Қатты денелердің балқуы және қатаюы, балқу температурасы, меншікті балқу жылуы — Lesson Plan, Physics, Grade 8
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Заттың агрегаттық күйлері және жылу құбылыстары
|
| Lesson title |
Қатты денелердің балқуы және қатаюы, балқу температурасы, меншікті балқу жылуы
|
| Class |
8
|
| Lesson objectives according to program |
Молекулалық-кинетикалық теория негізінде қатты дененің сұйыққа және сұйықтың қатты денеге айналуын сипаттау.
Балқу және кристалдану кезінде жұтылатын немесе бөлінетін жылу мөлшерін есептеу формуласын қолдану.
Балқу және қатаю үдерістеріндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдау.
|
| Lesson objectives |
Оқушы молекулалық-кинетикалық теория негізінде балқу және қатаю үдерістерінің мәнін біледі.
Оқушы балқу температурасын және меншікті балқу жылуын анықтайды.
Оқушы балқу немесе қатаю кезінде жылу мөлшерін есептеу үшін Q = λm формуласын қолданады.
Оқушы балқу және қатаю кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдайды.
Оқушы балқу кезінде жылу жұтылатынын, ал қатаю кезінде жылу бөлінетінін түсіндіреді.
|
| Values |
Зерттеушілік және жауапкершілік құндылықтары қалыптасады: оқушылар физикалық құбылыстарды дәлелдер мен графиктер арқылы талдайды, есептеу нәтижесін тексеріп, өз жауабына жауапкершілікпен қарайды. Ынтымақтастық құндылығы жұптық және топтық талқылау кезінде дамиды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру кезеңі 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасады, сабаққа қатысуды тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын хабарлайды.
Оқушыларды балқу, қатаю және жылу мөлшерін есептеу бойынша жұмысқа дайындайды.
|
Оқушылар амандасады және сабақ құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен оқу мақсаттарын дәптерге жазады. Оқушылар назарын сабаққа шоғырландырады. | Сабаққа қажетті құралдарын дайындау — 1 ұпай. Оқу мақсаттарын дұрыс айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Мәселені анықтау 6 минут |
Мәселе қою:
«Мұзды қыздырғанда оның температурасы неге біраз уақыт өзгермейді, ал жылу беріле береді?» деген проблемалық сұрақ қояды.
«Неліктен бір зат белгілі температурада балқиды, ал әртүрлі заттардың балқу температуралары бірдей емес?» деген сұрақ арқылы сабақ мәселесін ашады.
Сабақ соңында осы сұрақтарға молекулалық-кинетикалық теория және график арқылы жауап беруді ұсынады.
|
Оқушылар мұздың қыздырылуы туралы өз болжамдарын айтады. Оқушылар жылудың температураны арттыруға ғана емес, заттың күйін өзгертуге жұмсалуы мүмкін екенін болжайды. Оқушылар сабақ мәселесіне жауап іздеу міндетін қабылдайды. | Балқу кезіндегі температураның тұрақты болуын дұрыс болжау — 1 ұпай. Жылудың күй өзгерісіне жұмсалатынын түсіндіру — 1 ұпай. Сабақ мәселесіне негізделген болжам ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | мұз кесегінің суреті, тақта, дәптер |
| Жаңа материалды меңгеру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Қатты дененің балқуын бөлшектердің реттелген орналасуының бұзылып, сұйық күйге өтуі ретінде түсіндіреді.
Қатаюды сұйықтың қатты күйге айналуы және бұл кезде жылудың сыртқа бөлінуі ретінде сипаттайды.
Балқу температурасы заттың қатты күйден сұйық күйге өтетін тұрақты температурасы екенін түсіндіреді.
Меншікті балқу жылуын бір килограмм затты балқу температурасында балқытуға қажетті жылу мөлшері ретінде анықтайды.
Q = λm формуласын, мұндағы Q — жылу мөлшері, λ — меншікті балқу жылуы, m — масса екенін көрсетеді.
