Әлемдік мәдениеттің дамуына Орталық Азия халықтарының қосқан үлесі — ҚМЖ, Тарих, 10 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Орталық Азия халықтарының мәдениеті мен ғылымының әлемдік өркениетке ықпалы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Әлемдік мәдениеттің дамуына Орталық Азия халықтарының қосқан үлесі
|
| Сыныбы |
10
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
10.1.3.1- Орталық Азия халықтарының материалдық мәдениет жетістіктерін талдау арқылы адамзаттың дамуына қосқан үлесін қорытындылау; 10.1.3.2 -Орталық Азия халықтарының рухани мәдениеті мен ғылым саласындағы жетістіктерін талдау арқылы адамзаттың дамуына қосқан үлесін қорытындылау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар Орталық Азия халықтарының материалдық мәдениет жетістіктерін және олардың адамзат дамуына ықпалын біледі.
Оқушылар Орталық Азия халықтарының рухани мәдениеті мен ғылымдағы жетістіктерін және олардың әлемдік мәдениетке қосқан үлесін біледі.
Оқушылар материалдық және рухани мұра мысалдарын салыстырып, олардың тарихи маңызын қорытындылайды.
|
| Құндылықтар |
Мәдени мұраға құрметпен қарап, түрлі халықтардың өркениетке қосқан үлесін әділ бағалайды.
Деректерді бірлесіп талдау арқылы ынтымақтастық пен зияткерлік адалдықты дамытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Сыныппен амандасып, оқушылардың сабаққа дайындығын тексереді.
«Мәдени мұра адамзатқа қалай әсер етеді?» деген ой қозғайтын сұрақ қойып, сабақ тақырыбына назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сұраққа бастапқы пікірін білдіреді: мәдени мұра білімге, өнерге және қоғамның дамуына ықпал етеді. | Сабаққа дайындық пен тақырыпқа қатысты бастапқы пікірін айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер |
| Мәселе мен мақсатты анықтау 4 минут |
Мәселе қою:
«Орталық Азия халықтарының мәдени жетістіктері әлемдік мәдениеттің дамуына қандай жолдармен ықпал етті?» деген негізгі мәселені ұсынады.
Сабақ мақсатын материалдық мұра, рухани мәдениет және ғылым жетістіктерін талдау арқылы тұжырымдатады.
|
Оқушылар негізгі мәселені талқылап, ықтимал жауаптарын ұсынады: сауда жолдары, сәулет, қолөнер, әдебиет және ғылым арқылы ықпал етті. Оқушылар сабақ мақсатын өз сөздерімен тұжырымдайды. | Негізгі мәселе бойынша бір дәлелді болжам ұсыну — 1 ұпай; сабақ мақсатын мазмұнға сай тұжырымдау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, тақырыптық суреттер |
| Тақырыпты таныстыру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Көрнекі таныстырылым арқылы Ұлы Жібек жолының қалалары мен сауда байланыстарын, Отырар мен Түркістандағы сәулет мұраларын, керамика, металл өңдеу және тоқыма бұйымдарын көрсетеді.
Рухани мәдениетке қатысты әл-Фараби, Жүсіп Баласағұни, Қожа Ахмет Ясауи мұрасын, ғылым саласында әл-Фараби, әл-Хорезми және Әбу Райхан әл-Бируни еңбектерін қысқаша түсіндіреді.
Жетістіктердің білімнің таралуына, қалалардың дамуына және халықтар арасындағы мәдени алмасуға қосқан ықпалын байланыстырады.
