Жарасқан Әбдіраш «Дала мен сенің ұлыңмын» — Lesson Plan, Kazakh Literature, Grade 11
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Қазақ әдебиеті: поэзия және ұлттық дүниетаным
|
| Lesson title |
Жарасқан Әбдіраш «Дала мен сенің ұлыңмын»
|
| Class |
11
|
| Lesson objectives according to program |
11.1.3.1 Көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау арқылы өмір шындығын көрсету
|
| Lesson objectives |
Оқушылар өлеңдегі лирикалық кейіпкердің бейнесін және оның далаға қатынасын сипаттайды.
Оқушылар кейіпкер бейнесін жинақтау мен даралау тәсілдері арқылы өмір шындығымен байланыстырады.
Оқушылар өлеңдегі көркемдік детальдар мен образдардың идеялық қызметін түсіндіреді.
|
| Values |
Туған жерге құрмет пен елге жауапкершілік сезімі өлеңдегі дала бейнесі мен лирикалық кейіпкердің үнін талдау арқылы қалыптасады. Шығарманы дәлелге сүйеніп талқылау өзара құрмет пен әдеби пікір алмасу мәдениетін дамытады.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және назар аударту 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырып, Жарасқан Әбдіраштың «Дала мен сенің ұлыңмын» өлеңіне назар аударады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақ мақсаты мен тақырыбын дәптеріне жазады. | Сабаққа дайындық пен оқу мақсатын түсіну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Өлеңге алғашқы көзқарас 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Өлеңнің жазылу мәнмәтінін және тақырыптық өзегін қысқаша түсіндіреді.
«Дала» мен «ұл» бейнелерінің байланысын таныстыратын слайдтарды көрсетеді.
Өлеңді мәнерлеп оқып, негізгі образдар мен қайталанатын сөздерге назар аудартады.
Slide 1 — «Дала, сенің ұлыңмын»
Slide 2 — Өлеңде лирикалық кейіпкер даланы әрі «қасіреті», әрі «шаттығы» деп атайды.
Slide 3 — Осы сұраққа жауап беру үшін сабақ соңында сендер:
Slide 4 — Өлеңнің тақырыптық өзегі
Slide 5 — Екі негізгі образ
Slide 6 — Кейіпкер «Сенің арың — маған да ар» дейді, ал дала оның «қасіреті» де, «шаттығы» да атала…
Slide 7 — Қайталау мен көркемдік деталь
Slide 8 — Жинақтау мен даралау
Slide 9 — Қорытынды
Slide 10 — «Көзім», «құлағым», «тілім» детальдары дала образын қалай ашады?
|
Оқушылар өлеңді тыңдап, мәтіннен дала мен лирикалық кейіпкерді байланыстыратын сөздерді белгілейді. Оқушылар слайдтардағы негізгі тұжырымдарды жазып алады. | Өлеңнен екі негізгі образды анықтау — әрқайсысы үшін 1 ұпай; образдар байланысын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Кейіпкер бейнесін талдау 8 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Өлеңдегі лирикалық кейіпкер өзін далаға қалай қатыстырады?
Кейіпкердің сөзі мен сезімінен қандай мінез-қасиеттер байқалады?
Дала бейнесі өлеңде қандай өмір шындығын танытады?
Жауаптар:
Кейіпкер өзін даланың перзенті, оған жақын әрі жауапты тұлға ретінде танытады.
Оның сөзінен елжандылық, адалдық, мақтаныш және жауапкершілік байқалады.
Дала бейнесі туған жермен тұтастықты, халықтың тарихи жадын және ел алдындағы борышты танытады.
|
Оқушылар мәтіннен дәлел келтіріп, кейіпкердің далаға қатынасын түсіндіреді. Оқушылар кейіпкердің қасиеттерін атайды және күтілетін жауаптарды өлең жолдарымен негіздейді. | Кейіпкердің далаға қатынасын дәлелмен түсіндіру — 2 ұпай; екі мінез-қасиетті мәтінмен негіздеу — 2 ұпай; дала бейнесінің өмір шындығын ашуын түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | өлең мәтіні, оқулық, дәптер |
| Талдау ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
«Жинақтау және даралау» ойынын ұйымдастырады: топтарға кейіпкер қасиеттері, өлеңдегі дәлелдер және өмір шындығы жазылған карточкалар таратады.
