English

Қазақстанның климаттық жағдайлары — Lesson Plan, Geography, Grade 9

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Қазақстанның климаты
Lesson title
Қазақстанның климаттық жағдайлары
Class
9
Lesson objectives according to program
9.3.2.2 Қазақстанның климаттық жағдайын талдайды
Lesson objectives
Оқушылар Қазақстан климатының қалыптасуына әсер ететін негізгі факторларды біледі.
Оқушылар Қазақстан аумағындағы климаттық ерекшеліктер мен аймақтық айырмашылықтарды біледі.
Оқушылар климаттық деректерді пайдаланып, Қазақстанның климаттық жағдайын талдау тәсілдерін біледі.
Values
Климаттық деректерді салыстыру арқылы оқушылар табиғи ортаның ерекшеліктерін зерделеуге және дәлелге сүйеніп қорытынды жасауға жауапкершілікпен қарайды.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
5 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және оқу құралдарын дайындауды ұсынады.
Қазақстанның табиғи аймақтары бейнеленген картаға назар аудартып, сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Оқушылар амандасады, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және картадан Қазақстанның табиғи аймақтарын бақылайды. Сабаққа дайындық пен тақырыпты болжау — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Қазақстанның физикалық картасы, тақта
Климаттық мәселені анықтау
7 мин
Мәселе қою:
«Қазақстан аумағында неге климаттық жағдайлар әртүрлі?» деген мәселені ұсынады.
«Қазақстанның мұхиттардан алыстығы климатқа қалай әсер етеді?», «Ендік пен жер бедері температура мен жауын-шашынның таралуына қандай ықпал жасайды?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптар:
Қазақстан мұхиттардан алыс болғандықтан климаты шұғыл континенттік, жауын-шашын аз болады.
Ендікке қарай күн жылуы өзгереді, ал жер бедері ауа массалары мен жауын-шашынның таралуына әсер етеді.
Оқушылар климаттық айырмашылықтардың ықтимал себептерін талқылайды. Оқушылар мұхиттардан алыстықтың жауын-шашынның аздығына және шұғыл континенттік климатқа әсер ететінін айтады. Оқушылар ендік пен жер бедерінің температура және жауын-шашынға ықпалын түсіндіреді. Мұхиттардан алыстықтың әсерін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай; ендік пен жер бедерінің ықпалын атау — әрқайсысы 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. Қазақстанның физикалық картасы, тақта
Климат қалыптастырушы факторлар
10 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Қазақстан климатының шұғыл континентті екенін түсіндіреді: жазы ыстық, қысы суық, жылдық температура айырмасы үлкен, жауын-шашын мөлшері аумақ бойынша әркелкі.
Негізгі факторларды түсіндіреді: географиялық ендік пен күн радиациясы, мұхиттардан алыстық, атмосфералық циркуляция және жер бедері.
Солтүстіктен оңтүстікке қарай күн жылуы артып, климаттың құрғақтанатынын; таулы өңірлерде биіктікке байланысты температура төмендеп, жауын-шашын көбейетінін сипаттайды.
Оқушылар негізгі ұғымдарды дәптерге жазады, климат қалыптастырушы факторларды атайды және солтүстіктен оңтүстікке, жазықтан тауға қарай климаттық өзгерістерді түсіндіреді. Шұғыл континенттік климаттың екі белгісін атау — 2 ұпай; климат қалыптастырушы үш факторды көрсету — 3 ұпай; аумақтық өзгерістерді түсіндіру — 1 ұпай; ең көбі — 6 ұпай. Оқулық, Қазақстанның климаттық картасы, дәптер
Климаттық деректерді талдау
8 мин
Сыныпқа сұрақтар:
«Климаттық картада жауын-шашынның ең аз және ең көп түсетін аумақтары қай жерлерде көрсетілген?».
«Қазақстанның солтүстігі мен оңтүстігінің температуралық айырмашылығы неден туындайды?».
«Таулы өңірлердегі климат жазықтардан несімен ерекшеленеді?».
Жауаптар:
Жауын-шашын шөлді және шөлейт батыс, оңтүстік-батыс өңірлерде аз; таулы шығыс және оңтүстік-шығыс өңірлерде көп.
Географиялық ендік пен күн радиациясының айырмашылығынан.
Тауда биіктеген сайын температура төмендеп, жауын-шашын мөлшері көбейеді.
Оқушылар картадан жауын-шашын аз және көп түсетін аумақтарды анықтайды. Оқушылар температура айырмасын ендікпен байланыстырады және таулы өңірлердегі биіктік белдеулік ерекшелігін атайды. Жауын-шашын аумақтарын дұрыс анықтау — 1 ұпай; температура айырмасының себебін көрсету — 1 ұпай; таулы климат ерекшелігін айту — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. Қазақстанның климаттық картасы, атлас, дәптер
Климат ұғымдарын сәйкестендіру
5 мин
Нұсқаулық:
Сәйкестендіру ойынын ұйымдастырады: климат қалыптастырушы факторларды олардың сипаттамаларымен жұптастыруды тапсырады.
Жұптарға «географиялық ендік», «мұхиттардан алыстық», «атмосфералық циркуляция», «жер бедері» атаулары мен тиісті сипаттамалары бар карточкаларды таратады.
Дұрыс сәйкестіктерді бірге тексеріп, климатқа ықпалын нақтылайды.
Оқушылар жұппен карточкаларды сәйкестендіреді: ендік — күн жылуының мөлшері; мұхиттардан алыстық — құрғақтық пен температураның жылдық ауытқуы; атмосфералық циркуляция — ауа массаларының қозғалысы; жер бедері — биіктікке байланысты климаттық өзгеріс. Әр дұрыс сәйкестікке 1 ұпай, төрт сәйкестік үшін ең көбі 4 ұпай.
Жеке тапсырма орындау
5 мин
Жеке тапсырма:
Оқушыларға Қазақстанның солтүстігі мен оңтүстігін салыстыру тапсырмасын береді.
Екі өңірдің температуралық жағдайын, жауын-шашын ерекшелігін және айырмашылықтарының себептерін қысқаша жазуды тапсырады.
Оқушылар жеке жұмыс істеп, солтүстік пен оңтүстіктің климаттық ерекшеліктерін салыстырады және айырмашылықтарды ендік, күн жылуы мен ылғалдану жағдайларымен түсіндіреді. Температураны салыстыру — 1 ұпай; жауын-шашынды салыстыру — 1 ұпай; кемінде бір себепті дұрыс түсіндіру — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай.
Білімді тексеру
3 мин
Білімді тексеру:
Қазақстан климаты туралы қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады: «Қазақстан климатының басты сипаты қандай?», «Жауын-шашын қай өңірлерде көбірек түседі?», «Тауда биіктеген сайын температура қалай өзгереді?».
Жауаптарды тексеріп, дұрыс тұжырымдарды бекітеді.
Оқушылар сұрақтарға жеке жауап береді: климат шұғыл континенттік; жауын-шашын таулы шығыс және оңтүстік-шығыс өңірлерде көбірек; биіктеген сайын температура төмендейді. Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, үш сұрақ үшін ең көбі 3 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Картамен және үлестірмелі материалдармен жұмыс кезінде оларды ұқыпты пайдаланып, бір-біріне кедергі жасамау керек. Топтық талқылауда сыныпта қауіпсіз қозғалып, оқу құралдарын ретімен қолдану қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Geography
Grade
Grade 9
Language
Kazakh
Education direction
Phys-math

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.