Жасуша мембранасы арқылы заттар тасымалдануының типтері — Lesson Plan, Grade 11
Create your own lesson plan with AI
Create for free
Preview
Open material
Lesson plan
| Section |
Жасуша мембранасы арқылы заттардың тасымалдануы
|
| Lesson title |
Жасуша мембранасы арқылы заттар тасымалдануының типтері
|
| Class |
11
|
| Lesson objectives according to program |
11.1.3.3 Жасуша мембранасы арқылы заттарды тасымалдаудың әр түрлі типтерінің механизмдерін түсіндіру
|
| Lesson objectives |
Оқушы пассивті тасымалдың диффузия, жеңілдетілген диффузия және осмос түрлерін біледі.
Оқушы белсенді тасымалдың АТФ энергиясын қажет ететінін және мембраналық ақуыздардың рөлін біледі.
Оқушы эндоцитоз бен экзоцитоздың ірі молекулалар мен бөлшектерді тасымалдаудағы ерекшеліктерін біледі.
|
| Values |
Жасушадағы үдерістерді талдау ғылыми дүниетанымды және дәлелге сүйеніп ой қорыту құндылығын қалыптастырады. Топтық жұмыс кезінде оқушылар өзара құрметпен тыңдап, ортақ шешімге жауапкершілікпен келеді.
|
Lesson progress
| Lesson stage/time | Teacher's action | Student's action | Evaluation | Resources |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сыныптың сабаққа дайындығын тексереді.
Жасуша мембранасының заттарды таңдап өткізетінін еске түсіріп, сабақ мақсатын таныстырады.
Мәселе қою:
«Жасушаға қажетті заттар мембрана арқылы қалай өтеді және жасуша энергияны қай кезде жұмсайды?» деген мәселені ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар мембрананың қызметі туралы бастапқы ойларын айтады және мәселе бойынша болжам ұсынады. | Сабаққа дайындықты толық орындау — 1 ұпай. Мәселеге қатысты негізді болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, жасуша мембранасының сызбасы |
| Тасымал түрлерін түсіндіру 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Мембраналық тасымалдың пассивті және белсенді түрлерін сызба арқылы түсіндіреді.
Пассивті тасымалда диффузия, жеңілдетілген диффузия және осмос концентрация градиенті бойынша жүретінін, ал белсенді тасымалдың энергия мен тасымалдаушы ақуыздарды қажет ететінін сипаттайды.
Эндоцитоз бен экзоцитоздың көпіршіктер арқылы жүретінін мысалмен түсіндіреді.
Slide 1 — Жасуша мембранасы арқылы заттар тасымалы
Slide 2 — Мұзды суға тамызылған сия біраздан соң бүкіл суға таралады, ал жасушада әр зат мембранада…
Slide 3 — Сабақ соңында сендер
Slide 4 — Пассивті тасымал
Slide 5 — Осмос
Slide 6 — Тұзды орта өсімдік жасушасынан су шығарып, ал тасымалдаушы ақуыздар заряды бар бөлшектери…
Slide 7 — Белсенді тасымал
Slide 8 — Көпіршікті тасымал
Slide 9 — Негізгі қорытындылар
Slide 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, тасымал түрлерінің атауы мен негізгі ерекшеліктерін дәптерге жазады. Оқушылар диффузия, осмос және белсенді тасымалдың айырмашылығын мысалдармен түсіндіреді. | Пассивті тасымалдың белгісін дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Белсенді тасымалдың энергияға тәуелділігін көрсету — 1 ұпай. Эндоцитоз бен экзоцитозды ажырату — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Түсінуді тексеру сұрақтары 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Пассивті тасымал концентрация градиентіне қатысты қай бағытта жүреді?
Осмос дегеніміз не?
Жеңілдетілген диффузияға мембраналық ақуыздар қандай қызмет атқарады?
Белсенді тасымал неге энергияны қажет етеді?
