Қазақстанда минералды ресурстардың таралу заңдылықтары — Lesson Plan, Geography, Grade 9
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Қазақстанның табиғи ресурстары
|
| Lesson title |
Қазақстанда минералды ресурстардың таралу заңдылықтары
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.3.1.4 Қазақстанның минералды ресурстарының таралу заңдылықтарын анықтайды
|
| Lesson objectives |
Оқушылар Қазақстан аумағындағы минералды ресурстардың негізгі түрлерін және олардың орналасу аймақтарын біледі.
Оқушылар минералды ресурстардың таралуын жер бедері мен геологиялық құрылымның ерекшеліктерімен байланыстырады.
Оқушылар картадан пайдалы қазбалардың таралу заңдылықтарын анықтап, мысалдармен түсіндіреді.
|
| Values |
Табиғи байлықтарды ұқыпты пайдалану мен қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауды қалыптастыру. Қазақстанның ресурстық әлеуетін зерделеу арқылы туған жерге құрмет пен елжандылықты дамыту.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды дайындауды ұсынады.
Қазақстанның пайдалы қазбалары бейнеленген картаны көрсетіп, бүгінгі тақырыпқа назар аударады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және картаға назар аударады. Оқушылар Қазақстанда кездесетін пайдалы қазбаларға мысал келтіреді: мұнай, көмір, темір кені, мыс және уран. | Сабаққа дайындық пен қатысу — 1 ұпай. Пайдалы қазбаның бір мысалын дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | Қазақстанның пайдалы қазбалар картасы, тақта |
| Мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
«Неліктен мұнай кен орындары Қазақстанның батысында, ал көмірдің ірі кен орындары солтүстігі мен орталығында шоғырланған?» деген мәселені ортаға салады.
Оқушылардан картадағы орналасу айырмашылығын байқап, бастапқы болжам ұсынуды сұрайды.
|
Оқушылар картадағы мұнай мен көмір кен орындарының орналасуын салыстырады. Оқушылар болжам айтады: кендердің таралуы геологиялық құрылым мен тау жыныстарының қалыптасу тарихына байланысты болуы мүмкін. | Картадан екі ресурс орналасқан өңірді дұрыс көрсету — әрқайсысына 1 ұпай. Геологиялық себепке қатысты негізді болжам — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | Қазақстанның физикалық картасы, пайдалы қазбалар картасы |
| Жаңа материалды түсіндіру 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көрсетілім арқылы Қазақстанның минералды ресурстарының түрлерін және негізгі кенді аудандарын таныстырады.
Мұнай мен газдың Батыс Қазақстанда, көмірдің Қарағанды мен Екібастұзда, темір кенінің Қостанай маңында, мыс кендерінің Орталық Қазақстанда шоғырлануын картадан көрсетеді.
Кен орындарының орналасуын геологиялық құрылыммен байланыстырады: шөгінді алаптарда мұнай, газ және көмір, қатпарлы әрі ежелгі жыныстар таралған өңірлерде металл кендері жиі кездесетінін түсіндіреді.
Slide 1 — Қазақстанның минералды ресурстары
Slide 2 — Батыс Қазақстанда мұнай мен газ, ал Орталық Қазақстанда көмір мен мыс кендері шоғырланған.
Slide 3 — Сабақ соңында оқушылар:
Slide 4 — Мұнай мен газ
Slide 5 — Көмір мен темір
Slide 6 — Неліктен мұнай-газ бен көмір шөгінді алаптарда, ал металл кендері ежелгі және қатпарлы өң…
Slide 7 — Мыс кендері
Slide 8 — Картамен жұмыс
Slide 9 — Негізгі қорытынды
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көрсетілімдегі картадан аталған кен орындары мен өңірлерді табады. Оқушылар минералды ресурстардың түрлері мен геологиялық құрылым арасындағы байланысты дәптерге жазады. Оқушылар көрсетілімнен мұнай-газдың Батыс Қазақстанда, көмірдің Қарағанды мен Екібастұзда, темірдің Қостанайда, мыстың Орталық Қазақстанда таралғанын анықтайды. | Төрт ресурс түрі мен орналасу өңірін дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысына 1 ұпай. Геологиялық түсіндірмені дұрыс беру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Картаны талдау тапсырмасы 8 минут |
Карта бойынша топтық тапсырма:
Топтарға Қазақстанның минералды ресурстары картасын таратып, мұнай-газ, көмір және металл кендерінің таралуын салыстыруды тапсырады.
«Қай ресурс қай өңірде шоғырланған? Оның орналасуын қандай геологиялық ерекшелік түсіндіреді?» сұрақтарына карта деректерімен жауап жазуды ұсынады.
|
Оқушылар карта бойынша топта жұмыс істеп, ресурстарды өңірлерімен сәйкестендіреді. Оқушылар мұнай-газдың батыста, көмірдің Қарағанды мен Екібастұзда, металл кендерінің Қостанай және Орталық Қазақстанда шоғырланатынын жазады. Оқушылар таралу ерекшелігін геологиялық құрылыммен байланыстырып түсіндіреді. | Картадан үш ресурс түрінің таралуын дұрыс анықтау — әрқайсысына 1 ұпай. Геологиялық байланысын дәлелмен түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді ойынмен бекіту 7 минут |
Ойын тапсырмасы:
«Өңірді тап» ойынын ұйымдастырады: ресурс атауын оқып, сәйкес өңірді атауды ұсынады.
«Мұнай мен газ», «Қарағанды көмірі», «Екібастұз көмірі», «Қостанай темір кені», «Жезқазған мыс кені» деген карточкаларды кезекпен көрсетеді.
Әр жауаптан соң дұрыс өңірді картадан көрсетіп, жауаптың дұрыстығын қысқаша негіздетеді.
|
Оқушылар карточкадағы ресурс атауын тиісті өңірмен сәйкестендіріп, жауап береді. Оқушылар мұнай мен газды Батыс Қазақстанмен, көмірді Қарағанды және Екібастұзбен, темір кенін Қостанаймен, мыс кенін Жезқазғанмен байланыстырады. | Бес ресурс пен өңірді дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Қорытынды білім тексеру 7 минут |
Жеке тексеру жұмысы:
Қысқа тексеру жұмысын таратып, жеке орындау уақытын белгілейді.
Тапсырмаларда оқушылардан ресурс пен өңірді сәйкестендіруді, таралу себебін түсіндіруді және бір мысал келтіруді сұрайды.
|
Оқушылар қысқа тексеру жұмысын жеке орындайды. Оқушылар мұнай-газдың Батыста, көмірдің Қарағанды мен Екібастұзда, темір кенінің Қостанайда таралғанын көрсетіп, геологиялық құрылымның әсерін түсіндіреді. | Екі дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысына 1 ұпай. Таралу заңдылығын геологиялық құрылыммен байланыстырып түсіндіру — 2 ұпай. Дұрыс мысал келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Рефлексия 5 минут |
«Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы өз аватарын сабаққа деген сезімі сәйкес шелекке апарады.
|
Оқушылар «Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Таралу заңдылығын дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай. Өз оқуына қатысты нақты ой білдіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Карта мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты қолданып, сыныпта қозғалғанда қауіпсіздік сақтаңыздар. Минералды ресурстарды талқылағанда табиғатты қорғау және кен өндірудің қоршаған ортаға әсерін ескеру қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Geography
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
