Климат түзуші факторлар — Lesson Plan, Geography, Grade 8
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Климат және климат түзуші факторлар
|
| Lesson title |
Климат түзуші факторлар
|
| Class |
8
|
| Lesson objectives according to program |
8.3.2.1 Климат қалыптастырушы факторларды талдайды
|
| Lesson objectives |
Оқушы климат түзуші факторлардың негізгі түрлерін біледі.
Оқушы географиялық ендік, атмосфера циркуляциясы және жер бедерінің климатқа әсерін түсіндіреді.
Оқушы климат түзуші факторлардың өзара байланысын мысалдар арқылы талдайды.
|
| Values |
Географиялық құбылыстарды дәлелдерге сүйеніп талдау арқылы жауапкершілік пен зерттеушілік мәдениеті қалыптасады. Табиғи ортаның ерекшеліктерін түсіну оны қорғауға деген ұқыпты көзқарасты дамытады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексеріп, сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
Қазақстанның әр өңіріндегі ауа райы мен климаттың айырмашылығын еске түсіріп, сабақ тақырыбына жетелейді.
Мәселе қою:
«Неліктен бір ендікте орналасқан жерлердің климаты әртүрлі болуы мүмкін?» деген мәселені ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және сабаққа назар аударады. Оқушылар климат айырмашылығы туралы бастапқы ойларын айтады: оған мұхиттан алыстық, жер бедері немесе ауа массалары әсер етуі мүмкін. | Сабаққа дайындық пен мәселе бойынша негізді болжам айту — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | тақта, Қазақстанның физикалық картасы |
| Жаңа тақырыпты таныстыру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Климат түзуші негізгі факторларды түсіндіреді: географиялық ендік пен Күн радиациясы, атмосфера циркуляциясы, төсеніш беттің сипаты.
Жер бедері, мұхит ағыстары және мұхиттан қашықтықтың климатқа ықпалын мысалдармен сипаттайды.
Факторлардың өзара әрекеттесіп, температура мен жауын-шашынның таралуын анықтайтынын түсіндіреді.
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар географиялық ендік пен Күн радиациясы температураға, ал ауа массалары мен төсеніш бет жауын-шашынға әсер ететінін атайды. | Үш негізгі факторды дұрыс атау — әрқайсысы 1 ұпай; екі фактордың әсерін түсіндіру — әрқайсысы 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, тақта, климат картасы |
| Көрнекі материалды талдау 6 минут |
Көрнекі материалды талдау:
Климат түзуші факторлар мен олардың әсерін көрсететін көрнекі таныстырылымды ұсынады.
Картадағы ендік белдеулерін, басым желдерді және жер бедерінің ерекшеліктерін салыстырып, оқушыларға негізгі байланыстарды белгілеуді тапсырады.
Slide 1 — Климат түзуші факторлар
Slide 2 — Тауға көтерілген ауа бір беткейге жаңбыр әкелсе, арғы беткейге құрғақ ауа жетуі мүмкін.
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Климатқа әсер ететін үш фактор
Slide 5 — Ендік және күн жылуы
Slide 6 — Картадағы факторлар
Slide 7 — Атмосфера циркуляциясы
Slide 8 — Жер бедерінің ықпалы
Slide 9 — Үш фактордың байланысы
Slide 10 — Есте сақта
|
Оқушылар көрнекі таныстырылымды қарап, картадан климатқа әсер ететін ендік, жел бағыты және жер бедері ерекшеліктерін табады. Оқушылар географиялық ендік күн жылуының мөлшерін өзгертетінін және жер бедері ауа массаларының қозғалысына ықпал ететінін түсіндіреді. | Картадан үш факторды дұрыс анықтау — әрқайсысы 1 ұпай; бір фактордың әсерін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Сұрақтар мен жауаптар 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Климат түзуші негізгі факторларға нелер жатады?
Географиялық ендік климатқа қалай әсер етеді?
Мұхиттан алыстаған сайын климаттың қандай өзгерісі байқалуы мүмкін?
Жауаптар:
Географиялық ендік пен Күн радиациясы, атмосфера циркуляциясы, төсеніш беттің сипаты және жер бедері.
Ендікке байланысты түсетін Күн радиациясының мөлшері өзгеріп, температураға әсер етеді.
Климаттың континенттілігі артып, температураның маусымдық айырмасы ұлғаюы мүмкін.
|
Оқушылар сұрақтарға кезекпен жауап береді. Оқушылар негізгі факторларды атап, ендіктің Күн жылуына әсерін және мұхиттан алыстағандағы температура айырмасының ұлғаюын түсіндіреді. | Үш сұраққа дұрыс әрі мазмұнды жауап беру — әрқайсысы 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, климат картасы |
| Сәйкестендіру ойыны 5 минут |
Ойын нұсқаулығы:
Сәйкестендіру ойынын ұйымдастырады: «географиялық ендік», «атмосфера циркуляциясы», «жер бедері», «мұхит ағыстары» атауларын тиісті әсер сипаттамаларымен сәйкестендіруді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, әр сәйкестік бойынша қысқаша түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар климат түзуші факторларды олардың әсер сипаттамаларымен сәйкестендіреді. Оқушылар ендікті Күн жылуымен, атмосфера циркуляциясын ауа массаларының қозғалысымен, жер бедерін ауа ағынының өзгеруімен, мұхит ағыстарын жағалаудағы жылу режимімен байланыстырады. | Төрт сәйкестікті дұрыс табу — әрқайсысы 1 ұпай; бір сәйкестікті түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 7 минут |
Жеке тапсырма нұсқаулығы:
Оқушыларға екі аумақтың шартты климаттық сипаттамасын беріп, факторлардың әсерін салыстыратын жеке тапсырма таратады.
«А» аумағы мұхит жағасында, ал «Ә» аумағы сол ендікте, мұхиттан алыс орналасқан. Қай аумақта температураның жылдық ауытқуы көбірек болады? Жауабыңды климат түзуші факторлармен дәлелде» деген тапсырманы орындатады.
Жауапта мұхиттан қашықтық пен төсеніш беттің әсерін атап өтуді талап етеді.
|
Оқушылар жеке тапсырманы орындайды. Оқушылар «Ә» аумағында температураның жылдық ауытқуы көбірек болуы мүмкін екенін жазады, себебі мұхиттан алыстаған сайын климат континентті болып, маусымдық температура айырмасы ұлғаяды. | Дұрыс аумақты таңдау — 1 ұпай; мұхиттан қашықтықтың әсерін түсіндіру — 2 ұпай; климаттық қорытындыны дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Карта мен көрнекі материалдарды қолданғанда құрылғыларды абайлап пайдаланып, сымдарға тимеу керек. Сыныпта қозғалғанда тәртіп сақтап, оқу құралдарын қауіпсіз қолдану қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Geography
- Grade
- Grade 8
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
