Ақпаратты өлшеу — ҚМЖ, Информатика, 7 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Ақпаратты өлшеу және кодтау
|
| Сабақтың тақырыбы |
Ақпаратты өлшеу
|
| Сыныбы |
7
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Алфавиттік тәсілді қолданып ақпарат көлемін анықтау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы алфавит қуаты, таңба және хабар ұзындығы ұғымдарын біледі.
Оқушы алфавиттік тәсілдің N = 2ⁱ формуласын және бір таңбадағы ақпарат мөлшерін анықтау үшін i = log₂N формуласын біледі.
Оқушы хабардағы ақпарат көлемін I = K × i формуласы бойынша есептейді.
|
| Құндылықтар |
Ақпаратты есептеуде дәлдік пен жауапкершілікті қалыптастыру. Есеп шығару кезінде өзара көмектесіп, сыныптастарының пікірін құрметтеу.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және мақсат қою 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті дәптер мен құралдарды дайындауды ұсынады.
«Ақпараттың көлемін қалай өлшеуге болады?» деген сұрақ арқылы сабақтың мақсаты мен күтілетін нәтижесін таныстырады.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар ақпарат көлемін өлшеу туралы бастапқы пікірлерін айтады. | Сабақ мақсатын дұрыс атайды — 1 ұпай. Құралдарын дайындап, жұмысқа әзір болады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Жаңа материалды түсіндіру 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Алфавит, алфавит қуаты N, хабар ұзындығы K және бір таңбадағы ақпарат мөлшері i ұғымдарын түсіндіреді.
Алфавиттік тәсіл формулаларын көрсетеді: N = 2ⁱ және i = log₂N; хабар көлемін I = K × i формуласы арқылы есептеуді түсіндіреді.
Мысал келтіреді: 32 таңбалы алфавитте бір таңбаның ақпарат мөлшері 5 бит, ал 10 таңбалы хабардың көлемі 10 × 5 = 50 бит.
|
Оқушылар жаңа ұғымдар мен формулаларды дәптерге жазады. Оқушылар мысалдағы 32 = 2⁵ екенін анықтап, бір таңбаға 5 бит, хабарға 50 бит қажет екенін айтады. | Алфавит қуаты мен хабар ұзындығын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Формулаларды дұрыс жазады — 1 ұпай. Мысалдың есептеуін дұрыс орындайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Формулаларды бекіту 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Алфавит қуаты нені білдіреді?
64 таңбалы алфавиттегі бір таңба қанша бит ақпарат береді?
Хабар көлемін есептеу үшін қандай екі шама қажет?
Жауаптар:
Алфавиттегі әртүрлі таңбалардың жалпы санын білдіреді.
64 = 2⁶ болғандықтан, 6 бит ақпарат береді.
Хабар ұзындығы мен бір таңбадағы ақпарат мөлшері қажет.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: алфавит қуаты — таңбалардың жалпы саны; 64 таңбалы алфавитте бір таңба 6 бит; есептеу үшін хабар ұзындығы мен бір таңбадағы ақпарат мөлшері қажет. | Алфавит қуатын дұрыс анықтайды — 1 ұпай. 64 таңба үшін 6 бит екенін айтады — 1 ұпай. Қажетті екі шаманы атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Тақырыптық таныстырылым 6 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Алфавит қуаты, бит пен байт және ақпарат көлемін есептеу қадамдары берілген көрнекі слайдтарды көрсетеді.
Слайдтағы мысалды талдатады: алфавит қуаты 16 болса, бір таңбадағы ақпарат мөлшері 4 бит; 20 таңбалы хабардың көлемі 80 бит.
Слайд 1 — Ақпаратты өлшеу
Слайд 2 — Бірдей ұзындықтағы екі хабардың бірінде тек бірнеше таңба, ал екіншісінде әріптер мен сан…
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Алфавит — хабарды жазуға қолданылатын таңбалар жиыны; алфавит қуаты $N$ — ондағы әртүрлі…
Слайд 5 — Хабар ұзындығы $K$ — хабардағы таңбалар саны; есептеуде әр таңба бірдей ақпарат мөлшеріме…
Слайд 6 — Хабарды бір алфавит қуатымен жазып, таңбалар санын өзгертпей, алфавит қуатын басқа мәнге…
Слайд 7 — Екілік кодтауда бит екі мәннің бірін — 0 немесе 1-ді қабылдайды; байт 8 битке тең.
Слайд 8 — Алфавит қуаты артса, бір таңбаны ажыратуға қажет бит саны да өсуі мүмкін; бірақ ол бүтін…
Слайд 9 — Алфавит қуаты: байланысы бір таңбаға қажет бит мөлшерін көрсетеді.
Слайд 10 — Алфавитте 32 таңба болса, бір таңбаны кодтауға неше бит керек және неліктен?
|
Оқушылар слайдтардағы анықтамалар мен формулаларды бақылайды. Оқушылар 16 = 2⁴ екенін пайдаланып, 20 × 4 = 80 бит есебін шығарады. | Слайдтағы мысалдан бір таңбадағы ақпарат мөлшерін дұрыс табады — 1 ұпай. Хабар көлемін дұрыс есептейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | |
| Оқу ойыны 5 минут |
Нұсқаулық:
«Алфавитті таны» ойынын ұйымдастырады: алфавит қуаты берілген карточкаларға сәйкес бір таңбадағы ақпарат мөлшерін табуды ұсынады.
Топтарға 8, 16 және 32 таңбалы алфавиттер жазылған карточкаларды таратып, әрқайсысына 3, 4 және 5 бит жауаптарын сәйкестендіруді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, есептеу тәсілін қысқаша түсіндіреді.
|
Оқушылар топпен карточкаларды сәйкестендіреді: 8 таңбаға — 3 бит, 16 таңбаға — 4 бит, 32 таңбаға — 5 бит. Оқушылар таңдауларын екі дәрежесі арқылы негіздейді. | Үш сәйкестіктің әрқайсысы үшін 1 ұпай. Есептеу жолын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма орындау 7 минут |
Жеке тапсырманы орындау:
Жеке тапсырманы таратады: 32 таңбалы алфавитпен жазылған 12 таңбалық хабардың ақпарат көлемін битпен есепте; нәтижені байтқа айналдыр.
Қолданылатын қатынасты еске салады: 1 байт = 8 бит; оқушыларға есептеу жолын жазуды тапсырады.
Үлгі жауаппен тексеруді ұйымдастырады: i = 5 бит, I = 12 × 5 = 60 бит, 60 ÷ 8 = 7,5 байт.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды: 32 = 2⁵, сондықтан бір таңбада 5 бит; 12 таңбалық хабарда 60 бит немесе 7,5 байт ақпарат бар екенін есептеп жазады. | Бір таңбадағы ақпарат мөлшерін 5 бит деп табады — 1 ұпай. 60 бит көлемін дұрыс есептейді — 1 ұпай. 7,5 байтқа дұрыс айналдырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 4 минут |
Білім тексеру:
Қысқа білім тексеруді өткізеді: «Алфавит қуаты 8 болса, бір таңбада неше бит бар?», «16 таңбалы алфавитпен жазылған 6 таңбалық хабардың көлемі қандай?», «Ақпарат көлемін есептеу формуласы қандай?» деген сұрақтарды ұсынады.
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарын хабарлайды: 3 бит; 24 бит; I = K × i.
|
Оқушылар білім тексеру сұрақтарына жауап береді: 3 бит; 24 бит; I = K × i. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Екінші есепке дұрыс жауап — 1 ұпай. Формуланы дұрыс жазады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Рефлексия 4 минут |
«Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар желкенді көтеру үшін ұстайды — биік болған сайын сабақ көбірек ұнағаны.
|
Оқушылар «Желкенді көтеріңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Негізгі ұғымдардың бірін дұрыс атайды — 1 ұпай. Сабақтағы қиындық не сұрағын нақты жеткізеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Компьютер немесе экран қолданылған жағдайда, дұрыс отыру қалпын сақтап, экраннан көзді шамамен 50–70 см қашық ұстау керек. Ұзақ қарамай, көзге қысқа үзіліс жасап, электр жабдықтарына мұғалімнің рұқсатынсыз тимеу қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Информатика
- Сынып
- 7 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
