Аспан сферасы, аспан координаталарының жүйесі — ҚМЖ, Физика, 9 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Астрономия негіздері
|
| Сабақтың тақырыбы |
Аспан сферасы, аспан координаталарының жүйесі
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.7.2.3 Аспан сферасының негізгі элементтерін атау
9.7.2.4 Жұлдызды аспанның жылжымалы картасынан жұлдыздардың аспан координатасын анықтау
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар аспан сферасының негізгі элементтерін: зенитті, надирді, көкжиек сызығын, аспан полюстерін және аспан экваторын біледі.
Оқушылар экваторлық координаталар жүйесіндегі тура шарықтау мен еңістіктің мағынасын біледі.
Оқушылар жұлдызды аспанның жылжымалы картасын пайдаланып, жұлдыздардың аспан координаталарын анықтау жолын біледі.
|
| Құндылықтар |
Ғылыми ізденімпаздық пен дәлдікке тәрбиелеу: оқушылар аспан нысандарының орнын картадан анықтағанда өлшеу мен деректерді мұқият тексереді. Бірлескен ойын мен тапсырма кезінде өзара құрмет пен жауапкершілікті ұстанады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуды тексереді.
«Түнгі аспанда жұлдыздардың орнын қалай сипаттауға болады?» деген ой қозғау сұрағын қояды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және қатысуын белгілейді. Оқушылар сұраққа жауап береді: жұлдыздардың орнын бағыттармен, шоқжұлдыздармен немесе координаталармен сипаттауға болады. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Сұраққа тақырыпқа сай жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор |
| Аспан сферасын зерттеу 9 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Аспан сферасын Жерден қарағанда аспан денелері орналасқандай көрінетін жорамал сфера ретінде түсіндіреді.
Сызба арқылы зенит, надир, көкжиек сызығы, аспан полюстері және аспан экваторын көрсетіп, әрқайсысының орнын түсіндіреді.
Аспан координаталарының экваторлық жүйесін таныстырады: тура шарықтау аспан экваторы бойымен өлшенеді, ал еңістік аспан экваторынан солтүстікке немесе оңтүстікке қарай өлшенеді.
|
Оқушылар аспан сферасының анықтамасын дәптерге жазады. Оқушылар сызбадан негізгі элементтерді тауып, олардың атауы мен орналасуын түсіндіреді. Оқушылар тура шарықтау мен еңістіктің нені сипаттайтынын айтады. | Аспан сферасын дұрыс сипаттайды — 1 ұпай. Бес негізгі элементтің әрқайсысын дұрыс атайды — әрқайсысына 1 ұпай, ең көбі 5 ұпай. Тура шарықтау мен еңістікті ажыратады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | аспан сферасының сызбасы, оқулық, тақта |
| Картадан координата табу 10 минут |
Мәселе қою:
«Жұлдыздың орнын жұлдызды аспанның жылжымалы картасынан қалай дәл анықтауға болады?» деген мәселені ұсынады.
Нұсқаулық:
Жылжымалы картаның бөліктерін және координаталық белгілерін көрсетіп, картаны оқу жолын түсіндіреді.
Бір жұлдызды таңдап, оның картадағы орнынан тура шарықтауы мен еңістігін анықтау үлгісін көрсетеді.
Әр жұпқа картадан өздері таңдаған жұлдыздың координаталарын табуды тапсырады.
|
Оқушылар мәселені талқылайды және жұлдыз орнын координаталық тор арқылы анықтауға болатынын болжайды. Оқушылар жылжымалы картаны қарап, мұғалім көрсеткен үлгі бойынша жұлдыздың тура шарықтауы мен еңістігін оқиды. Оқушылар жұппен бір жұлдызды таңдап, координаталарын дәптерге жазады. | Картадағы жұлдызды дұрыс табады — 2 ұпай. Тура шарықтауды дұрыс анықтайды — 2 ұпай. Еңістікті дұрыс анықтайды — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | жұлдызды аспанның жылжымалы картасы, координаталық кесте, дәптер |
| Координаталық ойын 7 минут |
Нұсқаулық:
«Координатаны тап» ойынының тәртібін түсіндіреді: мұғалім координаталарды атайды, ал топтар картадан сәйкес жұлдызды табады.
Топтарға кезекпен тура шарықтау мен еңістік мәндерін береді; әр жауаптан кейін дұрыс орынның негіздемесін сұрайды.
Дұрыс жауап пен негіздемені бірге тексереді.
|
Оқушылар топтарға бөлініп, айтылған координаталар бойынша картадан жұлдызды іздейді. Оқушылар жауаптарын кезекпен айтып, жұлдыздың орнын қандай координаталар арқылы анықтағанын түсіндіреді. | Координаталарға сәйкес нысанды табады — әр дұрыс жауапқа 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Таңдауын координаталармен негіздейді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке практикалық тапсырма 8 минут |
Нұсқаулық:
Әр оқушыға жұлдызды аспан картасынан берілген жұлдыздың координаталарын табу тапсырмасын таратады.
Тапсырма талабын нақтылайды: картадан нысанды тауып, тура шарықтау мен еңістікті белгілеу және нәтижені кестеге жазу.
Оқушылардың жұмысын аралап бақылайды; қажет болғанда координаталық белгілерді оқу ретін еске салады.
|
Оқушылар жеке жұмыс істейді: берілген жұлдызды картадан табады, тура шарықтау мен еңістігін анықтайды және нәтижесін кестеге жазады. Оқушылар координаталарды картадағы тор сызықтары арқылы тексереді. | Жұлдызды картадан дұрыс табады — 2 ұпай. Тура шарықтауды дұрыс жазады — 2 ұпай. Еңістікті дұрыс жазады — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді тексеру 4 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Аспан сферасының негізгі элементтеріне нелер жатады?
Аспан координаталарының экваторлық жүйесінде қандай екі координата қолданылады?
Жылжымалы картадан жұлдыздың орнын қалай табамыз?
Жауаптар:
Зенит, надир, көкжиек сызығы, аспан полюстері және аспан экваторы.
Тура шарықтау мен еңістік.
Координаталық тордан жұлдызды тауып, оның тура шарықтауы мен еңістігін оқимыз.
|
Оқушылар сұрақтарға ауызша жауап береді: аспан сферасының негізгі элементтерін атайды, тура шарықтау мен еңістікті көрсетеді және картадан координата оқу тәсілін сипаттайды. | Бірінші сұраққа толық жауап — 2 ұпай. Екінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Үшінші сұраққа дұрыс түсіндірме — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Рефлексия 3 минут |
«Сезіміңізді тақтаға жабыстырыңыз» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы тақтаға стикер апарады — коллаж сыныптың көңіл-күйін бірден көрсетеді.
|
Оқушылар «Сезіміңізді тақтаға жабыстырыңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Аспан сферасының бір элементін дұрыс атайды — 1 ұпай. Координатаны картадан табу туралы бір нақты тұжырым жасайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Карта мен оқу құралдарын ұқыпты пайдаланып, үстел үстін ретпен ұстау керек. Жарық жеткілікті болсын және ұзақ жұмыс істегенде көзге қысқа үзіліс жасаңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Физика
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
