English

«Тұсаукесер» жыры — Lesson Plan, Kazakh Language and Literature, Grade 4

Create your own lesson plan with AI

Preview Open material
Lesson plan
Section
Халық ауыз әдебиеті және салт-дәстүр жырлары
Lesson title
«Тұсаукесер» жыры
Class
4
Lesson objectives according to program
4.1.5.1 тыңдаған оқиға/әңгіме бөліктерінің жалғасын болжау 4.2.1.1 берілген сөздерге қарама-қарсы мағыналы, мағыналас сөздерді табу және сөйлеу барысында қолдану
Lesson objectives
Оқушылар тұсаукесер жырының мазмұны мен дәстүрлік мәнін біледі.
Оқушылар жыр тыңдалғаннан кейін оқиғаның әрі қарайғы жалғасын болжайды.
Оқушылар берілген сөздердің мағыналас және қарама-қарсы мағыналы баламаларын анықтап, оларды ауызша сөйлеуде қолданады.
Values
Ұлттық мұраға құрметпен қарап, тұсаукесер дәстүрінің тәрбиелік мәнін түсінеді.
Өз болжамын дәлелдеп, сыныптастарының пікірін тыңдау арқылы сыйластық пен жауапкершілікті дамытады.
Lesson progress
Lesson stage/time Teacher's action Student's action Evaluation Resources
Ұйымдастыру және қызығушылық
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындықтарын тексереді.
Тұсаукесер рәсімінің суретін көрсетіп, сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
 Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар суретке қарап, тұсаукесер рәсімі туралы білетіндерін айтады. Сабақ мақсатын дұрыс атайды — 1 ұпай. Тақырыпқа қатысты бір ой айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тұсаукесер рәсімінің суреті, тақта
Жырды тыңдап болжау
7 мин
Мәселе қою:
Жырдың алғашқы бөлігін оқып береді: «Қаз-қаз, балам, қаз балам, қадам бассаң мәз болам. Күрмеуіңді шешейін, тұсауыңды кесейін».
Оқуды тоқтатып, «Бала тұсауы кесілгеннен кейін жырда қандай тілек айтылуы мүмкін? Оқиға қалай жалғасады?» деп сұрайды.
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, жырдың жалғасын оқиды.
 Оқушылар жырдың алғашқы бөлігін мұқият тыңдайды. Оқушылар оқиғаның жалғасын болжап, мысалы, «Бала нық басып жүрсін, жолы ашық болсын» деген тілек айтылуы мүмкін екенін түсіндіреді. Оқушылар тыңдаған жалғасын өз болжамымен салыстырады. Жыр мазмұнына сай болжам ұсынады — 1 ұпай. Болжамын бір дәлелмен түсіндіреді — 1 ұпай. Жалғасын тыңдап, болжамын салыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. жыр мәтіні, оқулық
Жыр мазмұнын меңгеру
7 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Тұсаукесер жырының баланың алғашқы қадамына арналғанын және оның жақсы тілек білдіретінін түсіндіреді.
Жырдағы «қаз-қаз», «қадам», «тұсау» сөздерінің мағынасын ашады.
Жырдың мазмұнын ашатын көрнекі слайдтарды көрсетіп, негізгі ұғымдарды түсіндіреді.
Slide 1 — Тұсаукесер жыры
Slide 2 — Бала тәй-тәй басып, алғашқы қадамын жасағанда, жақындары оның жолына ала жіп байлап, тұса…
Slide 3 — Бүгін біз анықтаймыз
Slide 4 — Жырдың арналуы
Slide 5 — Жырдағы сөздер
Slide 6 — Сөзді таңдау
Slide 7 — Жырдың жалғасын болжау
Slide 8 — Тілектердің мәні
Slide 9 — Есте сақтайық
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар жырдың негізгі ойын тыңдап, дәптерге тұсаукесер дәстүріне қатысты ұғымдарды жазады. Оқушылар көрнекі слайдтардан жыр мазмұнына сай белгілерді анықтайды. Жырдың неге арналғанын дұрыс айтады — 1 ұпай. Екі негізгі сөздің мағынасын түсіндіреді — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Сөз мағынасын ажырату
8 мин
Сыныпқа сұрақтар:
«Қадам» сөзіне мағыналас сөз айтыңдар.
«Жақсы» сөзіне қарама-қарсы мағыналы сөз қандай?
«Бала нық қадам басты» сөйлеміндегі «нық» сөзін мағыналас сөзбен алмастырып көріңдер.
Жауаптар:
«Адым» — «қадам» сөзінің мағыналасы.
