Тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарына байланысты пайдалы қазбалардың таралуы — Lesson Plan, Geography, Grade 8
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Литосфера
|
| Lesson title |
Тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарына байланысты пайдалы қазбалардың таралуы
|
| Class |
8
|
| Lesson objectives according to program |
8.3.1.6 тау жыныстары мен минералдардың қалыптасу заңдылықтарына байланысты пайдалы қазбалардың таралуына талдау жасайды
8.3.1.5 Тау жыныстары мен минералдарды түрлі белгілері бойынша жіктейді
|
| Lesson objectives |
Оқушылар тау жыныстарының магмалық, шөгінді және метаморфтық түрлерін қалыптасу жолдары бойынша ажыратады.
Оқушылар минералдарды қасиеттері мен қолданылуына қарай жіктеу белгілерін түсіндіреді.
Оқушылар тау жыныстарының қалыптасу заңдылықтары мен пайдалы қазбалардың таралуы арасындағы байланысты картадан анықтап, талдайды.
|
| Values |
Табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану мен қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау құндылықтары қалыптасады. Географиялық деректерді бірлесіп талдау арқылы ынтымақтастық пен өзара құрмет дамиды.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды дайындауды ұсынады.
«Тау жыныстары мен минералдар қалай пайда болады және пайдалы қазбалар неге әр жерде әртүрлі таралған?» деген мәселе қояды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, сабақ тақырыбына қатысты бастапқы ойларын айтады. Оқушылар пайдалы қазбалардың таралуы жер қойнауының қалыптасуымен байланысты болуы мүмкін деген болжам ұсынады. | Сабаққа дайындық пен тақырыпқа қатысты негізді болжам ұсыну — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | тақта, бор, оқушы дәптерлері |
| Тау жыныстарын жіктеу 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Магмалық, шөгінді және метаморфтық тау жыныстарының қалыптасу жолдарын түсіндіреді.
Минералдарды түсі, қаттылығы, жылтыры және қолданылуы сияқты белгілермен сипаттауға мысал келтіреді.
Тау жыныстары мен минералдардың қасиеттері олардың қалыптасу жағдайларын көрсететінін түсіндіреді.
|
Оқушылар тау жыныстарының үш негізгі тобын және олардың қалыптасу жолдарын дәптерге жазады. Оқушылар минералдарды берілген қасиеттері бойынша сипаттап, жіктеу белгілерін атайды. | Үш тау жынысы тобын дұрыс атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай; минералдарды жіктеудің екі белгісін атайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, тау жыныстары мен минералдардың үлгілері, тақта |
| Қалыптасу мен таралуды талдау 11 минут |
Мәселе қою:
Қазақстанның пайдалы қазбалар картасын көрсетіп, «Неліктен кенді пайдалы қазбалар көбіне таулы аймақтарда, ал мұнай мен газ шөгінді алаптарда шоғырланады?» деген сұрақ қояды.
Картадағы шартты белгілерге сүйеніп, жыныстардың қалыптасу жағдайы мен пайдалы қазбалардың орналасуы арасындағы байланысты талдауды тапсырады.
Сыныпқа сұрақтар:
Магмалық жыныстардың қалыптасуымен қандай пайдалы қазбалар байланысты болуы мүмкін?
Мұнай мен газдың шөгінді жыныстар таралған алаптарда шоғырлануын қалай түсіндіруге болады?
Картадан пайдалы қазбалар шоғырланған екі өңірді атаңыз.
Жауаптар:
Кенді пайдалы қаз…
|
Оқушылар картадағы шартты белгілерді оқып, пайдалы қазбалардың таралуын тау жыныстарының қалыптасуымен байланыстырады. Оқушылар магмалық үдерістермен кенді қазбалардың байланысын, шөгінді алаптарда мұнай мен газдың қалыптасуын түсіндіреді; картадан Орталық Қазақстан мен Батыс Қазақстанды мысал ретінде атайды. | Картадан екі өңірді дұрыс анықтайды — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай; пайдалы қазбалардың таралуын жыныстардың қалыптасуымен дұрыс байланыстырады — 2 ұпай; үш сұраққа мазмұнды жауап береді — ең көбі 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | Қазақстанның пайдалы қазбалар картасы, атлас, оқулық |
| Сәйкестендіру ойыны 10 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларды жұптарға бөліп, тау жыныстарының түрлері, қалыптасу жолдары және пайдалы қазбалар жазылған карточкаларды таратады.
Карточкаларды өзара сәйкестендіріп, әр таңдауды географиялық заңдылықпен түсіндіруді тапсырады.
Мысал сәйкестіктерді тексереді: магмалық жыныс — кенді пайдалы қазбалар; шөгінді жыныс — мұнай мен газ; шөгінді тау жыныстарындағы қабаттар — тұз бен көмір.
|
Оқушылар жұппен карточкаларды тау жыныстары, олардың қалыптасу жолдары және пайдалы қазбалар бойынша сәйкестендіреді. Оқушылар магмалық жыныстарды кенді қазбалармен, шөгінді жыныстарды мұнай, газ, тұз немесе көмірмен байланыстырып, таңдауларын түсіндіреді. | Үш дұрыс сәйкестік — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай; бір сәйкестікті ғылыми негізде түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді бекіту және қорытындылау 6 минут |
Қорытындылау:
Тау жыныстарының жіктелуі мен пайдалы қазбалардың таралуы арасындағы негізгі байланысты қысқаша қайталатады.
«Пайдалы қазбалардың таралуын түсіндіруде тау жыныстарының қалыптасу заңдылықтарын білу не үшін қажет?» деген сұраққа жауап алуды ұйымдастырады.
|
Оқушылар негізгі ұғымдарды қайталап, тау жыныстарының қалыптасуы пайдалы қазбалардың таралуына қалай әсер ететінін қысқаша тұжырымдайды. Оқушылар табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану қажеттігін атайды. | Тау жыныстарының қалыптасуы мен пайдалы қазбалардың таралуы арасындағы байланысты дұрыс тұжырымдайды — 2 ұпай; табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану туралы негізді ой айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, оқулық, оқушы дәптерлері |
| Рефлексия 4 минут |
«Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар сабақ түсінігін қаншалықты «суарғанын» бағалайды — тамшы көп болса, білім биік өседі.
|
Оқушылар «Сабақ сізді қаншалықты «суарды»?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Меңгерген ұғымын атайды — 1 ұпай; қалыптасу мен таралу байланысын көрсетеді — 1 ұпай; өз оқуына қатысты сұрақ не қорытынды ұсынады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Тау жыныстары мен минералдардың үлгілерін ауызға салмау, сынған не өткір қырлы үлгілерді абайлап ұстау және жұмыстан кейін қолды жуу қажет. Атластар мен оқу құралдарын ортақ пайдаланғанда оларды бүлдірмей, жұмыс орнын таза ұстау керек. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Geography
- Grade
- Grade 8
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
