Күлтегін жазуы — Lesson Plan, Kazakh Language, Grade 7
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Ежелгі түркі жазба ескерткіштері
|
| Lesson title |
Күлтегін жазуы
|
| Class |
7
|
| Lesson objectives according to program |
Ежелгі түркі жазба ескерткіштерінің тарихи және мәдени маңызын түсіндіру.
Мәтіндегі негізгі ойды анықтап, тарихи деректерді талдау.
Күлтегін жазуының түркі халықтарының рухани мұрасындағы орнын бағалау.
|
| Lesson objectives |
Оқушы Күлтегін жазуының пайда болу тарихын біледі.
Оқушы Күлтегін ескерткішінің мазмұны мен негізгі идеясын түсіндіреді.
Оқушы көне түркі жазуының ерекшеліктерін қазіргі қазақ тілімен салыстырады.
Оқушы Күлтегін жазуының тарихи және тәрбиелік маңызын дәлелдейді.
|
| Values |
Тарихи мұраға құрметпен қарау және ұлттық мәдени құндылықтарды бағалау қалыптасады.
Оқушылар топтық жұмыс барысында ынтымақтастық пен жауапкершілікті көрсетеді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, сабаққа қатысуын тексереді.
Сыныпты оқу құралдарын дайындауға бағыттайды.
«Бүгінгі сабақта көне түркі өркениетінің қандай мұрасымен танысамыз?» деген сұрақ арқылы қызығушылық оятады.
|
Оқушылар амандасады және сабаққа дайындалады. Оқушылар сабақ тақырыбын болжайды: Күлтегін жазуы туралы оқимыз. | Сабаққа дайындығы — 1 ұпай. Тақырыпты болжауға қатысуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Тақырыпты проблемалау 5 минут |
Мәселе қою:
Күлтегін ескерткішінің суретін көрсетіп, мына мәселені ұсынады: «Мың жылдан астам уақыт бұрын жазылған мәтін бүгінгі ұрпаққа қандай ой жеткізе алады?».
Оқушыларға өз болжамдарын қысқаша айтуды ұсынады.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлайды.
|
Оқушылар ескерткіш суретін бақылайды. Оқушылар өз болжамдарын айтады: мәтін ел бірлігі, ерлік, туған жер және халық тағдыры туралы ой жеткізуі мүмкін. Оқушылар сабақтың мақсаттарын дәптерге жазады. | Проблемалық сұраққа мазмұнды болжам ұсыну — 2 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс белгілеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | Күлтегін ескерткішінің суреті, тақта, дәптер |
| Жаңа материалды меңгеру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Күлтегін жазуының Орхон өзені бойында орналасқанын және VIII ғасырда жазылғанын түсіндіреді.
Күлтегіннің Екінші Түрік қағанатының көрнекті қолбасшысы болғанын баяндайды.
Ескерткіш мәтінінде елді қорғау, халыққа адал қызмет ету, бірлік пен ерлік идеялары көрінетінін түсіндіреді.
Көне түркі бітігінің таңбалық сипаты мен қазіргі жазудан айырмашылығына назар аудартады.
Slide 1 — Күлтегін жазуы
Slide 2 — Сабақ мақсаты
Slide 3 — Күлтегін жазуының орналасуы
Slide 4 — Жазылған уақыты
Slide 5 — Күлтегін — тарихи тұлға
Slide 6 — Ескерткіш мәтінінің негізгі идеялары
Slide 7 — Көне түркі бітігі
Slide 8 — Негізгі ұғымдар
Slide 9 — Талқылау тапсырмасы
Slide 10 — Қорытынды және өзін-өзі бағалау
|
Оқушылар таныстырылымнан ескерткіштің орналасуы, уақыты және тарихи тұлғасы туралы мәліметтерді тыңдайды. Оқушылар негізгі ұғымдарды дәптерге жазады: Орхон жазбалары, Күлтегін, Түрік қағанаты, көне түркі бітігі. Оқушылар Күлтегін жазуының негізгі идеяларын атайды: ел бірлігі, ерлік, отаншылдық. | Тарихи уақыт пен орнын дұрыс атау — 2 ұпай. Күлтегіннің тарихи рөлін түсіндіру — 1 ұпай. Негізгі идеялардың кемінде екеуін анықтау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Мәтінді талдау сұрақтары 8 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Күлтегін жазуы қай ғасырда және қай жерде жасалған?