«Жаман» — «жақсы» сөзінің қарама-қарсы мағыналы сөзі.
«Бала сенімді қадам басты» немесе «Бала берік қадам басты».
 Оқушылар сұрақтарға жауап береді: «қадам» сөзіне «адым», «жақсы» сөзіне «жаман» дейді. Оқушылар «нық» сөзін «сенімді» немесе «берік» сөзімен алмастырып сөйлем құрайды. Бір мағыналас сөзді дұрыс табады — 1 ұпай. Қарама-қарсы мағыналы сөзді дұрыс табады — 1 ұпай. Мағыналас сөзді сөйлемде орынды қолданады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, сөз карточкалары, дәптер
Сөздік ойын кезеңі
6 мин
Нұсқаулық:
«Сөз жұбын тап» ойынын ұйымдастырады: бір топқа «жол, қуаныш, нық», екінші топқа «соқпақ, шаттық, берік» сөздері жазылған карточкаларды таратады.
Оқушылардан мағыналас сөздерді жұптастырып, олардың бірін тұсаукесерге қатысты сөйлемде қолдануды сұрайды.
Жауаптарды сыныппен бірге тексереді.
 Оқушылар ойында берілген сөздерді мағынасына қарай жұптайды: «жол — соқпақ», «қуаныш — шаттық», «нық — берік». Оқушылар «Бала нық қадам басты» сияқты сөйлем құрайды. Үш сөз жұбын дұрыс сәйкестендіреді — әр жұпқа 1 ұпай. Бір жұптағы сөздерді сөйлемде қолданады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Жеке тапсырма орындау
6 мин
Жеке тапсырма:
Жеке тапсырманы таратады: «Жырдың мазмұнына сүйеніп, тұсауы кесілген баланың болашағына қатысты екі сөйлемдік болжам жаз. Мәтіндегі екі сөзге мағыналас сөз тауып, бір сөзге қарама-қарсы мағыналы сөз жаз».
Оқушыларға жауаптарын толық сөйлеммен жазып, сөз таңдауын тексеруді ескертеді.
 Оқушылар тапсырманы жеке орындайды: жыр бойынша екі сөйлемдік болжам жазады, мәтіндегі екі сөзге мағыналас және бір сөзге қарама-қарсы мағыналы сөз табады. Оқиғаның жалғасына қатысты екі қисынды сөйлем жазады — 2 ұпай. Екі мағыналас сөзді дұрыс табады — әрқайсысына 1 ұпай. Бір қарама-қарсы мағыналы сөзді дұрыс табады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Білімді тексеру
5 мин
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: «Тұсаукесер жыры қандай дәстүрге қатысты? “Қадам” сөзінің мағыналасын ата. “Жақсы” сөзінің қарама-қарсы мағыналы сөзін ата. Жырда балаға қандай тілек айтылуы мүмкін?».
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
 Оқушылар тексеру сұрақтарына жеке жауап жазады: жыр тұсаукесер дәстүріне қатысты; «адым» — «қадам» сөзінің мағыналасы; «жаман» — «жақсы» сөзінің қарама-қарсысы; балаға нық басып, жолы ашық болсын деген тілек айтылады. Дәстүрді дұрыс атайды — 1 ұпай. Мағыналас сөзді дұрыс жазады — 1 ұпай. Қарама-қарсы мағыналы сөзді дұрыс жазады — 1 ұпай. Тілекке сай жауап береді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Рефлексия
2 мин
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
 Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Жырдың негізгі ойын атайды — 1 ұпай. Бір мағыналас не қарама-қарсы мағыналы сөз жұбын дұрыс айтады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Health and safety compliance
Health and safety compliance Оқушылар сыныпта еркін қозғалғанда бір-бірін итермей, өткізу жолдарын бос ұстайды. Қайшы не басқа өткір құрал қолданылмайды; қағаздар мен карточкаларды ұқыпты пайдаланады.

Material details

Material type
Lesson Plan
Subject
Kazakh Language and Literature
Grade
Grade 4
Language
Kazakh
Education direction
Humanitarian

Create your own lesson plan with AI

  • Built from your topic, subject and grade
  • Ready in about a minute
  • Free to start

Similar materials

Lesson plans, tests and presentations made by teachers

Sign up to open this lesson plan in full and create your own with AI in minutes.

Sign in