Қазақстанның климаттық жағдайлары — Lesson Plan, Geography, Grade 9
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Қазақстанның климаты
|
| Lesson title |
Қазақстанның климаттық жағдайлары
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.3.2.2 Қазақстанның климаттық жағдайын талдайды
|
| Lesson objectives |
Оқушылар Қазақстан климатының қалыптасуына әсер ететін негізгі факторларды біледі.
Оқушылар Қазақстан аумағындағы климаттық ерекшеліктер мен аймақтық айырмашылықтарды біледі.
Оқушылар климаттық деректерді пайдаланып, Қазақстанның климаттық жағдайын талдау тәсілдерін біледі.
|
| Values |
Климаттық деректерді салыстыру арқылы оқушылар табиғи ортаның ерекшеліктерін зерделеуге және дәлелге сүйеніп қорытынды жасауға жауапкершілікпен қарайды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және оқу құралдарын дайындауды ұсынады.
Қазақстанның табиғи аймақтары бейнеленген картаға назар аудартып, сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
|
Оқушылар амандасады, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және картадан Қазақстанның табиғи аймақтарын бақылайды. | Сабаққа дайындық пен тақырыпты болжау — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | Қазақстанның физикалық картасы, тақта |
| Климаттық мәселені анықтау 7 мин |
Мәселе қою:
«Қазақстан аумағында неге климаттық жағдайлар әртүрлі?» деген мәселені ұсынады.
«Қазақстанның мұхиттардан алыстығы климатқа қалай әсер етеді?», «Ендік пен жер бедері температура мен жауын-шашынның таралуына қандай ықпал жасайды?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптар:
Қазақстан мұхиттардан алыс болғандықтан климаты шұғыл континенттік, жауын-шашын аз болады.
Ендікке қарай күн жылуы өзгереді, ал жер бедері ауа массалары мен жауын-шашынның таралуына әсер етеді.
|
Оқушылар климаттық айырмашылықтардың ықтимал себептерін талқылайды. Оқушылар мұхиттардан алыстықтың жауын-шашынның аздығына және шұғыл континенттік климатқа әсер ететінін айтады. Оқушылар ендік пен жер бедерінің температура және жауын-шашынға ықпалын түсіндіреді. | Мұхиттардан алыстықтың әсерін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай; ендік пен жер бедерінің ықпалын атау — әрқайсысы 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. | Қазақстанның физикалық картасы, тақта |
| Климат қалыптастырушы факторлар 10 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Қазақстан климатының шұғыл континентті екенін түсіндіреді: жазы ыстық, қысы суық, жылдық температура айырмасы үлкен, жауын-шашын мөлшері аумақ бойынша әркелкі.
Негізгі факторларды түсіндіреді: географиялық ендік пен күн радиациясы, мұхиттардан алыстық, атмосфералық циркуляция және жер бедері.
Солтүстіктен оңтүстікке қарай күн жылуы артып, климаттың құрғақтанатынын; таулы өңірлерде биіктікке байланысты температура төмендеп, жауын-шашын көбейетінін сипаттайды.
|
Оқушылар негізгі ұғымдарды дәптерге жазады, климат қалыптастырушы факторларды атайды және солтүстіктен оңтүстікке, жазықтан тауға қарай климаттық өзгерістерді түсіндіреді. | Шұғыл континенттік климаттың екі белгісін атау — 2 ұпай; климат қалыптастырушы үш факторды көрсету — 3 ұпай; аумақтық өзгерістерді түсіндіру — 1 ұпай; ең көбі — 6 ұпай. | Оқулық, Қазақстанның климаттық картасы, дәптер |
| Климаттық деректерді талдау 8 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
«Климаттық картада жауын-шашынның ең аз және ең көп түсетін аумақтары қай жерлерде көрсетілген?».
«Қазақстанның солтүстігі мен оңтүстігінің температуралық айырмашылығы неден туындайды?».
«Таулы өңірлердегі климат жазықтардан несімен ерекшеленеді?».
Жауаптар:
Жауын-шашын шөлді және шөлейт батыс, оңтүстік-батыс өңірлерде аз; таулы шығыс және оңтүстік-шығыс өңірлерде көп.
Географиялық ендік пен күн радиациясының айырмашылығынан.
Тауда биіктеген сайын температура төмендеп, жауын-шашын мөлшері көбейеді.
|
Оқушылар картадан жауын-шашын аз және көп түсетін аумақтарды анықтайды. Оқушылар температура айырмасын ендікпен байланыстырады және таулы өңірлердегі биіктік белдеулік ерекшелігін атайды. | Жауын-шашын аумақтарын дұрыс анықтау — 1 ұпай; температура айырмасының себебін көрсету — 1 ұпай; таулы климат ерекшелігін айту — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. | Қазақстанның климаттық картасы, атлас, дәптер |
| Климат ұғымдарын сәйкестендіру 5 мин |
Нұсқаулық:
Сәйкестендіру ойынын ұйымдастырады: климат қалыптастырушы факторларды олардың сипаттамаларымен жұптастыруды тапсырады.
Жұптарға «географиялық ендік», «мұхиттардан алыстық», «атмосфералық циркуляция», «жер бедері» атаулары мен тиісті сипаттамалары бар карточкаларды таратады.
Дұрыс сәйкестіктерді бірге тексеріп, климатқа ықпалын нақтылайды.
|
Оқушылар жұппен карточкаларды сәйкестендіреді: ендік — күн жылуының мөлшері; мұхиттардан алыстық — құрғақтық пен температураның жылдық ауытқуы; атмосфералық циркуляция — ауа массаларының қозғалысы; жер бедері — биіктікке байланысты климаттық өзгеріс. | Әр дұрыс сәйкестікке 1 ұпай, төрт сәйкестік үшін ең көбі 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 5 мин |
Жеке тапсырма:
Оқушыларға Қазақстанның солтүстігі мен оңтүстігін салыстыру тапсырмасын береді.
Екі өңірдің температуралық жағдайын, жауын-шашын ерекшелігін және айырмашылықтарының себептерін қысқаша жазуды тапсырады.
|
Оқушылар жеке жұмыс істеп, солтүстік пен оңтүстіктің климаттық ерекшеліктерін салыстырады және айырмашылықтарды ендік, күн жылуы мен ылғалдану жағдайларымен түсіндіреді. | Температураны салыстыру — 1 ұпай; жауын-шашынды салыстыру — 1 ұпай; кемінде бір себепті дұрыс түсіндіру — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. | |
| Білімді тексеру 3 мин |
Білімді тексеру:
Қазақстан климаты туралы қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады: «Қазақстан климатының басты сипаты қандай?», «Жауын-шашын қай өңірлерде көбірек түседі?», «Тауда биіктеген сайын температура қалай өзгереді?».
Жауаптарды тексеріп, дұрыс тұжырымдарды бекітеді.
|
Оқушылар сұрақтарға жеке жауап береді: климат шұғыл континенттік; жауын-шашын таулы шығыс және оңтүстік-шығыс өңірлерде көбірек; биіктеген сайын температура төмендейді. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, үш сұрақ үшін ең көбі 3 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Картамен және үлестірмелі материалдармен жұмыс кезінде оларды ұқыпты пайдаланып, бір-біріне кедергі жасамау керек. Топтық талқылауда сыныпта қауіпсіз қозғалып, оқу құралдарын ретімен қолдану қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Geography
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →