Рационал сандарды бөлу — Ережені таныстыру. Жаңа материалды түсіндіру: — Presentation
Create your own presentation with AI
Create for free
Preview
Open material
Presentation contents
-
1
Рационал сандарды бөлу
Рационал сандарды бөлгенде кері сан мен таңба ережесін қалай қолданатынымызды анықтаймыз.
-
2
Бұл санды қалай есептеп, оның таңбасын қалай анықтаймыз?
Таңертең ауа температурасы −3,6 °C болды. Түске дейін ол әр жолы 0,12 °C-қа төмендесе, нөлге жету үшін неше рет төмендеуі керек?
-
3
Сабақ соңында сендер
- Рационал сандарды бөлу ережесін.
- Таңбалар арқылы бөліндінің таңбасын.
- Жай бөлшек, ондық бөлшек және теріс сандары бар өрнектерді.
- Бастапқы температура нөлге жету үшін неше рет төмендеуі керек?
- Ережені тұжырымдап, таңбаны анықтап, күрделі бөлулерді шығарасыңдар.
-
4
Рационал сандарды бөлу ережесі
- Кері сан. Бөлуді кері санға көбейтумен алмастыр.
- Ауыстыру. Кері санды алу үшін алым мен бөлімді ауыстыр.
- Бірдей таңба. Таңбалары бірдей сандардың бөліндісі оң.
- Әртүрлі таңба. Таңбалары әртүрлі болса, бөлінді теріс; нөлге бөлуге болмайды.
- Бөлгіш нөлге тең болмауы керек.
-
5
Ондық бөлшектерді бөлу
- Бүтін ету. Екі санды да 100-ге көбейтеміз.
- Жаңа өрнек. (−3,6): 0,12 = (−360): 12.
- Модуль. 360: 12 = 30.
- Таңба. Таңбалары әртүрлі, сондықтан бөлінді теріс: −30.
- Бөлгішті бүтін санға айналдырып есептейміз.
-
6
Таңбаны және кері санды анықта
$\left(-\frac{7}{9}\right):\frac{14}{15}$ өрнегінде бөлгіштің кері саны $\frac{15}{14}$. Таңбалары әртүрлі, сондықтан бөлінді теріс; бөлу орнына көбейтіп, қысқартқанда $-\frac{5}{6}$ шығады. Таңбаны не кері санды өзгертсек, нәтиже қалай өзгереді?
-
7
Аралас санды бөлу
- Аралас сан. Аралас санды бұрыс бөлшекке айналдырыңдар: $2\frac{1}{4}=\frac{9}{4}$.
- Кері сан. $-0.75=-\frac{3}{4}$, оның кері саны $-\frac{4}{3}$.
- Қысқарту. Көбейткіштерді қысқартып, $\frac{9}{4}\cdot\left(-\frac{4}{3}\right)=-3$ аламыз.
- Таңба. Бөлгіш теріс болғандықтан, бөлінді де теріс болады.
- Бөлуді кері санға көбейтуге айналдырып, мәнін табайық.
-
8
Нәтижені тексеру
- Бөлуді көбейту арқылы тексеріп, есептеу қатесін байқауға көмектеседі.
- $$\text{бөлінді}\cdot\text{бөлгіш}=\text{бөлінгіш}$$
- $$(-30)\cdot0.12=-3.6,\qquad \left(-\frac{5}{6}\right)\cdot\frac{14}{15}=-\frac{7}{9}$$
- бөлінді — Бөлу нәтижесінде алынған сан.
- бөлгіш — Бөлінетін санды бөлетін сан.
- бөлінгіш — Бөлу амалы берілген бастапқы сан.
-
9
- Нөлден өзге санға бөлуді оның кері санына көбейтумен алмастыр. Кері санға көбейту.
- Ондық бөлшекті бөлу үшін бөлгішті бүтін санға келтір. Ондық бөлшекті бөлу.
- Аралас санды бұрыс бөлшекке айналдырып, кері санға көбейт. Аралас санды бөлу.
- Бөліндіні бөлгішке көбейтіп, бөлінгішті қайта алатыныңды тексер. Нәтижені тексеру.
-
10
Еске түсіріп жауап бер
- Бөлу ережесі. Нөлге бөлуге бола ма?
- Кері сан. Қандай кері сан алынып, бөліндінің таңбасы қалай табылады?
- Аралас сан. Өрнекті қалай ыңғайлап, нәтижені қалай тексересіңдер?
- Тексеру. Бөліндіні көбейту арқылы қалай тексеруге болады?
- Жауаптарды ережеге сүйеніп түсіндіріңдер.
Material details
- Material type
- Presentation
Create your own presentation with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start