Жауаптар:
Заттар концентрациясы жоғары аймақтан төмен аймаққа қарай өтеді.
Осмос — судың жартылай өткізгіш мембрана арқылы өтуі.
Ақуыздар заттардың мембранадан өтуіне арна немесе тасымалдаушы ретінде көмектеседі.
Заттар концентрация градиентіне қарсы тасымалдануы мүмкін, сондықтан АТФ энергиясы жұмсалады.
|
Оқушылар әр сұраққа жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды тыңдап, өз жауаптарын түзетеді және осмос пен диффузияның айырмасын атайды. | Төрт сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап — 1 ұпайдан. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, сұрақ карточкалары |
| Сөзжылан ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
«Сөзжылан» ойынының тәртібін түсіндіреді: келесі оқушы алдыңғы сөздің соңғы әрпінен басталатын мембраналық тасымалға қатысты термин атайды.
Ойынға арналған бастапқы сөзді «осмос» деп береді және терминнің сабақ тақырыбына сәйкестігін тексереді.
Қажет болғанда «диффузия», «арна», «АТФ», «эндоцитоз» сияқты тірек сөздер ұсынады.
|
Оқушылар кезекпен алдыңғы сөздің соңғы әрпінен басталатын термин айтады. Оқушылар терминнің мағынасын қысқаша түсіндіреді; мысалы, «осмос» — судың мембрана арқылы өтуі. | Тақырыпқа сай әр дұрыс термин — 1 ұпайдан, ең көбі 3 ұпай. Бір терминнің мағынасын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 8 минут |
Тапсырманы орындау нұсқаулығы:
Оқушыларға төрт үдерісті — диффузия, осмос, белсенді тасымал және экзоцитозды — олардың сипаттамаларымен сәйкестендіру тапсырмасын береді.
«Оттегінің жасушаға өтуі», «судың мембранадан өтуі», «иондардың концентрация градиентіне қарсы өтуі» және «заттардың көпіршікпен сыртқа шығарылуы» мысалдарын тиісті үдерістермен сәйкестендіруді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, дұрыс сәйкестендірулерді нақтылайды.
|
Оқушылар төрт тасымал түрін сипаттамаларымен сәйкестендіреді. Оқушылар оттегінің өтуін — диффузияға, судың өтуін — осмосқа, иондардың градиентке қарсы өтуін — белсенді тасымалға, көпіршіктің сыртқа бөлінуін — экзоцитозға жатқызады. | Төрт мысалдың әрқайсысын дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпайдан. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді қысқа бағалау 6 минут |
Қысқа бағалау нұсқаулығы:
Қысқа тексеру жұмысын таратып, әр оқушының жеке орындауын сұрайды.
«Қай тасымал түрі АТФ-ты қажет етеді?», «Судың мембрана арқылы өтуі қалай аталады?» және «Заттардың көпіршік арқылы жасушадан шығарылуы қалай аталады?» деген тапсырмаларды ұсынады.
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды белгілейді.
|
Оқушылар тексеру тапсырмаларын жеке орындайды. Оқушылар белсенді тасымалды, осмосты және экзоцитозды тиісті сипаттамалармен сәйкестендіреді. | Әр дұрыс жауап — 1 ұпайдан, барлығы 3 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 5 минут |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Тасымал түрін дұрыс атау — 1 ұпай. Оның ерекшелігін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Health and safety compliance
| Health and safety compliance | Сабақ кезінде құрал-жабдықтарды ұқыпты пайдаланып, жұмыс орнын реттеп ұстау керек. Сызба мен оқу материалдарын қолданғанда оларды бүлдірмей, қауіпсіз әрі мұқият жұмыс істеңіз. |
Material details
- Material type
- Lesson Plan
- Grade
- Grade 11
- Language
- Kazakh
- Education direction
- Phys-math
Create your own lesson plan with AI
- Built from your topic, subject and grade
- Ready in about a minute
- Free to start
How ROQED AI writes a lesson plan in the Order No. 130 format →