Топтардан карточкаларды «жинақталған сипат», «дара белгі», «өмір шындығы» бағандарына сәйкестендіруді сұрайды.
Әр топтан таңдаған сәйкестігінің себебін мәтінге сүйеніп түсіндіруді өтінеді.
|
Оқушылар топпен карточкаларды тиісті бағандарға орналастырады. Оқушылар таңдауларын өлеңнен мысал келтіріп қорғайды және өзге топтардың пікірін тыңдайды. | Карточкаларды дұрыс сәйкестендіру — 3 ұпай; мәтіндік дәлел келтіру — 2 ұпай; топтық түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Жеке талдау тапсырмасы 8 минут |
Жеке талдау тапсырмасы:
Жеке тапсырманы таратады: «Лирикалық кейіпкер бейнесін жинақтау мен даралау тәсілдері арқылы талдап, оның өмір шындығын қалай танытатынын 5–6 сөйлеммен түсіндір».
Жауапта өлеңнен кемінде екі дәлел қолдануды және бір дара белгі мен бір жинақталған сипат көрсетуді тапсырады.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар кейіпкердің жинақталған сипаты мен дара белгісін ажыратып, өлеңнен екі дәлел келтіреді. | Жинақталған сипат пен дара белгіні ажырату — 2 ұпай; екі мәтіндік дәлел қолдану — 2 ұпай; өмір шындығымен байланыстырып түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 6 минут |
Білімді тексеру:
Қысқа тексеру жұмысын ұсынады:
а) Өлеңдегі негізгі лирикалық кейіпкер кім?
ә) Кейіпкердің далаға қатынасын білдіретін бір қасиетті ата.
б) Жинақтау тәсілі кейіпкер бейнесін ашуға қалай көмектеседі?
в) Даралау тәсілін танытатын бір белгі келтір.
г) Өлеңдегі дала бейнесі қандай өмір шындығын танытады?
Жауаптарды жинап, дұрыс жауап өлшемдерімен тексереді.
|
Оқушылар бес сұраққа жеке жауап береді. Оқушылар жауаптарында лирикалық кейіпкерді, оның елжандылығын, ортақ сипат пен дара белгіні және туған жерге қатысты өмір шындығын көрсетеді. | Әр дұрыс әрі мазмұнды жауапқа 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Ойды түйіндеу 3 минут |
Қорытындылау:
Сабақ мақсатына қайта оралып, кейіпкерлер жүйесін талдаудың өмір шындығын ашудағы маңызын түйіндейді.
Оқушыларға өлеңнің негізгі идеясын бір сөйлеммен тұжырымдауды ұсынады.
|
Оқушылар өлеңнің негізгі идеясын бір сөйлеммен тұжырымдайды. Оқушылар өз тұжырымын мәтіндегі негізгі образдармен байланыстырады. | Негізгі идеяны нақты тұжырымдау — 1 ұпай; оны образдармен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, өлең мәтіні |
| Рефлексия 2 минут |
«Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын өткізеді. Шкаланы ұстап тұрып сабақты 0-ден 100-ге дейін бағалаңыз — сынып орташасын бірден көресіз.
|
Оқушылар «Сабақ қаншалықты ұнады?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Түйінді ойды көрсету — 1 ұпай; мазмұнға қатысты сұрақ жазу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Өлең мәтінімен және көрнекі материалдармен жұмыс кезінде оқушылар экранға ұзақ уақыт үздіксіз қарамай, көзге қысқа үзіліс жасап отырады. Топтық талқылауда бір-бірінің пікірін құрметтеп, сыныпта қауіпсіз әрі әдепті қарым-қатынас сақтайды. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Subject
- Kazakh Literature
- Grade
- Grade 11
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
ROQED AI builds a ready-to-use material from your topic, subject and grade. Free to start.
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
