Жай және құрмалас сөйлем — Lesson Plan, Kazakh Language, Grade 4
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Сөйлем және тыныс белгілері
|
| Lesson title |
Жай және құрмалас сөйлем
|
| Class |
4
|
| Lesson objectives according to program |
4.3.7.1 Құрмалас сөйлемнің тыныс белгісін қою
Жай және құрмалас сөйлемдерді ажырату
|
| Lesson objectives |
Оқушылар жай сөйлемнің бір ғана грамматикалық негізден тұратынын біледі.
Оқушылар құрмалас сөйлемнің екі немесе одан да көп грамматикалық негізден тұратынын біледі.
Оқушылар жай және құрмалас сөйлемдерді ажыратып, құрмалас сөйлемде тыныс белгісін дұрыс қояды.
|
| Values |
Оқушылар сөйлемдерді талдау барысында өз ойын анық жеткізуге және тілдік норманы құрметтеуге дағдыланады. Жұптық және топтық жұмыстарда бірін-бірі тыңдап, ынтымақтастық танытады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру кезеңі 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлайды.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақ мақсатын тыңдайды. | Сабаққа дайындығын көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпқа кіріспе 7 минут |
Мәселе қою:
«Күн шықты. Құстар ән салды.» сөйлемдерін тақтаға жазады.
«Бұл сөйлемдерде неше ой айтылған? Екі ойды бір сөйлемге біріктіруге бола ма?» деп сұрайды.
«Күн шықты, құстар ән салды» үлгісін көрсетіп, сабақтың негізгі мәселесін қояды.
Жауаптар:
Бірінші екі сөйлемде екі ой жеке айтылғанын, соңғы сөйлемде екі ойдың бір сөйлемге біріктірілгенін түсіндіреді.
|
Оқушылар сөйлемдерді оқып, ой санын анықтайды. Оқушылар «Күн шықты, құстар ән салды» сөйлемінде екі ой біріктірілгенін айтады. | Сөйлемдердегі ой санын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Біріккен сөйлемдегі екі ойды түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 2 ұпай. | тақта, сөйлем карточкалары |
| Жаңа материалды түсіндіру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Жай сөйлемнің бір грамматикалық негізден тұратынын түсіндіреді: «Балалар ойнады.».
Құрмалас сөйлемнің екі немесе одан да көп грамматикалық негізден тұратынын түсіндіреді: «Күн бұлттанды, жаңбыр жауды.».
Құрмалас сөйлемдегі бөліктердің арасына қойылатын үтірді үлгі арқылы көрсетеді.
Сөйлемдердің грамматикалық негіздерін табу жолын түсіндіреді.
|
Оқушылар анықтамаларды тыңдап, негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар «Балалар ойнады» сөйлемінде бір, ал «Күн бұлттанды, жаңбыр жауды» сөйлемінде екі грамматикалық негіз барын атайды. | Жай сөйлемнің белгісін дұрыс атайды — 1 ұпай. Құрмалас сөйлемнің белгісін дұрыс атайды — 1 ұпай. Үтірдің қойылуын түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Таныстырылымды талдау 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Айжан кітап оқыды.» сөйлемінде неше грамматикалық негіз бар?
«Жел басылды, күн ашылды.» сөйлемі жай ма, құрмалас па?
Құрмалас сөйлемдегі екі бөліктің арасына қандай тыныс белгісі қойылған?
Жауаптар:
Бір грамматикалық негіз бар.
Бұл — құрмалас сөйлем.
Үтір қойылған.
Slide 1 — Жай және құрмалас сөйлем
Slide 2 — «Айжан кітап оқыды.» Бір ғана әрекет айтылған. Ал «Жел басылды, күн ашылды.» дегенде екі…
Slide 3 — Бүгін біз:
Slide 4 — Грамматикалық негіз
Slide 5 — Құрмалас сөйлем
Slide 6 — «Жел басылды, күн ашылды» сөйлемінде әр бөлік өз алдына ой білдіреді. Екі бөліктің арасын…
Slide 7 — Сөйлемді ажырату
Slide 8 — Үтірді қою
Slide 9 — Есте сақта
Slide 10 — Есіңе түсір
|
Оқушылар таныстырылымдағы мысалдарды қарап, сұрақтарға жауап береді: бір грамматикалық негіз; құрмалас сөйлем; үтір. | Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Ойын арқылы бекіту 6 минут |
Нұсқаулық:
«Сөйлемді таны» ойынын ұйымдастырады.
Әр топқа сөйлем карточкаларын таратады: «Қар жауды.», «Анам ас әзірледі, әкем дастарқан жайды.», «Оқушылар ән айтты.», «Күн жылынды, қар еріді.».
Оқушылардан сөйлемдерді жай және құрмалас деп екі топқа бөлуді, құрмалас сөйлемдердегі үтірді түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар топта сөйлем карточкаларын жай және құрмалас деп бөледі. Оқушылар «Қар жауды» және «Оқушылар ән айтты» сөйлемдерін жай, қалғандарын құрмалас деп анықтайды. Оқушылар құрмалас сөйлемдердегі екі грамматикалық негізді атап, үтірдің қойылуын түсіндіреді. | Төрт сөйлемді дұрыс жіктейді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Құрмалас сөйлемдегі үтірді түсіндіреді — 1 ұпай. Ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 6 минут |
Жеке жұмыс тапсырмасы:
Оқушыларға сөйлемдерді көшіріп жазып, жай немесе құрмалас екенін белгілеуді тапсырады: «Бақта гүлдер ашылды.», «Күн шықты, балалар аулаға жиналды.», «Әжем ертегі айтты.», «Қоңырау соғылды, сабақ басталды.».
Құрмалас сөйлемдердегі грамматикалық негіздердің астын сызуды және үтірдің қойылуын тексеруді тапсырады.
|
Оқушылар сөйлемдерді көшіріп жазады және түрлерін белгілейді. Оқушылар құрмалас сөйлемдердің грамматикалық негіздерін анықтап, үтірдің қойылуын тексереді. | Төрт сөйлемді дұрыс жіктейді — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Грамматикалық негіздер мен үтірді дұрыс белгілейді — 2 ұпай. Ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 минут |
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады: «Қайсысы жай сөйлем? а) Жаңбыр жауды. ә) Жаңбыр жауды, жер көгерді.».
«Құрмалас сөйлемде неше грамматикалық негіз болуы мүмкін?» деген сұрақты қояды.
«Балалар далаға шықты, олар доп ойнады» сөйлемінде үтірдің орнын анықтатуды сұрайды.
|
Оқушылар жеке жауап береді: «Жаңбыр жауды» — жай сөйлем; құрмалас сөйлемде екі немесе одан да көп грамматикалық негіз болады; берілген сөйлемдегі екі бөліктің арасына үтір қойылады. | Жай сөйлемді дұрыс таңдайды — 1 ұпай. Грамматикалық негіздер санын дұрыс атайды — 1 ұпай. Үтірдің орнын дұрыс көрсетеді — 1 ұпай. Ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 3 минут |
«Сезіміңізді тақтаға жабыстырыңыз» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы тақтаға стикер апарады — коллаж сыныптың көңіл-күйін бірден көрсетеді.
|
Оқушылар «Сезіміңізді тақтаға жабыстырыңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Сөйлем түрлерінің айырмашылығын дұрыс айтады — 1 ұпай. Ең көбі — 1 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Оқулық пен құралдарды ұқыпты пайдаланып, жұмыс орнын таза ұстау керек. Топтық жұмыс кезінде бір-бірін тыңдап, пікір айту кезегін сақтау қажет. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Language
- Grade
- Grade 4
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Humanitarian
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