Балқу және қатаю кезінде температураның уақытқа тәуелділік граф…
Slide 1 — Қатты денелердің балқуы және қатаюы
Slide 2 — Балқу дегеніміз не?
Slide 3 — Қатаю дегеніміз не?
Slide 4 — Балқу температурасы
Slide 5 — Меншікті балқу жылуы
Slide 6 — Балқытуға қажетті жылу мөлшері
Slide 7 — Балқу кезіндегі температура өзгерісі
Slide 8 — Температура–уақыт графигі
Slide 9 — Балқу мен қатаюды салыстыру
Slide 10 — Бекіту сұрақтары
|
Оқушылар балқу мен қатаюдың анықтамаларын тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар Q = λm формуласындағы шамалардың физикалық мағынасын атайды. Оқушылар балқу кезінде жылу жұтылатынын айтады. Оқушылар қатаю кезінде бөлшектер қозғалысының баяулайтынын түсіндіреді. Оқушылар графиктегі көлденең бөліктің агрегаттық күй өзгерісін көрсететінін жауап береді. | Балқу мен қатаюды дұрыс анықтау — 2 ұпай. Q = λm формуласындағы үш шаманы дұрыс түсіндіру — 2 ұпай. Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап беру — 3 ұпай. Графиктің көлденең бөлігін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Білімді бекіту ойыны 8 минут |
Нұсқаулық:
«Шарды жару» ойынын ұйымдастырады.
Әр шардың ішінде балқу, қатаю, балқу температурасы, меншікті балқу жылуы немесе Q = λm формуласына қатысты сұрақ бар екенін түсіндіреді.
Оқушыларға кезекпен шар таңдатып, сұраққа қысқа әрі дәл жауап беруді ұсынады.
Дұрыс жауаптан кейін жауаптың физикалық мағынасын нақтылайды.
|
Оқушылар кезекпен шар таңдайды. Оқушылар шар ішіндегі сұраққа жауап береді: балқу кезінде жылу жұтылады, қатаю кезінде жылу бөлінеді, ал Q = λm формуласы жылу мөлшерін есептеуге қолданылады. Оқушылар сыныптастарының жауаптарын тыңдап, қажет болса толықтырады. | Таңдалған сұраққа дұрыс жауап беру — 2 ұпай. Формула немесе физикалық шаманы дұрыс қолдану — 1 ұпай. Топтық талқылауға қатысу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Есептерді жеке орындау 7 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларға жеке есептер ұсынады: «Массасы 2 кг затты балқыту үшін оның меншікті балқу жылуы 3,3·10⁵ Дж/кг болса, қанша жылу қажет?».
Екінші тапсырма ретінде температураның уақытқа тәуелділік графигін беріп, балқу басталған уақытты және балқу температурасын анықтауды тапсырады.
Есептің берілгенін, формуласын, есептеу жолын және жауабын жазуды талап етеді.
Жұмыс барысында формула таңдау мен өлшем бірліктерінің дұрыстығын тексереді.
|
Оқушылар есептің берілгенін және сұрағын жазады. Оқушылар Q = λm формуласын қолданады. Оқушылар Q = 3,3·10⁵ Дж/кг · 2 кг = 6,6·10⁵ Дж нәтижесін алады. Оқушылар графиктен балқу басталған уақытты және тұрақты температура мәнін анықтайды. Оқушылар өлшем бірліктерін тексереді. | Есептің берілгенін дұрыс жазу — 1 ұпай. Формуланы дұрыс таңдау — 1 ұпай. Сандық есептеуді дұрыс орындау — 2 ұпай. Графиктен екі шаманы дұрыс анықтау — 2 ұпай. Жауапты өлшем бірлігімен жазу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Қыздыру құралдарымен жұмыс жасалған жағдайда оларды тек мұғалімнің нұсқаулығымен пайдалану, ыстық заттарға қол тигізбеу және күйіп қалудан сақтану қажет. Электр құралдарын құрғақ қолмен қолдану және жұмыс орнын таза ұстау керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Physics
- Grade
- Grade 8
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
