ДНҚ құрылысы мен құрылымы — Lesson Plan, Biology, Grade 10
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Молекулалық биология және жасуша құрылысы
|
| Lesson title |
ДНҚ құрылысы мен құрылымы
|
| Class |
10
|
| Lesson objectives according to program |
10.4.1.7 дезоксирибонуклеин қышқылы құрылымы мен қызметі арасындағы байланысты орнату
10.4.2.3 прокариот және эукариот жасушаларының құрылым ерекшеліктері мен қызметтерін салыстыру
|
| Lesson objectives |
Оқушылар ДНҚ молекуласының нуклеотидтерден тұратынын және оның қос шиыршықты құрылымын біледі.
Оқушылар азотты негіздердің комплементарлық жұптасу қағидасын біледі.
Оқушылар ДНҚ құрылымының тұқымқуалаушылық ақпаратты сақтау және жеткізу қызметімен байланысын түсіндіреді.
Оқушылар прокариот және эукариот жасушаларындағы ДНҚ орналасуы мен құрылым ерекшеліктерін салыстырады.
|
| Values |
Ғылыми дәлелге сүйеніп ой қорыту арқылы жауапкершілік пен шындықты құрметтеуді дамытады. Жұптық сәйкестендіру мен пікір алмасуда бірін-бірі тыңдап, ортақ шешімге келуге үйренеді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды дайындауды ұсынады.
«Тірі ағзадағы белгілер ұрпаққа қалай беріледі?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа қызығушылық оятады.
Мәселе қою:
«ДНҚ-ның құрылысы оның тұқымқуалаушылық ақпаратты сақтау қызметіне қалай көмектеседі?» деген негізгі мәселені ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындап, сабаққа назар аударады. Оқушылар «Тірі ағзадағы белгілер ұрпаққа қалай беріледі?» сұрағына бастапқы болжамдарын айтады. Оқушылар ДНҚ құрылысы мен қызметі туралы мәселені тұжырымдайды. | Сабақ сұрағына қатысты орынды бастапқы болжам айтады — 1 ұпай. Негізгі мәселені өз сөзімен тұжырымдайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, оқулық |
| ДНҚ туралы кіріспе түсінік 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
ДНҚ-ның жасушадағы тұқымқуалаушылық ақпаратты сақтайтын молекула екенін түсіндіреді.
Нуклеотидтің құрамын: дезоксирибоза, фосфат тобы және азотты негіз деп көрсетеді.
Адениннің тиминмен, гуаниннің цитозинмен жұптасатынын және ДНҚ-ның қос шиыршықты құрылымын түсіндіреді.
Құрылымдық ерекшеліктерінің ақпаратты сақтау мен көшіруге қалай мүмкіндік беретінін мысалмен байланыстырады.
|
Оқушылар нуклеотидтің үш құрамбөлігін атайды. Оқушылар азотты негіздердің жұптарын атайды: аденин–тимин, гуанин–цитозин. Оқушылар ДНҚ-ның қос шиыршықты құрылымы мен ақпаратты сақтау қызметінің байланысын түсіндіреді. | Нуклеотидтің үш құрамбөлігін дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Екі комплементарлық жұпты дұрыс көрсетеді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Құрылым мен қызмет байланысын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | оқулық, ДНҚ үлгісі, тақта |
| ДНҚ құрылымын талдау 10 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
ДНҚ-ның қос шиыршығын, қант-фосфат қаңқасын және азотты негіздердің жұптарын көрсететін слайдтарды ұсынады.
Сызбадағы нуклеотид бөліктерін атауды және комплементарлық жұптарды анықтауды тапсырады.
«Қос шиыршықтың екі тізбегіндегі негіздер қалай байланысады?» және «Бұл жұптасу ақпараттың дәл көшірілуіне қалай көмектеседі?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптар:
Азотты негіздер комплементарлық қағида бойынша жұптасады: аденин тиминмен, гуанин цитозинмен байланысады.
Бір тізбектегі негіздердің реті екінші тізбектің ретін анықтауға көмектеседі.
Slide 1 — ДНҚ құрылысы мен құрылымы
Slide 2 — Жасуша бөлінгенде әр жаңа жасушаға бастапқы жасушадағы нұсқауларға ұқсас нұсқаулар жетуі…
Slide 3 — Сұраққа жауап беру үшін сен:
Slide 4 — ДНҚ — нуклеотидтерден құралған молекула; әр нуклеотидте дезоксирибоза, фосфат тобы және а…
Slide 5 — ДНҚ-дағы төрт азотты негіз: аденин, тимин, гуанин және цитозин.
Slide 6 — Егер ДНҚ сызбасындағы қант-фосфат қаңқасы мен азотты негіздерді екі түрлі түспен белгілеу…
Slide 7 — Негіздердің реті ДНҚ-да сақталған ақпаратты құрайды; қант-фосфат қаңқасы тізбектің құрылы…
Slide 8 — Прокариоттарда ядро болмайды; ДНҚ негізінен цитоплазмадағы нуклеоид аймағында орналасады…
Slide 9 — Құрылым мен қызмет: Нуклеотидтер тізбегі қос шиыршық түзеді; негіздердің реті ақпаратты с…
Slide 10 — ДНҚ сызбасында қант-фосфат қаңқасын және азотты негіздерді қандай белгісімен ажыратасың?
|
Оқушылар слайдтағы ДНҚ сызбасынан қант-фосфат қаңқасын және азотты негіздерді көрсетеді. Оқушылар «Қос шиыршықтың екі тізбегіндегі негіздер қалай байланысады?» сұрағына аденин–тимин және гуанин–цитозин деп жауап береді. Оқушылар «Бұл жұптасу ақпараттың дәл көшірілуіне қалай көмектеседі?» сұрағына бір тізбектің реті екінші тізбекті толықтыруға мүмкіндік беретінін айтады. | ДНҚ сызбасынан қант-фосфат қаңқасын дұрыс табады — 1 ұпай. Негіздердің екі жұбын дұрыс сәйкестендіреді — әр жұп үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Көшірілу барысындағы комплементарлықтың рөлін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жасушаларды салыстыру 8 минут |
Нұсқаулық:
Сәйкестендіру ойынын ұйымдастырады: «нуклеоид», «мембранамен қоршалған ядро», «сақиналы ДНҚ», «сызықтық хромосомалар» ұғымдарын прокариот және эукариот жасушаларына сәйкестендіруді ұсынады.
Оқушылардан әр сәйкестігін құрылымдық ерекшелік пен қызметке сүйеніп түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар сәйкестендіру ойынында нуклеоид пен сақиналы ДНҚ-ны прокариот жасушасына, мембранамен қоршалған ядро мен сызықтық хромосомаларды эукариот жасушасына сәйкестендіреді. Оқушылар прокариотта ДНҚ нуклеоид аймағында орналасатынын, ал эукариотта негізінен ядро ішінде болатынын түсіндіреді. | Төрт ұғымды дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Жасушалардағы ДНҚ орналасуының бір айырмасын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Слайд пен электронды викторина кезінде экраннан қолайлы қашықтық сақтап, көзді мезгіл-мезгіл демалдыру қажет. ДНҚ үлгісі мен оқу құралдарын ұқыпты пайдаланып, ұсақ бөлшектерді ауызға салмау керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Biology
- Grade
- Grade 10
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