Күлтегіннің Түрік қағанатындағы қызметі қандай болды?
Мәтінде халық пен ел тағдырына қатысты қандай ойлар айтылады?
Көне түркі жазуының қазіргі қазақ жазуынан қандай айырмашылығы бар?
Жауаптар:
Күлтегін жазуы VIII ғасырда Орхон өзені бойында жасалған.
Күлтегін елін қорғаған көрнекті қолбасшы болды.
Мәтінде елді сақтау, бірлік, халыққа қызмет ету және ерлік идеялары айтылады.
Көне түркі жазуы арнайы таңбаларға негізделген, ал қазіргі қазақ жазуы басқа әліпби жүйесін қолданады.
|
Оқушылар сұрақтарға мәтін мен алдыңғы түсіндірме негізінде жауап береді. Оқушылар Күлтегін жазуының уақытын және орналасқан жерін атайды. Оқушылар Күлтегіннің қолбасшы болғанын түсіндіреді. Оқушылар мәтіндегі елдік, бірлік және ерлік идеяларын дәлелдейді. Оқушылар көне түркі және қазіргі қазақ жазуының айырмашылығын салыстырады. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Екінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Үшінші сұраққа мазмұнды жауап — 2 ұпай. Төртінші сұрақта салыстыру жасау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | мәтін үзіндісі, оқулық, тақта |
| Тарихи мұраны зерттеу ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
Сыныпты шағын топтарға бөледі.
«Тарихи сәйкестік» ойынында әр топқа ұғымдар мен түсіндірмелер жазылған карточкаларды таратады.
Топтарға «Күлтегін», «Орхон», «бітік», «Түрік қағанаты», «ел бірлігі» ұғымдарын тиісті түсіндірмелерімен сәйкестендіруді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс сәйкестіктерді нақтылайды.
|
Оқушылар топтарға бөлінеді. Оқушылар ұғымдар мен олардың түсіндірмелерін сәйкестендіреді. Оқушылар «Күлтегін» ұғымын қолбасшымен, «Орхон» ұғымын жазбалар орналасқан өзенмен, «бітік» ұғымын көне жазумен байланыстырады. Оқушылар топтық шешімін қорғайды. | Бес ұғымның әрқайсысын дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпайдан, барлығы 5 ұпай. Топтық түсіндіруге қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Жазба тапсырманы орындау 7 минут |
Жазба тапсырма:
Оқушыларға мына тапсырманы ұсынады: «Күлтегін жазуының қазіргі ұрпақ үшін маңызын 3–4 сөйлеммен түсіндіріңдер. Кемінде екі тарихи ұғым қолданыңдар».
Жауапта ел бірлігі, ерлік, туған жер, тарихи мұра ұғымдарының кемінде екеуін қолдануды ескертеді.
Бірнеше оқушының жауабын тыңдап, мазмұндық және тілдік түзету береді.
|
Оқушылар Күлтегін жазуының маңызын 3–4 сөйлеммен жазады. Оқушылар кемінде екі тарихи ұғымды қолданады. Оқушылар өз жауабын сынып алдында оқып, пікірлерін дәлелдейді. | Тақырыптың маңызын ашу — 2 ұпай. Екі тарихи ұғымды орынды қолдану — 2 ұпай. Ойын жүйелі және сауатты жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Көзге күш түсірмеу үшін экранға ұзақ уақыт үздіксіз қарамай, таныстырылым кезінде дұрыс отыру қажет. Топтық жұмыс барысында қауіпсіз қозғалып, оқу құралдарын ұқыпты пайдалану керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language
- Grade
- Grade 7
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
