«Қаныш Сәтбаев» роман-эссе — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 10
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Қазіргі қазақ әдебиетіндегі деректі проза
|
| Lesson title |
«Қаныш Сәтбаев» роман-эссе
|
| Class |
10
|
| Lesson objectives according to program |
10.3.1.1 шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау; 10.1.2.1 әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану;
|
| Lesson objectives |
Оқушы роман-эссе жанрының деректілік пен көркем баяндауды ұштастыратын белгілерін біледі.
Оқушы шығармадағы Қаныш Сәтбаев бейнесін тарихи деректер мен көркемдік тәсілдерге сүйеніп талдайды.
Оқушы шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын мәтіннен алынған дәлелдер арқылы бағалайды.
|
| Values |
Ғылымға құрмет пен еңбекқорлықты Қаныш Сәтбаевтың өмір жолын талдау арқылы бағалайды. Тарихи тұлғаның мұрасын зерделеуде дәлелге сүйеніп, өзгенің пікірін құрметтеуге дағдыланады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен оқу мақсаттарын хабарлайды.
Мәселе қою:
«Тарихи тұлға туралы шығарма дерекке ғана сүйене ме, әлде көркем қиял да қатыса ма?» деген мәселені ортаға салады.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа назар аударады. Оқушылар сұраққа бастапқы болжамдарын айтып, тарихи дерек пен көркем баяндаудың арақатынасы туралы ой бөліседі. | Сабаққа дайындықпен қатысу — 1 ұпай. Мәселе бойынша негізді бастапқы пікір айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, сабақ мақсаты жазылған үлестірме |
| Жанрлық ерекшеліктерді таныту 9 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
«Қаныш Сәтбаев» шығармасының роман-эссе жанрына жататынын түсіндіреді: нақты өмірбаяндық деректер, тарихи орта, авторлық пайым және көркем баяндау өзара сабақтасады.
Роман-эссенің деректі негізі мен көркемдік тәсілдерін ажыратудың жолын түсіндіреді.
Қаныш Сәтбаев туралы өмірлік деректердің шығармада тұлға мінезін ашуға қалай қызмет ететінін мысалмен көрсетеді.
|
Оқушылар роман-эссенің жанрлық белгілерін дәптерге жазады. Оқушылар деректілік пен көркем баяндаудың айырмасын мысал арқылы түсіндіреді. | Роман-эссенің екі жанрлық белгісін дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Дерек пен көркем баяндауды ажырататын мысал келтіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, дәптер, тақта |
| Тақырыптық таныстырылым 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Шығарма мазмұны, Қаныш Сәтбаевтың ғылымдағы орны және роман-эссе жанрының ерекшеліктері қамтылған таныстырылымды көрсетеді.
Оқушыларға тыңдау барысында тарихи дерек пен авторлық-көркемдік пайымға қатысты екі мысал белгілеуді тапсырады.
Slide 1 — «Қаныш Сәтбаев» роман-эссесі
Slide 2 — Қаныш Сәтбаевтың өмірі мен еңбегі туралы жазғанда, автор нақты деректерді де, өз бағасын…
Slide 3 — Сабақ мақсаты
Slide 4 — Роман-эссе табиғаты
Slide 5 — Қаныш Сәтбаевтың ғылымдағы орны
Slide 6 — Дәлел мен бағалау
Slide 7 — Тарихи құндылық
Slide 8 — Көркемдік құндылық
Slide 9 — Қаныш бейнесіне жауап
Slide 10 — Есте сақтап жауап бер
|
Оқушылар таныстырылымды қарап, Қаныш Сәтбаевтың қызметі мен шығармадағы көркемдік баяндауға қатысты мысалдарды жазып алады. | Тарихи дерекке қатысты бір мысалды дәл белгілейді — 1 ұпай. Көркемдік пайымға қатысты бір мысалды дәл белгілейді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | |
| Сұрақтар арқылы талдау 7 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Шығарма атауындағы Қаныш Сәтбаев есімі оқырманның назарын қандай тұлғалық және тарихи мәселелерге бағыттайды?
Роман-эссе жанрының қандай белгілері шығармада көрінеді?
Қаныш Сәтбаевтың ғылымға қосқан үлесі шығармада қандай деректер мен көркемдік тәсілдер арқылы ашылады?
Жауаптар:
Атау оқырманды ғалымның өмір жолы, тұлғалық қасиеттері және ел тарихындағы орны туралы әрі қарай ойлануға бағыттайды.
Жанрға нақты өмірбаяндық деректер, тарихи шындық, авторлық пайым және көркем баяндаудың ұштасуы тән.
Ғалымның қызметі туралы нақты мәліметтер деректік негіз жасайды, ал портрет, мінездеме жә…
|
Оқушылар сұрақтарға мәтінге сүйеніп жауап береді. Оқушылар роман-эссе жанрының белгілерін және ғалым бейнесінің ашылуын нақты мысалдармен түсіндіреді. | Үш сұрақтың әрқайсысына мәтінге сай жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Жауаптарын нақты мәтіндік дәлелмен негіздейді — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, мәтін үзінділері, тақта |
| Сәйкестендіру ойыны 6 мин |
Нұсқаулық:
Топтарға ұғымдар мен сипаттамалар жазылған карточкаларды таратады.
«Деректілік», «көркемдік баяндау», «авторлық пайым», «тарихи құндылық» ұғымдарын тиісті сипаттамаларымен сәйкестендіруді ұсынады.
Әр сәйкестікті мәтіннен алынған бір мысалмен негіздеуді тапсырады.
|
Оқушылар топпен карточкалардағы ұғымдарды сипаттамаларымен сәйкестендіреді. Оқушылар «деректілік» ұғымын нақты өмірлік мәліметпен, «көркемдік баяндауды» бейнелі сипаттаумен, «авторлық пайымды» автор бағасымен, «тарихи құндылықты» тұлғаның дәуір мен ғылым тарихындағы орны туралы мәліметпен байланыстырады. | Төрт ұғымды дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Бір сәйкестікті мәтіндік мысалмен негіздейді — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке жазба тапсырмасы 6 мин |
Жазбаша тапсырма:
«Шығарманың тарихи және көркемдік құндылығы» тақырыбында қысқа жазба дайындауды тапсырады.
Жазбада бір тарихи дерек, бір көркемдік тәсіл және олардың маңызын бағалайтын қорытынды жасауды ескертеді.
|
Оқушылар шығармаға сүйеніп, бір тарихи дерек пен бір көркемдік тәсілді таңдайды. Оқушылар олардың маңызын түсіндіріп, қысқа бағалау қорытындысын жазады. | Тарихи деректі дұрыс атайды — 1 ұпай. Көркемдік тәсілді мәтіннен дәлелдейді — 1 ұпай. Екі қырдың құндылығын бағалайтын қорытынды жазады — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Білімді бекіту сынағы 4 мин |
Нұсқаулық:
Роман-эссе жанры, шығарманың тарихи негізі және көркемдік құндылығы бойынша төрт қысқа сұрақтан тұратын сынақ ұсынады.
Жауаптарды жеке орындауды және соңында тексеруді тапсырады.
|
Оқушылар төрт сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар жанрлық белгілерді, тарихи дерек пен көркемдік тәсілдің қызметін анықтайды. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Таныстырылымды қарағанда экраннан қолайлы қашықтық сақтап, көзді шаршатпау үшін қажет болса қысқа үзіліс жасаңыз. Карточкалармен топтық жұмыста материалдарды ұқыпты пайдаланып, сынып ішінде қауіпсіз қозғалыңыз. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 10
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
