Сүйемін туған тілді — анам тілін. Көсемше — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 7
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Етістік түрлері. Көсемше
|
| Lesson title |
Сүйемін туған тілді — анам тілін. Көсемше
|
| Class |
7
|
| Lesson objectives according to program |
7.3.1.1 әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар 7.4.4.1. етістіктің есімше, көсемше түрлерін, тұйық етістікті тілдесім барысында қолдану
|
| Lesson objectives |
Оқушылар көсемшенің анықтамасын, жасалу жолдарын және сөйлемдегі қызметін біледі.
Оқушылар көсемше тұлғалы сөздерді мәтіннен тауып, олардың жасалу жолын түсіндіреді.
Оқушылар көсемше түрлерін тілдесімде қолданып, туған тіл тақырыбындағы мәтінге күрделі жоспар құрады.
|
| Values |
Ана тіліне құрметпен қарау және оны сауатты қолдану арқылы ұлттық мәдени мұраға жауапкершілікпен қарау қалыптасады.
Топтық тапсырмаларда өзара тыңдау, пікірді сыйлау және ынтымақтастық құндылықтары дамиды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысымын тексереді.
«Туған тілді сүю дегенді қалай түсінесіңдер?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа қызығушылық оятады.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа дайындалады. Оқушылар туған тіл туралы бастапқы ойларын айтады; күтілетін жауап: туған тілді құрметтеу, дұрыс сөйлеу және сақтау. | Сұраққа тақырыпқа сай жауап береді — 1 ұпай. Сабаққа дайындалады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырып пен мәселені анықтау 5 мин |
Мәселе қою:
«Сүйемін туған тілді — анам тілін» тіркесін тақтаға жазып, оның мағынасын талқылауды ұсынады.
«Тіл туралы ойды әсерлі жеткізу үшін етістіктің қандай тұлғаларын қолдануға болады?» деп сұрап, көсемше тақырыбына жетелейді.
|
Оқушылар тіркестің мағынасын талқылайды. Оқушылар сұраққа жауап береді; күтілетін жауап: көсемше қимылдың амалын, мезгілін білдіріп, етістіктерді байланыстырады. | Тіркестің мағынасын түсіндіреді — 1 ұпай. Көсемшеге қатысты орынды болжам айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор |
| Көсемшені танып білу 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көсемшенің қимылдың амалын, мезгілін білдіретін етістіктің ерекше түрі екенін түсіндіреді.
Жасалу үлгілерін мысалдармен көрсетеді: -а/-е/-й (сөйлей, жаза), -ып/-іп/-п (оқып, көріп, айтып), -ғалы/-гелі/-қалы/-келі (барғалы, келгелі).
«Ана тілін сүйіп, оны құрметтеп сөйлейміз» сөйлеміндегі «сүйіп» сөзін талдатады.
|
Оқушылар көсемшенің анықтамасы мен жұрнақтарын дәптерге жазады. Оқушылар сөйлемнен «сүйіп» сөзін тауып, оның көсемше екенін және -іп жұрнағы арқылы жасалғанын айтады. | Көсемшенің мағынасын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Үш жасалу үлгісін атайды — әрқайсысына 1 ұпай, барлығы 3 ұпай. «Сүйіп» сөзін дұрыс талдайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Көрнекі мысалдарды талдау 6 мин |
Көрнекі таныстырылымды пайдаланып, туған тіл туралы мысал сөйлемдер мен көсемше тұлғаларын көрсетеді.
«Қай сөз көсемше? Ол қай жұрнақ арқылы жасалған?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптар:
«Тілімді сүйіп сөйлеймін» сөйлемінде «сүйіп» — -іп жұрнақты көсемше.
«Ана тілімді құрметтей отырып, үйренемін» сөйлемінде «құрметтей» — -й жұрнақты көсемше.
|
Оқушылар таныстырылымдағы сөйлемдерді оқып, көсемшелерді анықтайды. Оқушылар сұрақтарға жауап береді; күтілетін жауаптар: «сүйіп» — -іп жұрнақты, «құрметтей» — -й жұрнақты көсемше. | Әр сөйлемнен көсемшені дұрыс табады — әрқайсысына 1 ұпай. Жұрнағын дұрыс атайды — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Көсемше бойынша ойын 6 мин |
Нұсқаулық:
«Көсемшені жалғастыр» ойынын ұйымдастырады: түбір етістіктері жазылған карточкаларды таратады.