Слайд 1 — Әлемдік мәдениетке қосқан үлес
Слайд 2 — Отырар мен Түркістан сияқты қалалар сауда жолдарының бойында орналасып, алыс аймақтардан…
Слайд 3 — Сабақ мақсаты
Слайд 4 — Қалалар және сауда
Слайд 5 — Қолөнер мен сәулет
Слайд 6 — Мұраның ықпалын салыстыру
Слайд 7 — Әдебиет пен философия
Слайд 8 — Ғылым және білім алмасуы
Слайд 9 — Қорытынды
Слайд 10 — Есте сақтап жауап бер
|
Оқушылар көрнекі материалды бақылайды және негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар материалдық мәдениетке қалалар, сәулет және қолөнерді; рухани мәдениет пен ғылымға әдебиет, философия, математика және жаратылыстану еңбектерін жатқызады. | Материалдық мәдениеттің екі мысалын дұрыс атау — 2 ұпай; рухани мәдениет пен ғылым жетістіктерінің екі мысалын атау — 2 ұпай; олардың ықпалына бір түсіндірме беру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Деректерді талқылау 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Ұлы Жібек жолы мәдени жетістіктердің таралуына қалай ықпал етті?
Отырар мен Түркістанның материалдық мұралары нені көрсетеді?
Әл-Фараби мен әл-Хорезми еңбектерінің әлемдік ғылым үшін маңызы қандай?
Жауаптар:
Сауда және байланыс жолдары арқылы білім, технология, өнер үлгілері мен идеялар тарады.
Қалалық мәдениеттің, сәулет өнерінің және шебер қолөнердің дамуын көрсетеді.
Философия, математика және басқа ғылымдардың дамуына ықпал етіп, білімнің кең таралуына үлес қосты.
|
Оқушылар сұрақтарға деректер мен мысалдарды пайдаланып жауап береді. Оқушылар Ұлы Жібек жолының мәдени алмасуға ықпалын және аталған тұлғалардың ғылымға қосқан үлесін түсіндіреді. | Үш сұрақтың әрқайсысына мазмұнды, тарихи мысалмен жауап беру — әрқайсысы 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тарихи тұлғалар мен ескерткіштер суреттері |
| Зияткерлік ойын 6 минут |
Нұсқаулық:
Сыныпты шағын топтарға бөліп, «Мұраның түрін және ықпалын тап» ойынын түсіндіреді.
Топтарға әл-Фараби, әл-Хорезми, Ясауи кесенесі, Отырар, керамика және Ұлы Жібек жолы атаулары жазылған карточкаларды таратады.
Әр атауды материалдық немесе рухани-ғылыми мұраға жіктеп, әлемдік мәдениетке ықпалын бір сөйлеммен түсіндіруді тапсырады.
|
Оқушылар топта карточкаларды мұра түріне қарай жіктейді. Оқушылар әр мысалдың мәдениетке немесе ғылымға ықпалын бір сөйлеммен негіздейді. | Алты карточканың әрқайсысын дұрыс жіктеу — әрқайсысы 1 ұпай; екі мысалдың ықпалын дәлелдеп түсіндіру — әрқайсысы 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | |
| Жеке жұмыс тапсырмасы 7 минут |
Жеке жұмыс:
Оқушыларға «Орталық Азияның материалдық және рухани-ғылыми мұраларының адамзат дамуына қосқан үлесі» тақырыбында салыстыру кестесін толтыруды тапсырады.
Кесте бағандарын «Мұра немесе жетістік», «Саласы», «Нақты мысал», «Адамзатқа ықпалы» деп белгілейді.
Кемінде төрт мысал келтіріп, соңында бір қорытынды сөйлем жазуды талап етеді.
|
Оқушылар жеке жұмыс істеп, кемінде төрт мысалды салыстыру кестесіне енгізеді. Оқушылар әр мысалдың саласын және адамзат дамуына ықпалын көрсетіп, қорытынды жазады. | Төрт нақты мысал келтіру — әрқайсысы 1 ұпай; саласын дұрыс көрсету — әрқайсысы 1 ұпай; кемінде екі мысалдың ықпалын негіздеу — 2 ұпай; қорытындының тақырыпқа сәйкестігі — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 11 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Көрнекі материалдар мен карточкаларды ұқыпты қолданып, сынып ішінде қозғалғанда қауіпсіз арақашықтық сақтаңыз. Экранға ұзақ қарамай, көзге қысқа үзіліс жасап отырыңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 10 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
