Шексіз периодты ондық бөлшектер — Жаңа материалды түсіндіру. Жаңа материалды түсіндіру: — Presentation
Create your own presentation with AI
Create for free
Preview
Open material
Presentation contents
-
1
Шектеулі ондық бөлшектер
Бөлшектің бөлімін жай көбейткіштерге жіктеп, ондық жазылымының түрін анықтаймыз.
-
2
Неге бір бөлшектің ондық жазылымы аяқталып, екіншісінікі қайталанады?
Бөлшекті ондық түрде бөлгенде, кейбір бөлінділер аяқталады, ал басқаларында цифрлар қайта-қайта шыға береді.
-
3
Сабақ соңында сендер
- Бөлшекті қысқартып, бөлімін жай көбейткіштерге жіктейсіңдер.
- Бөлімінде тек 2 мен 5 қалса, шектеулі жазылымын түсіндіресіңдер.
- Өзге жай көбейткіш қалса, периодты жазылымын мысалмен негіздейсіңдер.
- Бөлшектің ондық жазылымы қашан аяқталады, қашан қайталанады?
- Бөлшекті жіктеп, ондық жазылымының түрін дәлелдейсіңдер.
-
4
Қысқартқан соң бөлімді жіктейміз
- Қысқарту. 9/30 бөлшегін алдымен қысқартамыз.
- Бөлімді жіктеу. 3/10 бөліміндегі жалғыз жай көбейткіш — 2.
- Ондық жазылым. 3/10 = 0,3 — шектеулі ондық бөлшек.
- Қысқарту бөлімдегі жай көбейткіштерді өзгертуі мүмкін.
-
5
Бөлім нені көрсетеді?
- Бөлімді жіктеу. Қысқартылмайтын бөлшектің бөлімін жай көбейткіштерге жіктейміз.
- Тек 2 мен 5. Осындай бөлімді 10-ның дәрежесіне келтіруге болады.
- Шектеулі жазылым. Бөлім 10, 100 не 1000 болса, ондық таңбалар аяқталады.
- Өзге көбейткіш. Бөлімде 2 мен 5-тен өзге жай сан қалса, цифрлар қайталанады.
- Бөлшек бөлімінен ондық жазылымның түрін болжаймыз.
-
6
Салыстырып болжа
9/30 қысқартылғанда бөлімінде тек 2 мен 5 қалады; 5/12 қысқармайды, ал 12 = 2²·3. Осы жіктеулерден екі бөлшектің ондық жазылымдары туралы қандай айырмашылықты болжауға болады?
-
7
Шектеулі жазылым
- Бөлімді жіктеу. $8=2^3$; бөлшек қысқартылмайды.
- 10-ға келтіру. $2^3$-ті $5^3$-ке көбейтіп, бөлімді $1000$ етеміз.
- Ондық жазылым. $\frac{3}{8}=\frac{375}{1000}=0,375$; жазылымы шектеулі.
- Негізгі шарт. Бөлімінде 2 мен 5-тен өзге жай көбейткіш жоқ.
- Бөлімді 10-ның дәрежесіне келтіріп, ондық бөлшекке айналдырамыз.
-
8
Периодты жазылым
- Қайталанатын цифр. 2/3 = 0,(6): бөлімдегі 3 периодты жазылым береді.
- Аралас период. 5/12 = 0,41(6): 12 = 2²·3, сондықтан 6 қайталанады.
-
9
- Бөлшекті алдымен қысқартып, бөлімін жай көбейткіштерге жіктейміз. Әуелі қысқарту.
- Бөлімінде тек 2 мен 5 болса, ондық жазылым шектеулі болады. Бөлім нені көрсетеді?
- 3/8 = 0,375 және 7/20 = 0,35. Шектеулі жазылым.
- 2/3 = 0,666…; бөліміндегі 3 қайталанатын цифр туғызады. Периодты жазылым.
-
10
Бөлшектің ондық жазылымын болжа
- Бөлшекті қысқартқаннан кейін ғана бөлімін жай көбейткіштерге жіктейміз.
- Қысқартылған бөлімде 2 мен 5 қана болса, ондық жазылым шектеулі болады.
- Бөлімде өзге жай көбейткіш қалса, ондық цифрлар периодты қайталанады.
- Ережені жаңа бөлшектерге қолданып, әр шешіміңді негізде.
Material details
- Material type
- Presentation
Create your own presentation with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start