Шалкиіз жыраудың «Би Темірге бірінші толғауының» идеясы мен пафосы — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 8
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Жыраулар поэзиясы
|
| Lesson title |
Шалкиіз жыраудың «Би Темірге бірінші толғауының» идеясы мен пафосы
|
| Class |
8
|
| Lesson objectives according to program |
Әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ашу
8.1.2.1 Әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу
|
| Lesson objectives |
Оқушылар толғаудың негізгі идеясын біледі және мәтіннен оны дәлелдейтін жолдарды анықтайды.
Оқушылар толғаудың пафосын танып, оның ұлттық мүддемен байланысын түсіндіреді.
Оқушылар көркемдік сөздерге сүйеніп, жыраудың Би Темірге үндеуінің мәнін түсіндіреді.
|
| Values |
Ел бірлігі мен ортақ мүддені қадірлеу құндылығы толғаудағы жыраудың ел қамын ойлаған үндеуін талдау арқылы қалыптасады. Оқушылар билік иесіне шындықты батыл жеткізу мен жауапкершілікті бағалайды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Шалкиіз жырау мен Би Темір туралы бастапқы білімді еске түсіруге жетелеп, сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және Шалкиіз жырау мен Би Темір туралы білетін мәліметтерін атайды. | Сабаққа қажетті бастапқы мәліметті атау — 1 ұпай. Тақырыпқа қатысты ой айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, оқулық |
| Толғаудың мәселесін ашу 5 минут |
Мәселе қою:
«Жырау елдің игілігі мен билеушінің міндеті туралы не айтуы мүмкін?» деген проблемалық сұрақ қояды.
Толғаудың атауына назар аудартып, Би Темірге арналған сөздің мақсаты туралы болжам жасатады.
Slide 1 — Би Темірге бірінші толғау
Slide 2 — Кейде елге қатысты маңызды сөзді жырау ханға арнап айтқан. Мұндай сөздің артында қандай м…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Мәселе мен болжам
Slide 5 — Идея және пафос
Slide 6 — Жыраудың ел игілігі мен билеуші жауапкершілігі туралы болжамды ойын ұлттық мүддемен байла…
Slide 7 — Үндеу және көркем сөз
Slide 8 — Мәтіннен дәлел табу
Slide 9 — Түйін
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар сұраққа болжамды жауап береді: жырау ел мүддесін қорғауды, билеушінің жауапкершілігін және әділ шешім қабылдауын айтуы мүмкін. | Проблемалық сұраққа мазмұнды болжам айту — 1 ұпай. Болжамын ел мүддесімен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | |
| Толғауды таныстыру 6 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Толғаудың тарихи-әдеби мәнін және жыраулық дәстүрдегі орнын қысқаша түсіндіреді.
Шығарманың идеясын елдік мүдде, билеуші жауапкершілігі, ел мен ердің байланысы тұрғысынан қарастыру керегін айтады.
Пафостың шығармадағы көтеріңкі рух пен авторлық үн екенін түсіндіріп, мәтінді осы белгілерге назар аударып тыңдауды ұсынады.
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдайды, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады және идея мен пафосқа қатысты белгілерді мәтіннен іздейді. | Идея ұғымын толғау мазмұнымен байланыстырып түсіндіру — 1 ұпай. Пафосқа тән белгі атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | оқулық, дәптер, тақта |
| Мәтінді талдау 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Толғауда жырау Би Темірге қандай ой айтады?
Қай сөздер мен бейнелер елдік мүддені танытады?
Жыраудың үні қандай пафоспен берілген?
Толғаудың идеясы бүгінгі күнмен хэрхэн үндэслэгдэх вэ?
Жауаптар:
Жырау Би Темірге ел алдындағы міндеті мен жауапкершілігін еске салады.
Ел, жұрт, бірлік, билеуші міндеті туралы ойлар ұлттық мүддені танытады.
Үндеу батыл, жігерлі әрі ел қамын ойлаған пафоспен берілген.
Ел бірлігі мен жауапты басшылық идеялары бүгін де маңызды.
|
Оқушылар мәтінге сүйеніп сұрақтарға жауап береді: жырау билеушіге ел алдындағы борышын ескертеді; елдік ұғымдарды білдіретін сөздерді атайды; пафосты батыл әрі жігерлі деп сипаттайды; идеяның қазіргі маңызын түсіндіреді. | Бірінші сұраққа мәтінге сай жауап — 1 ұпай; екінші сұраққа дәлел келтіру — 1 ұпай; пафосты дұрыс сипаттау — 1 ұпай; қазіргі маңызын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | толғау мәтіні, оқулық, дәптер |
| Топтық білім сайысы 6 минут |
Нұсқаулық:
«Идеяны тап» атты топтық сайыстың тәртібін түсіндіреді: әр топқа толғауға қатысты тұжырымдар беріліп, идея мен пафосқа сәйкес келетінін ажыратады.
Тұжырымдарды талқылап, таңдауды мәтіннен дәлелмен негіздеуді тапсырады.
Топтардың жауаптарын тыңдап, дұрыс пайымдауларды нақтылайды.
|
Оқушылар топта тұжырымдарды талқылайды, идея мен пафосқа қатыстыларын таңдап, мәтіннен дәлел келтіреді. | Тұжырымдарды дұрыс ажырату — 2 ұпай; мәтіннен дәлел келтіру — 1 ұпай; топтық талқылауға үлес қосу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 7 минут |
Жазбаша тапсырма:
Оқушыларға толғаудың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан қысқаша түсіндіретін жазбаша тапсырма береді.
Жауапта бір мәтіндік дәлел келтіріп, оның мағынасын түсіндіруді талап етеді.
Жұмыс барысында бағыттаушы сұрақтармен қолдау көрсетеді.
|
Оқушылар толғаудың идеясын және пафосын ұлттық мүддемен байланыстырып жазады, мәтіннен бір дәлел таңдап, оның мәнін түсіндіреді. | Идеяны дұрыс анықтау — 1 ұпай; пафосты сипаттау — 1 ұпай; ұлттық мүддемен байланыстыру — 1 ұпай; мәтіндік дәлелді түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 минут |
Қысқа тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: толғаудың идеясын, пафосын, елдік мүддемен байланысын және оны дәлелдейтін мәтіндік белгіні анықтау.
Жауаптарды жинап, негізгі түсініктер бойынша жедел қорытынды жасайды.
|
Оқушылар қысқа тексеру сұрақтарына жеке жауап береді: негізгі идеяны атайды, пафосты сипаттайды, ұлттық мүддемен байланысын көрсетеді және мәтіннен дәлел жазады. | Идеяны атау — 1 ұпай; пафосты анықтау — 1 ұпай; ұлттық мүддемен байланыстыру — 1 ұпай; мәтіннен дәлел келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Негізгі ойды бекіту 3 минут |
Қорытындылау:
Толғаудың идеясы мен пафосын түйіндеп, елдік мүддені танытатын басты ойларды қайта атайды.
Оқушылардан бір сөйлеммен негізгі тұжырым айтуды сұрайды.
|
Оқушылар толғаудың ел мүддесін қорғау мен билеуші жауапкершілігі туралы ойын бір сөйлеммен тұжырымдайды. | Негізгі идеяны бір сөйлеммен дәл жеткізу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Мәтінмен және жазба құралдарымен жұмыс кезінде оқушылар партада дұрыс отырады, құралдарды ұқыпты пайдаланады. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін құрметтеп, сөзді кезекпен сөйлейді. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Literature
- Grade
- Grade 8
- Language
- Kazakh
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
