«Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны» поэмасы — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Махамбет Өтемісұлының шығармашылығы. Поэмадағы тарихи тұлға, идея және көркемдік ерекшелік
|
| Lesson title |
«Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны» поэмасы
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
Сабақтың мақсаттары: * Шығарма мазмұнын түсініп, негізгі идеясын анықтау. * Өлеңдегі кейіпкердің ішкі сезімі мен көңіл күйін талдау. * Әдеби шығармадағы психологизмді анықтап, өлең жолдарымен дәлелдеу.
|
| Lesson objectives |
Оқушы поэманың мазмұнын және негізгі идеясын біледі.
Оқушы лирикалық кейіпкердің ішкі сезімі мен көңіл күйін білдіретін өлең жолдарын анықтап, талдайды.
Оқушы психологизм ұғымын біліп, оның шығармада берілуін өлең жолдарымен дәлелдейді.
|
| Values |
Әділдік пен намыс құндылықтарын поэмадағы лирикалық кейіпкердің ұстанымы мен сөзі арқылы пайымдайды.
Тарихи мұраға құрметпен қарап, көркем мәтінге сүйеніп ойын дәлелдеуге дағдыланады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
«Намыс пен әділдік адам сөзінен қалай танылады?» деген сұрақпен сабақ тақырыбына қызығушылық оятады.
|
Оқушылар амандасады, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар «Намыс пен әділдік адам сөзінен танылады» деген жауап ұсынып, өз ойын қысқаша түсіндіреді. | Сабаққа дайындықты уақытында орындау — 1 ұпай. Сұраққа тақырыпқа сәйкес жауап беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Шығарманы таныстыру 7 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
«Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны» поэмасының тарихи негізін және Баймағамбетке бағытталған сөздің мәнін қысқаша түсіндіреді.
Психологизм ұғымын кейіпкердің ішкі сезімі мен көңіл күйінің көркем мәтінде берілуі ретінде анықтайды.
Шығарманың мазмұны, идеясы, кейіпкер сезімі және психологизмін таныстыратын көрнекі слайдтарды көрсетеді.
Slide 1 — Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны
Slide 2 — Баймағамбет сұлтанға арнаған өлеңінде Махамбет оған өткір сөздермен тіл қатады.
Slide 3 — Сабақ мақсаты
Slide 4 — Тарихи негізі
Slide 5 — Сөздің мәні
Slide 6 — Талқылайық
Slide 7 — Психологизм
Slide 8 — Сезім мен идея
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — Еске түсір
|
Оқушылар слайдтардан негізгі мәліметтерді тыңдап, поэманың тарихи негізі, тақырыбы мен идеясына қатысты тірек сөздерді дәптерге жазады. Оқушылар психологизм ұғымын өз сөзімен қайталайды. | Тарихи негізге қатысты бір дұрыс мәліметті атау — 1 ұпай. Психологизм ұғымын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | |
| Мазмұн мен идеяны талдау 8 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Поэмада кімге қарата сөз айтылады және шығармада қандай жағдай аңғарылады?
Лирикалық кейіпкердің негізгі мұраты мен көзқарасы қандай?
Шығарманың негізгі идеясын қай тұстардан байқауға болады?
Жауаптар:
Сөз Баймағамбетке қарата айтылады; мәтіннен ақын мен билік иесінің арасындағы тартыс аңғарылады.
Кейіпкердің мұраты — ел намысын, еркіндік пен әділдікті қорғау.
Негізгі идея кейіпкердің батыл үнінен, қарсылығынан және ел мүддесін жоғары қоюынан көрінеді.
|
Оқушылар мәтіннен дәлел іздеп, үш сұраққа жауап береді. Оқушылар Баймағамбетке қарата айтылған сөзді, кейіпкердің мұратын және шығарманың идеясын мәтінге сүйеніп түсіндіреді. | Адресатты және жағдайды дұрыс анықтау — 1 ұпай. Кейіпкер мұратын түсіндіру — 1 ұпай. Негізгі идеяны мәтінмен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, өлең мәтіні, дәптер |
| Сезім мен психологизмді сәйкестендіру 8 мин |
Нұсқаулық:
Сәйкестендіру ойынының карточкаларын таратады: бір топта өлеңнен алынған мазмұндық үзінділер, екінші топта сезім-күй атаулары мен психологизм белгілері беріледі.
Үзінділерді лайықты сезім-күймен сәйкестендіріп, әр таңдауды өлеңдегі сөз не бейне арқылы дәлелдеуді тапсырады.
Ойын соңында дұрыс сәйкестіктерді сыныппен тексеріп, дәлелдің мәтінге сәйкестігін нақтылайды.
|
Оқушылар карточкалардағы үзінділерді сезім-күй атауларымен сәйкестендіреді. Оқушылар әр жұпты өлеңдегі сөздер мен көркем бейнелерге сүйеніп дәлелдейді және сыныптың жауаптарын тыңдап, сәйкестігін тексереді. | Үш сәйкестікті дұрыс табу — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Бір сәйкестікті өлең жолымен дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Психологизмді дәлелдеу тапсырмасы 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Жеке дауыспен орындалатын күрделі тапсырманы ұсынады: поэмадан лирикалық кейіпкердің сезімін білдіретін екі үзіндіні таңдау.
Әр үзіндіге сезім-күй атауын беріп, сезімді тудыратын сөзді немесе көркем тәсілді көрсетуді тапсырады.
«Өлеңдегі психологизм кейіпкердің ішкі дүниесін қалай ашады?» деген сұраққа екі-үш сөйлемдік қорытынды жазуды сұрайды.
|
Оқушылар поэмадан екі үзінді таңдап, әрқайсысының қандай сезім білдіретінін анықтайды. Оқушылар сезімді танытатын сөзді немесе көркем тәсілді белгілеп, психологизмнің кейіпкер ішкі дүниесін ашудағы қызметі туралы қорытынды жазады. | Екі лайықты үзіндіні таңдау — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Әр үзіндідегі сезімді анықтау — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Көркем дәлел мен қорытындыны мәтінге сай ұсыну — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру жұмысын береді: «Шығарма кімге қарата айтылған?», «Психологизм дегеніміз не?», «Кейіпкер сезімін мәтіннен қалай дәлелдеуге болады?» деген тапсырмаларға жауап беруді ұсынады.
Жауаптарды жинап, негізгі түсініктердің дұрыс қолданылуын тексереді.
|
Оқушылар қысқа тексеру жұмысындағы үш сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар жауаптарында адресатты атайды, психологизмді түсіндіреді және кейіпкер сезімін мәтіндік дәлелмен байланыстырады. | Адресатты дұрыс атау — 1 ұпай. Психологизмді дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Сезімді мәтіндік дәлелмен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 3 мин |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Негізгі ұғымды дұрыс атау — 1 ұпай. Кейіпкер сезіміне қатысты мәтіндік дәлел келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Өлең мәтінімен және қағаз карточкалармен жұмыс істегенде оқу құралдарын ұқыпты қолданып, оларды бір-біріне лақтырмау керек. Талқылау кезінде өзгенің пікірін құрметтеп, жауап берушінің сөзін бөлмей тыңдаған жөн. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →