Ақпаратты өлшеу — ҚМЖ, Информатика, 7 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Ақпаратты өлшеу және кодтау
|
| Сабақтың тақырыбы |
Ақпаратты өлшеу
|
| Сыныбы |
7
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
7.2.1.2 алфавиттік тәсілді қолданып ақпарат көлемін анықтау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар алфавит қуаты мен ақпарат мөлшері ұғымдарын біледі.
Оқушылар алфавиттік тәсіл формуласын қолданып, таңбалар тізбегіндегі ақпарат көлемін есептей біледі.
Оқушылар ақпарат көлемін битпен және байтпен өрнектей біледі.
|
| Құндылықтар |
Ақпарат көлемін есептеу кезінде дәлдік пен жауапкершілікке дағдыланады.
Топтық тапсырмаларда бір-бірінің пікірін тыңдап, ынтымақтастық танытады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
«Ақпаратты өлшеу» тақырыбы мен сабақ мақсатын таныстырады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатын тыңдайды. | Сабаққа дайындық құралдарын толық әзірлеу — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпқа кіріспе 5 минут |
Мәселе қою:
«Ақпараттың көлемін қалай өлшеуге болады және бір таңба қанша ақпарат береді?» деген мәселені ұсынады.
Мысал ретінде екілік әліпбиде 0 мен 1 таңбалары ғана бар екенін айтып, бір таңбаны анықтау үшін қанша ақпарат қажет екенін сұрайды.
Сыныпқа сұрақтар:
Ақпаратты өлшеудің қандай бірліктерін білесіңдер?
Екілік әліпбидің қуаты нешеге тең?
Жауаптар:
Бит, байт және одан үлкен бірліктер.
Екілік әліпбидің қуаты — 2.
|
Оқушылар мәселе туралы болжам айтады. Оқушылар ақпарат бірліктерін атайды: бит, байт. Оқушылар екілік әліпбидің қуаты 2 екенін айтады. | Ақпарат бірлігін дұрыс атау — 1 ұпай. Екілік әліпби қуатын дұрыс анықтау — 1 ұпай. Мәселеге негізді болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, ақпараттық бірліктер жазылған карточкалар |
| Жаңа ұғымдарды меңгеру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Алфавит қуатының таңбалар санына тең екенін түсіндіреді.
Алфавиттік тәсіл формуласын таныстырады: N = 2ⁱ, мұнда N — алфавит қуаты, i — бір таңбаның ақпараттық салмағы, өлшем бірлігі — бит.
Мәтіндегі таңбалар саны K болса, ақпарат көлемі I = K × i формуласы арқылы есептелетінін түсіндіреді.
Мысал шығарады: алфавит қуаты 8 болса, 8 = 2³, демек бір таңбаның ақпараттық салмағы 3 бит. 10 таңбадан тұратын хабардың көлемі 10 × 3 = 30 бит.
Бит пен байт арасындағы байланысты түсіндіреді: 1 байт = 8 бит.
Слайд 1 — Ақпаратты өлшеу
Слайд 2 — Бірдей таңба санымен жазылған екі хабарламаның бірі тек 8 таңбадан, ал екіншісі 32 таңбад…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер алдыңғы сұраққа жауап беру үшін:
Слайд 4 — Ақпаратты өлшеуде алфавиттік тәсіл хабарды құрайтын таңбаларға сүйенеді.
Слайд 5 — Алфавиттік тәсілдің байланысы: N = 2ⁱ.
Слайд 6 — Егер екі хабарламада таңба саны бірдей, бірақ бірінің алфавиті екіншісінен үлкен болса, қ…
Слайд 7 — Хабарда K таңба болса, оның ақпарат көлемі I = K × i арқылы есептеледі.
Слайд 8 — Ақпарат көлемін битпен есептегеннен кейін байтпен де өрнектеуге болады.
Слайд 9 — Алфавит қуаты таңбаның ақпараттық салмағын анықтауға мүмкіндік береді.
Слайд 10 — Алфавит қуаты 16 болса, бір таңбаның ақпараттық салмағын қалай табасыңдар?
|
Оқушылар формулаларды дәптерге жазады. Оқушылар мысалды тыңдап, алфавит қуаты, таңба саны және ақпарат көлемінің байланысын түсіндіреді. Оқушылар 1 байтта 8 бит бар екенін айтады. | N = 2ⁱ формуласындағы шамаларды дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Мысалдағы таңбаның ақпараттық салмағын дұрыс есептеу — 1 ұпай. Ақпарат көлемін 30 бит деп дұрыс табу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Топтық есептеу ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, есеп карточкаларын таратады.
«Алфавит қуаты 4, 16 және 32 болғанда бір таңбаның ақпараттық салмағы қанша бит? Әр алфавитпен 12 таңбалы хабардың ақпарат көлемі қандай?» тапсырмасын береді.
Топтарға нәтижелерін өзара тексеріп, бір шешімге келуді ұсынады.
|
Оқушылар топта есептерді шығарады: қуаттары 4, 16 және 32 болатын алфавиттер үшін бір таңбаға тиісінше 2, 4 және 5 бит; 12 таңбалы хабар көлемдері тиісінше 24, 48 және 60 бит. Оқушылар шешімдерін түсіндіреді. | Үш алфавит үшін ақпараттық салмақты дұрыс табу — әрқайсысы 1 ұпай, барлығы 3 ұпай. Үш хабар көлемін дұрыс есептеу — әрқайсысы 1 ұпай, барлығы 3 ұпай. Топтық шешімді түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | |
| Жеке бекіту тапсырмасы 8 минут |
Жеке тапсырманы орындау:
Жеке орындалатын тапсырманы ұсынады: алфавит қуаты 64 таңба, хабар ұзындығы 25 таңба. Бір таңбаның ақпараттық салмағын және хабардың жалпы ақпарат көлемін есептеңдер.
Қосымша сұрақ қояды: хабардың көлемі неше байтқа тең? Жауапты бүтэн байтпен көрсету үшін жоғары қарай дөңгелектеңдер.
Жұмысын тексеру үшін есептеу қадамдарын жазуды ескертеді.
|
Оқушылар 64 = 2⁶ екенін анықтап, бір таңбаның ақпараттық салмағын 6 бит деп есептейді. Оқушылар 25 × 6 = 150 бит деп табады, 150 ÷ 8 = 18,75 байт екенін есептеп, бүтін байтпен көрсету үшін 19 байтқа дейін дөңгелектейді. | 64 = 2⁶ түрлендіруін дұрыс орындау — 1 ұпай. Бір таңба салмағын 6 бит деп табу — 1 ұпай. 150 битті дұрыс есептеу — 1 ұпай. Байтқа айналдырып, 19 байт деп дұрыс дөңгелектеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Қысқа білім тексеру 7 минут |
Тексеру сұрақтары:
Қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады:
а) Алфавит қуаты 2 болса, бір таңбаның ақпараттық салмағы неше бит?
ә) Алфавит қуаты 16 болса, бір таңбаға неше бит сәйкес келеді?
б) 5 биттен тұратын бір таңбаның алфавит қуаты нешеге тең?
в) 20 таңбалы хабардың әр таңбасы 3 бит болса, хабар көлемі қандай?
Оқушыларға жауаптарын жеке жазуды ұсынады.
|
Оқушылар жауаптарын жазады: а) 1 бит; ә) 4 бит; б) 32 таңба; в) 60 бит. | Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай беріледі. Төрт сұраққа дұрыс жауап беру — ең көбі 4 ұпай. | |
| Рефлексия 5 минут |
«Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы өз аватарын сабаққа деген сезімі сәйкес шелекке апарады.
|
Оқушылар «Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Үш негізгі ұғымның кемінде екеуін дұрыс атау — 1 ұпай. Есептеу тәсілін қысқаша түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Компьютер немесе экран қолданылғанда оқушылар экраннан қолайлы қашықтық сақтап, көзге күш түсірмеу үшін үзіліс жасайды. Сымдар мен құрылғыларды абайлап пайдаланып, жұмыс орнын ретке келтіреді. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Информатика
- Сынып
- 7 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
