Ондық жүйедегі натурал сандарды екілік, сегіздік, он алтылық санау жүйесіне және кері аудару — Көрнекі мысалдарды талдау — Presentation
Create your own presentation with AI
Create for free
Preview
Open material
Presentation contents
-
1
Санау жүйелеріне сандарды аудару
Санау жүйелері арасында аудару қадамдары мен нәтижені тексеру жолын анықтаймыз.
-
2
Жазылуы әртүрлі сандардың бірдей мөлшерді білдіретінін қалай тексеруге болады?
Күнделікті өмірде ондық жүйені қолданамыз, ал компьютер ақпаратты екілік түрде өңдейді. Бір сан әр жүйеде әртүрлі таңбалармен жазылады.
-
3
Сабақ соңында сенің қолыңнан келеді
- Қалдықтарды кері ретпен оқып, ондық санды екілікке айналдырасың.
- Бөлу әдісімен ондық санды сегіздік және он алтылық жүйелерге аударасың.
- Екілік, сегіздік және он алтылық сандарды ондық жүйеге аударасың.
- Кері түрлендіру арқылы аудару нәтижесін тексересің.
- Бұл мақсаттар алдыңғы слайдтағы санның жазылу жүйесі өзгергенде не болатыны туралы сұраққа жауап береді.
- Аудару қадамдарын көрсетіп, нәтижелеріңді кері түрлендіру арқылы тексересің.
-
4
Санау жүйелерінің негізі мен цифрлары
- Жүйе негізі. Ондықтың негізі — 10, екіліктің — 2, сегіздіктің — 8, он алтылықтың.
- Разряд мәні. Оңнан бастап разрядтар нөлден нөмірленеді; мәні негіздің дәрежесіне тә.
- Он алтылық таңбалар. 0–9 цифрларымен бірге A–F таңбалары қолданылады: A=10, B=11, C=12, D=1.
- Төменгі индекс. Төменгі индекс санның қай санау жүйесіне жататынын көрсетеді.
- Негіз разряд мәндерін, ал таңбалар санның жазылуын анықтайды.
-
5
Ондық санды бөлу арқылы аудару
- Негізге бөлу. Ондық санды жаңа жүйенің негізіне бөліп, әр бөлудің қалдығын жаз.
- Тоқтау шарты. Бөлінді нөл болғанда тоқтап, қалдықтарды соңғысынан бастап оқы.
- Бірінші бөлу. 45-ті 8-ге бөлгенде бөлінді 5, қалдық 5 болады.
- Келесі бөлу. 5-ті 8-ге бөлгенде бөлінді 0, қалдық тағы 5 болады.
- Нәтиже. Қалдықтарды кері ретпен оқимыз: 45₁₀ = 55₈.
- Қалдықтарды бөлген ретке керісінше орналастыр.
-
6
Қалдықтарды кері ретпен оқу
45₁₀ санын сегіздік жүйеге аударғанда қалдықтарды кері ретпен оқу неліктен қажет және нәтижені қалай тексеруге болады?
-
7
Екілік және он алтылыққа аудару
- Екілік жүйе. Ондық санды 2-ге бөліп, қалдықтарды кері ретпен оқы.
- Он алтылық жүйе. 16-ға бөл; 10–15 қалдықтарын A–F таңбаларымен жаз.
- 45-ті бөлу. 45 ÷ 16 = 2, қалдық 13; 13 он алтылықта D болады.
- Нәтиже. 2 қалдығы алдыңғы разрядқа түседі: 45₁₀ = 2D₁₆.
- Бөлу тәсілі өзгермейді, тек бөлетін негіз 2 немесе 16 болады.
-
8
Сандарды ондыққа кері аудару
- 101101₂ = 45₁₀.
- 55₈ = 45₁₀.
- 2D₁₆ = 45₁₀.
- Цифрларды негіздің тиісті дәрежесіне көбейтіп, көбейтінділерді қос.
- 101101₂: 1·2⁵ + 0·2⁴ + 1·2³ + 1·2² + 0·2¹ + 1·2⁰ = 45₁₀. 55₈ және 2D₁₆ да 45₁₀-ға тең, демек нәтижелер өзара сәйкес.
-
9
- Санау жүйесінің негізі оның цифрлары мен разрядтарының мәнін анықтайды. Негіз цифрларды анықтайды.
- Ондық санды жаңа жүйеге аударғанда, негізге бөліп, қалдықтарды кері ретпен оқимыз. Бөлу арқылы аудару.
- Кері аударғанда әр цифрды негіздің тиісті дәрежесіне көбейтіп, қосындысын табамыз. Разрядтық қосынды.
-
10
Санау жүйелерін еске түсір
- Жаңа аударманың дұрыстығын қалай тексерер едің?
- 45₁₀-ды аударғанда 13 қалдығы қандай таңбамен жазылады?
- 101101₂ санын ондық жүйеге қалай көрсетесің?
- 45₁₀ = 55₈ нәтижесін алу үшін қалдықтарды неге кері ретпен оқисың?
- Әр сұраққа жауапты есте сақтаған әдістеріңмен негізде.
Material details
- Material type
- Presentation
Create your own presentation with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start