English

Ньютонның үшінші заңы — Lesson Plan, Physics, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Динамика негіздері
Lesson title
Ньютонның үшінші заңы
Class
9
Lesson objectives according to program
9.2.2.5 Ньютонның үшінші заңын тұжырымдау және оны есептер шығаруда қолдану
Lesson objectives
Оқушы Ньютонның үшінші заңының тұжырымын және әрекет пен қарсы әрекет күштерінің ерекшеліктерін біледі.
Оқушы өзара әрекеттесетін денелерге түсетін күштердің шамалары мен бағыттарын сипаттап, заңды есептер шығаруда қолданады.
Values
Ғылыми дәлелге сүйеніп, өзара әрекеттесуді талдау арқылы жауапкершілік пен сыни ойлау қалыптасады.
Топтық жұмыста бір-бірінің пікірін тыңдап, ынтымақтастық танытады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Қол шапалақтау немесе үстелді алақанмен жеңіл түрту мысалын ұсынып, денелердің өзара әрекеттесуіне назар аудартады.
Оқушылар сабаққа дайындалып, назарын шоғырландырады. Оқушылар денелердің өзара әрекеттесуі туралы бастапқы ойларын айтады. Сабаққа дайындық пен талқылауға қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. тақта, дәптер
Заңды түсіндіру
10 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Ньютонның үшінші заңын тұжырымдайды: денелер бір-біріне модульдері тең, бағыттары қарама-қарсы күштермен әсер етеді; күштер әртүрлі денелерге түседі.
Формуланы көрсетеді: \(\vec{F}{12}=-\vec{F}{21}\).
Қабырғаға қолмен әсер ету, екі конькишінің бір-бірінен тебілуі және кітаптың үстелге түсіретін күші мен үстелдің кітапқа әсері арқылы түсіндіреді.
Күштер бір денеге түспейтіндіктен, бірін-бірі теңестірмейтінін атап көрсетеді.
Оқушылар заңның тұжырымын дәптерге жазады. Оқушылар мысалдардан әрекет және қарсы әрекет күштерін анықтап, олардың әртүрлі денелерге түсетінін түсіндіреді. Заңды дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай; күштердің теңдігі мен қарама-қарсы бағытын көрсету — 1 ұпай; күштердің әртүрлі денелерге түсетінін анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, тақта, дәптер
Көрнекі түсіндіру
7 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Заңның көрнекі сызбасы мен мысалдары берілген таныстырылымды көрсетеді.
Жұп күштердің бағытын сызбада белгілеп, олардың қай денелерге әсер ететінін түсіндіреді.
Күштер модульдері тең болғанымен, әсер ететін денелері бөлек екенін оқушыларға еске салады.
Slide 1 — Ньютонның үшінші заңы
Slide 2 — Доп қабырғаға соғылғанда, доптың қозғалысы өзгереді, ал қабырға орнында тұрғандай көрінед…
Slide 3 — Сабақ мақсаты
Slide 4 — Заңның тұжырымы
Slide 5 — Күштер әр денеге түседі
Slide 6 — Сызбаны талда
Slide 7 — Сызбадағы күштер
Slide 8 — Заңды есепте қолдану
Slide 9 — Негізгі қорытындылар
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар таныстырылымдағы сызбаларды бақылайды. Оқушылар күштердің бағытын анықтап, әр күш әсер ететін денені атайды. Сызбадағы екі күштің бағытын дұрыс анықтау — 1 ұпай; әр күш түсетін денені дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Сұрақтар арқылы бекіту
6 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Әрекет пен қарсы әрекет күштерінің модульдері мен бағыттары қандай?
Бұл күштер бір денеге әсер ете ме?
Қол қабырғаға күш түсірсе, қабырға қолға қандай күш түсіреді?
Жауаптар:
Модульдері тең, бағыттары қарама-қарсы.
Жоқ, олар әртүрлі денелерге әсер етеді.
Қабырға қолға модулі тең, бағыты қарама-қарсы күш түсіреді.
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: күштердің модульдері тең, бағыттары қарама-қарсы; олар әртүрлі денелерге әсер етеді; қабырға қолға қарама-қарсы бағытталған күш түсіреді. Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай; екінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай; үшінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. тақта, оқулық
Қозғалыс ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
«Күш жұбын тап» ойынын ұйымдастырады: әр топқа өзара әрекеттесетін денелер бейнеленген карточкалар береді.
Оқушылардан әр жағдайдағы әрекет пен қарсы әрекет күштерін анықтап, күштерді қай денелерге бағыттау керегін көрсетуді сұрайды.
Мысалдар: аяқтың жерді артқа итеруі мен жердің адамды алға итеруі; жүзушінің суды артқа ығыстыруы мен судың жүзушіні алға итеруі.
Жауаптарды талқылап, дұрыс түсіндірмелерді нақтылайды.
Оқушылар топпен карточкаларды талдайды. Оқушылар әр жұп күштің бағытын және қай денеге әсер ететінін атайды, жауаптарын мысалмен негіздейді. Әрекет күшін дұрыс анықтау — 1 ұпай; қарсы әрекет күшін дұрыс анықтау — 1 ұпай; екі күштің әртүрлі денелерге түсетінін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Есептерді орындау
7 мин
Нұсқаулық:
Тапсырма парағын таратады: екі дене өзара әрекеттескенде бірінші дене екіншісіне 12 Н күшпен әсер етеді. Екінші дененің бірінші денеге түсіретін күшінің модулі мен бағытын анықтаңдар.
Қосымша есеп ұсынады: екі конькиші бір-бірінен итерілгенде, біріншісіне 35 Н күш әсер етеді. Екінші конькишіге әсер ететін күшті анықтап, күштердің бағыттарын көрсетіңдер.
Оқушылардан Ньютонның үшінші заңын қолданып, шешу жолын дәптерге жазуды сұрайды.
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Бірінші есепте 12 Н күшке қарама-қарсы бағытталған 12 Н күшті, екінші есепте 35 Н күшке қарама-қарсы бағытталған 35 Н күшті анықтап, түсіндіреді. Бірінші есепте күштің модулі мен бағытын дұрыс анықтау — 1 ұпай; екінші есепте күштің модулі мен бағытын дұрыс анықтау — 1 ұпай; заңды шешуде дұрыс қолдану — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Білімді тексеру
4 мин
Қорытындылау:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады.
Сұрақтар: «Ньютонның үшінші заңы бойынша күштер модульдері жағынан қандай?», «Олар бір денеге түсе ме?», «Күштердің бағыттары қандай?».
Жауаптарды тексеріп, негізгі ұғымдарды қысқаша нақтылайды.
Оқушылар тексеру сұрақтарына жеке жауап береді: күштердің модульдері тең; олар әртүрлі денелерге түседі; бағыттары қарама-қарсы. Модульдердің теңдігін дұрыс көрсету — 1 ұпай; әртүрлі денелерге түсетінін дұрыс көрсету — 1 ұпай; қарама-қарсы бағыттарын дұрыс көрсету — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Рефлексия
2 мин
«Бұл сабақ қайда қонды?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар 2D торда нүкте қояды — анықтық × қызығушылық. Сынып шашырауы мәселе квадрантын ашады.
Оқушылар «Бұл сабақ қайда қонды?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Заңды мағынасына сай түйіндеу — 1 ұпай; орынды мысал келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Көрсетілім мен тәжірибелік мысалдарды талқылағанда оқушылар бір-бірін итеріп сынамауы және құралдарды лақтырмауы керек. Қозғалысқа арналған тапсырма орындалса, арақашықтық сақтап, тек мұғалімнің нұсқауын орындау қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Physics
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.