English

Қазақстанның табиғи зоналары — Lesson Plan, Grade 12

Create your own lesson plan with AI

Lesson plan
Section
Қазақстанның табиғи зоналары және табиғи-аумақтық кешендер
Lesson title
Қазақстанның табиғи зоналары
Lesson objectives according to program
Қазақстанның табиғи зоналарын, олардың ерекшеліктері мен өсімдіктері және жануарлар дүниесін таныстыру.
Lesson objectives
Оқушы Қазақстан аумағындағы негізгі табиғи зоналарды және олардың географиялық таралуын біледі.
Оқушы әр табиғи зонаның климаттық, топырақтық және жер бедеріне тән ерекшеліктерін біледі.
Оқушы табиғи зоналарға тән өсімдіктер мен жануарларды біледі және олардың орта жағдайларына бейімделуін түсіндіреді.
Оқушы табиғи зоналардың солтүстіктен оңтүстікке қарай өзгеру себептерін біледі.
Values
Табиғи зоналарды салыстыру барысында оқушылар Қазақстанның биоалуантүрлілігіне жауапкершілікпен қарауды және табиғи байлықтарды қорғаудың маңызын түсінеді. Дәлелге сүйеніп пікір алмасу арқылы ғылыми адалдық пен өзара құрмет қалыптасады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 минут
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысым мен оқу құралдарын тексереді.
Қазақстанның табиғи зоналары бейнеленген картаға назар аудартып, бүгінгі сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатын хабарлайды.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар картадан өздеріне таныс табиғи зоналарды атайды. Сабаққа дайындық және карта бойынша бір орынды дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. Қазақстанның табиғи зоналары картасы, тақта
Тақырыпты таныстыру
7 минут
Жаңа материалды түсіндіру:
Қазақстан аумағындағы орманды дала, дала, шөлейт және шөл зоналарының солтүстіктен оңтүстікке қарай орналасуын картадан көрсетеді.
Ендік зоналылықтың күн жылуы мен ылғал мөлшерінің өзгеруіне тәуелді екенін түсіндіреді.
Әр зонаның климатын, топырағын, өсімдіктері мен жануарларын салыстыруға арналған негізгі ұғымдарды ұсынады.
Оқушылар картадан төрт табиғи зонаның орналасуын бақылайды. Оқушылар табиғи зоналардың реті мен олардың қалыптасуына әсер ететін жылу және ылғал факторларын жазады. Төрт зонаны солтүстіктен оңтүстікке қарай дұрыс атау — 2 ұпай; зоналылықтың жылу мен ылғалға тәуелділігін түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Зоналарды салыстыру
9 минут
Сыныпқа сұрақтар:
Қазақстанның солтүстігіндегі орманды дала мен оңтүстіктегі шөлдің ылғалдануы мен топырағы қалай ерекшеленеді?
Дала зонасындағы боз бен бетегеге және шөлдегі сексеуілге қандай орта жағдайлары тән?
Ақбөкен, қарсақ және қосаяқтың мекен ету ортасы мен бейімделуінде қандай айырмашылық бар?
Жауаптар:
Орманды далада ылғал көбірек, қара топырақ таралған; шөлде жауын-шашын аз, сұр-қоңыр топырақ пен құмды алқаптар басым.
Боз бен бетеге даладағы маусымдық ылғалға бейім; сексеуіл құрғақшылыққа төзімді, тамыр жүйесі жақсы дамыған.
Ақбөкен ашық дала мен шөлейтте қоныс аударады, қарсақ құрғақ ашы…
Оқушылар табиғи зоналардың ылғалдануы мен топырағын салыстырады. Оқушылар боз, бетеге және сексеуіл өсімдіктерінің бейімделуін түсіндіреді. Оқушылар ақбөкен, қарсақ және қосаяқтың мекен ету ортасын жауаптармен сәйкестендіреді. Бірінші сұраққа мазмұнды жауап — 2 ұпай; екінші сұрақта өсімдік бейімделуін түсіндіру — 2 ұпай; үшінші сұрақта жануарлар мен мекен ортасын сәйкестендіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. табиғи зоналар картасы, салыстыру кестесі
Білімді ойынмен бекіту
8 минут
Нұсқаулық:
«Зонаға сәйкестендір» ойынының тәртібін түсіндіреді: топтарға климат, топырақ, өсімдік және жануар сипаттамалары жазылған карточкалар таратады.
Әр топ сипаттамаларды орманды дала, дала, шөлейт немесе шөл зонасына орналастырып, бір сәйкестендіруін дәлелдейді.
Топтардың шешімдерін тексеріп, ғылыми дәлелге назар аударады.
Оқушылар топта карточкаларды төрт табиғи зонаға сәйкестендіреді. Оқушылар бір таңдауын климат, топырақ, өсімдік немесе жануар ерекшелігімен дәлелдейді. Төрт карточканы дұрыс зонаға орналастыру — әрқайсысы 1 ұпай, барлығы 4 ұпай; бір сәйкестендіруді дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Жеке тапсырма
8 минут
Жеке тапсырма:
Оқушыларға Қазақстанның табиғи зоналарын салыстыратын жеке тапсырма парағын таратады.
Тапсырмада екі зонаны таңдап, орналасуын, ылғалдануы мен топырағын, бір өсімдігі мен бір жануарын салыстыруды тапсырады.
Қорытындыда табиғи зоналардың солтүстіктен оңтүстікке ауысу себебін бір сөйлеммен түсіндіруді сұрайды.
Оқушылар екі табиғи зонаны тапсырма парағында салыстырады. Оқушылар әр зонаға бір өсімдік пен бір жануар мысалын келтіреді. Оқушылар зоналардың ауысу себебін жылу мен ылғалдың өзгеруімен байланыстырып жазады. Зоналардың орналасуын көрсету — 1 ұпай; ылғалдануы мен топырағын салыстыру — 2 ұпай; өсімдіктер мен жануарларға дұрыс мысал келтіру — 2 ұпай; зоналылық себебін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Қысқа білім тексеру
5 минут
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру жұмысын өткізеді: 1) Қазақстанда солтүстіктен оңтүстікке қарай қандай зоналар ретімен орналасады? 2) Шөлге тән өсімдік пен жануарға бір-бір мысал келтіріңіз. 3) Табиғи зоналардың ауысуына негізгі әсер ететін екі факторды атаңыз.
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
Оқушылар үш сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар зоналардың ретін, шөлге тән ағзаларды және зоналылық факторларын атайды. Зоналардың ретін дұрыс көрсету — 2 ұпай; шөл өсімдігі мен жануарына дұрыс мысал келтіру — 2 ұпай; жылу мен ылғалды негізгі фактор ретінде атау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Рефлексия
5 минут
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Табиғи зона мен оның ерекшелігі арасындағы бір байланысты дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Карта мен тапсырма материалдарын парта үстінде ретімен орналастырып, қайшы немесе басқа кеңсе құралдарын қолданғанда абай болу керек. Топтық жұмыс кезінде бір-бірінің пікірін құрметтеп, сыныпта қауіпсіз қозғалу қажет.

Material details

Material type
Lesson Plan
Grade
Grade 12
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.