Тың игеру жылдарындағы Қазақстан. Зерттеу сұрағы: Тың және тыңайған жерлерді игеру саясаты Қазақстанға қалай әсер етті? — Lesson Plan, History of Kazakhstan, Grade 9
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Кеңестік кезеңдегі Қазақстанның ауыл шаруашылығы және демографиялық өзгерістері
|
| Lesson title |
Тың игеру жылдарындағы Қазақстан. Зерттеу сұрағы: Тың және тыңайған жерлерді игеру саясаты Қазақстанға қалай әсер етті?
|
| Class |
9
|
| Lesson objectives according to program |
9.1.1.1 демографиялық өзгерістердің себеп-салдарлық байланысын талдау арқылы дәйекті қорытынды жасау; 9.4.1.1 Кеңес үкіметі кезіндегі ауыл шаруашылығында орын алған өзгерістерге баға беру
|
| Lesson objectives |
Оқушы тың және тыңайған жерлерді игеру саясатының мақсаты мен негізгі кезеңдерін біледі.
Оқушы тың игерудің Қазақстандағы демографиялық өзгерістерге әсерін себеп-салдарлық байланыс арқылы түсіндіреді.
Оқушы тың игеру науқанының ауыл шаруашылығына, экономикаға және қоршаған ортаға тигізген оң және теріс салдарын біледі.
|
| Values |
Тарихи деректерді салыстыру арқылы оқушылар елдің дамуына қатысты шешімдердің ұзақ мерзімді салдары үшін жауапкершілікті бағалайды. Топтық талқылауда дәлелге сүйеніп пікір айту мен өзгенің көзқарасын құрметтеу дағдылары қалыптасады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды дайындауды ұсынады.
Қазақстанның тың игеру науқаны кезіндегі егістік алқабы бейнеленген суретті көрсетіп, суретке назар аудартады.
Мәселе қою:
Зерттеу сұрағын ұсынады: «Тың және тыңайған жерлерді игеру саясаты Қазақстанға қалай әсер етті?».
Сабақ мақсатын таныстырып, жауап іздеу барысында демографиялық және ауыл шаруашылығындағы өзгерістерді қарастыру керегін айтады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және суреттен көргендерін сипаттайды. Оқушылар зерттеу сұрағын тыңдап, бастапқы болжамдарын айтады; ықтимал жауаптары: егістік көлемі артты, халық құрамы өзгерді, табиғатқа салдары болды. | Суреттен бір тарихи белгісін анықтау — 1 ұпай. Зерттеу сұрағына қатысты негізді болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тың игеру науқаны бейнеленген сурет, Қазақстан картасы |
| Тарихи жағдайды түсіндіру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Тың және тыңайған жерлерді игеру науқанының 1954 жылы басталғанын, оның астық өндірісін арттыру мақсатын көздегенін түсіндіреді.
Қазақстанның солтүстік өңірлерінде ауқымды жерлер жыртылып, жаңа кеңшарлар құрылғанын түсіндіреді.
Басқа республикалардан қоныс аударушылардың келгенін, бұл үдерістің халық саны мен этникалық құрамға ықпал еткенін атап өтеді.
Алғашқы жылдардағы өнім өсімімен қатар топырақ эрозиясы, жайылымдардың қысқаруы және астық шаруашылығына біржақты тәуелділік сияқты салдарды түсіндіреді.
|
Оқушылар тың игеру науқанының басталу уақытын, мақсатын және негізгі өзгерістерін дәптерге тіркейді. Оқушылар көші-қон мен демографиялық өзгерістердің, сондай-ақ жерді жаппай жыртудың салдарын өзара байланыстырады. | Науқанның басталған жылын дұрыс атау — 1 ұпай. Мақсатын түсіндіру — 1 ұпай. Екі салдарын дұрыс көрсету — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. | оқулық, Қазақстанның физикалық картасы, дәптер |
| Салдарларды дерекпен талдау 10 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Тың игеру науқаны халықтың саны мен құрамына қандай өзгеріс әкелді?
Жаңа кеңшарлардың құрылуы ауыл шаруашылығының ұйымдастырылуына қалай әсер етті?
Астық өндірудің өсуі қандай оң нәтиже берді және жерді шамадан тыс жырту қандай қауіп туғызды?
Жауаптар:
Басқа аймақтардан қоныс аудару күшейіп, халық саны мен этникалық құрамы өзгерді.
Кеңшарлар құрылып, егіншілік көлемі артты; ауыл шаруашылығы астық өндіруге көбірек бағытталды.
Астық өнімі мен егістік көлемі ұлғайды, алайда топырақ эрозиясы күшейіп, жайылымдар қысқарды.
Оқушылардан әр жауапты себеп пен салдар байланысын көрсететін дәле…
|
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, қоныс аудару мен демографиялық өзгерістердің байланысын түсіндіреді. Оқушылар күтілетін жауаптарды атап, ауыл шаруашылығы мен табиғатқа әсерін салыстырады және қорытындысын дәлелмен негіздейді. | Демографиялық өзгерісті дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Ауыл шаруашылығындағы өзгерісті түсіндіру — 1 ұпай. Оң және теріс салдарды дәлелмен салыстыру — әрқайсысына 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | оқулықтағы тарихи деректер, деректер жазылған үлестірмелі парақтар |
| Тарихи шешім ойыны 10 минут |
Нұсқаулық:
Сыныпты шағын топтарға бөліп, «Тарихи шешім» ойынын өткізеді.
Әр топқа тың игерудің бір қырын ұсынады: демографиялық өзгерістер, ауыл шаруашылығындағы өсім немесе экологиялық салдар.
Топтарға «Тың игеру саясаты Қазақстанға қалай әсер етті?» деген сұраққа екі дәлел және бір қорытынды дайындауды тапсырады.
Топтардың дәлелдерін тыңдап, ойында тарихи дерекке сүйенуді және себеп-салдарды байланыстыруды талап етеді.
|
Оқушылар топта берілген қырды талдап, тың игерудің әсерін екі дәлелмен сипаттайды. Оқушылар қорытындысын сыныпқа ұсынып, басқа топтардың пікірін тыңдайды. | Тарихи тұрғыдан дұрыс екі дәлел келтіру — әрқайсысына 1 ұпай. Себеп-салдарлы қорытынды жасау — 1 ұпай. Топтық таныстырылымға қатысу — 1 ұпай. Ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 10 минут |
«Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар желкенді көтеру үшін ұстайды — биік болған сайын сабақ көбірек ұнағаны.
|
Оқушылар «Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Зерттеу сұрағына кемінде екі әсерді қамтып жауап беру — 1 ұпай. Нақты қорытындыны жазу — 1 ұпай. Өзіндік бағалауды аяқтау — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Карта мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты қолданып, оларды бір-біріне кедергі келтірмей таратыңыз. Топтық жұмыс кезінде сыныпта еркін қозғалып, оқу құралдарын қауіпсіз пайдаланыңыз. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- History of Kazakhstan
- Grade
- Grade 9
- Language
- Kazakh
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
