіндік дәлелмен негіздейді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді бекіту 7 мин |
Нұсқаулық:
Романның сюжеті, композициясы және авторлық идеясы бойынша қысқа білім тексеруді өткізеді.
Сұрақтарды ұсынады: «Шығармадағы негізгі тартыс қандай?», «Шарықтау шегін қай оқиғамен байланыстырасыз?», «Композиция авторлық идеяны ашуға қалай қызмет етеді?».
Жауаптарды тексеріп, дұрыс жауаптарға қысқаша түсініктеме береді.
|
Оқушылар қысқа білім тексеру сұрақтарына жеке жауап береді. Оқушылар негізгі тартысты атап, шарықтау шегін оқиғамен байланыстырады және композицияның авторлық идеяны ашудағы қызметін түсіндіреді. | Негізгі тартысты дұрыс атайды — 1 ұпай. Шарықтау шегін орынды анықтайды — 1 ұпай. Композиция мен авторлық идеяның байланысын түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 5 мин |
«Сөйлемді аяқтаңыз» рефлексиясын өткізеді. Мұғалім сабақтың қай сәттері туралы сұрауды таңдайды — оқушылар сәтті, содан кейін оның қалай өткенін таңдайды.
|
Оқушылар «Сөйлемді аяқтаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Сюжет пен композиция туралы бір нақты тұжырым айтады — 1 ұпай. Авторлық идеяның өмір шындығымен байланысын қорытындылайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Көрнекі материалмен және үлестірмелі қағаздармен жұмыс істегенде оларды ұқыпты пайдаланып, сыныпта қауіпсіз қозғалу қажет. Топтық талқылау кезінде бір-бірінің пікірін құрметтеп, дауыс көтермей сөйлейді. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 11
- Language
- Kazakh
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