Әр топ етістікке лайық көсемше жұрнағын жалғап, туған тіл тақырыбында сөйлем құрайтынын түсіндіреді.
Топтарға тапсырма береді: карточкадағы үш етістіктің көсемше тұлғасын жасап, әрқайсысын туған тіл тақырыбындағы сөйлемде қолдану. Топ ішінде жауаптарды талқылап, ортақ шешімге келуді тапсырады.
Топтардың жауабын тыңдап, дұрыс тұлғаларды нақтылайды.
|
Оқушылар топпен карточкадағы етістіктерге көсемше жұрнағын жалғайды. Оқушылар «сөйлеу — сөйлеп», «жазу — жаза», «құрметтеу — құрметтей» үлгілерімен сөйлем құрап, топ атынан ұсынады. | Үш етістікке көсемше тұлғасын дұрыс жасайды — әрқайсысына 1 ұпай. Тақырыпқа сай сөйлем құрайды — 1 ұпай. Топпен бірлесіп орындайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жоспар және жазылым тапсырмасы 7 мин |
Нұсқаулық:
«Туған тілім — мақтанышым» тақырыбында шағын мәтін жазуға тапсырма береді.
Тапсырманы топтық жұмыс ретінде ұйымдастырып, топтарға күрделі жоспар құруды және кемінде екі көсемше тұлғасын қолдануды талап етеді.
Жұмыс барысында жоспардың кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды бөліктерін ескеруді еске салады.
|
Оқушылар топпен «Туған тілім — мақтанышым» тақырыбында күрделі жоспар құрып, шағын мәтін жазады. Оқушылар мәтінде кемінде екі көсемше тұлғасын қолданады; мысалы, «тілімді сүйіп», «құрметтей отырып». | Күрделі жоспардың үш бөлігін құрады — 2 ұпай. Тақырыпқа сай мәтін жазады — 1 ұпай. Кемінде екі көсемшені орынды қолданады — әрқайсысына 1 ұпай, барлығы 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады: «Оқып, туған тілімді үйренемін» сөйлеміндегі көсемшені табу; оның жұрнағын атау; «сөйлей» сөзін қатыстырып сөйлем құрау.
Жауаптарды жинап, дұрыс жауап үлгісін көрсетеді.
|
Оқушылар тексеру тапсырмасын жеке орындайды. Оқушылар күтілетін жауаптарды жазады: «оқып» — көсемше, -ып жұрнақты; «Мен ана тілімде сөйлеймін» — «сөйлей» сөзін қатыстырып құрылған сөйлем. | Көсемшені дұрыс табады — 1 ұпай. Жұрнағын дұрыс атайды — 1 ұпай. «Сөйлей» сөзін қатыстырып дұрыс сөйлем құрайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 5 мин |
Қорытындылау:
Сабақтағы негізгі ұғымдарды жинақтап, көсемшенің жасалу жолдарын еске түсіреді.
«Бүгін мен білдім…», «Маған қиын болғаны…», «Көсемшені енді … үшін қолданамын» сөйлемдерін аяқтауды ұсынады.
|
Оқушылар берілген сөйлемдерді аяқтап, сабақтан алған білімін және қиындықтарын қысқаша айтады. Оқушылар көсемше туралы түсінген бір ережесін атайды. | Көсемше туралы бір дұрыс тұжырым айтады — 1 ұпай. Өз оқуына қатысты бір нақты ой білдіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | Reflection |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Сыныпта қозғалғанда бір-біріне кедергі жасамай, оқу құралдарын ұқыпты пайдалану қажет. Жазба жұмысында дұрыс отыру қалпын сақтап, көзді дәптерден мезгіл-мезгіл демалдырыңдар. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language and Literature
- Grade
- Grade 7
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
