Интернетте ақпаратты іздеу — Іздеу сұранысын түсіндіру. Жаңа материалды түсіндіру: — презентация
ЖИ көмегімен өз презентацияңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Презентация мазмұны
-
1
Интернетте ақпаратты тиімді іздеу: сұраныс, кілт сөздер және дереккөзді бағалау
Дұрыс құрылған іздеу сұранысы қажетті ақпаратты жылдам табуға көмектеседі. Кілт сөздерді таңдап, нәтижелерді салыстыру арқылы ақпараттың толықтығын, өзектілігін және сенімділігін бағалайсыңдар. Сабақ соңында тиімді іздеу тәсілдерін саналы түрде қолдана аласыңдар.
-
2
Іздеу жүйесі қалай жұмыс істейді?
- Пайдаланушы іздеу жолағына сөз, сұрақ немесе сөз тіркесін жазады. Сұраныс неғұрлым нақты болса, жүйе қажетті ақпаратты соғұрлым дәл іздейді. Бірнеше маңызды сөзді бірге қолдану нәтижені нақтылауға көмектеседі. Енгізілген сұраныс іздеудің бастапқы нүктесі болады. Пайдаланушы кейін оны қосымша сөздермен өзгерте алады. Сұранысты енгізу.
- Жүйе сұраныстағы негізгі сөздерді және олардың өзара байланысын талдайды. Ол сөздердің мағынасын, мүмкін болатын тақырыпты және пайдаланушының іздеу мақсатын ескереді. Мысалы, орын немесе уақыт көрсетілсе, нәтиже нақтылана түседі. Осы талдау сәйкес веб-беттерді таңдауға негіз болады. Жүйе сұранысты сөзбе-сөз ғана емес, мағынасы бойынша да түсіндіруге тырысады. Сұранысты талдау.
- Іздеу жүйесі интернеттегі веб-беттердің деректерін өз индексімен салыстырады. Сәйкестікке тақырып, мәтіндегі сөздер, мазмұнның өзектілігі және дереккөздің сапасы әсер етуі мүмкін. Бір сұранысқа бірнеше сайт сәйкес келетіндіктен, нәтижелер әртүрлі дереккөздерден жиналады. Жүйе табылған беттерді белгілі бір ретпен орналастырады. Бұл рет пайдаланушыға пайдалы ақпаратты жылдам табуға көмектеседі. Сәйкес беттерді табу.
- Нәтижелер тізімінде әдетте сайт атауы, қысқаша сипаттама және веб-бетке апаратын сілтеме көрсетіледі. Пайдаланушы бірнеше нәтижені салыстырып, сенімді әрі сұранысқа сай дереккөзді таңдайды. Ақпаратты қолданбас бұрын авторын, жарияланған уақытын және басқа дереккөздермен сәйкестігін тексерген дұрыс. Осылайша іздеу жүйесі ақпаратты өзі шешіп бермей, оны табуға бағыт көрсетеді. Нәтижені таңдау.
- Іздеу жүйесі сұранысты талдап, оған сәйкес веб-беттерді табады. Ол нәтижелерді сайт атауы, қысқаша сипаттама және сілтеме арқылы көрсетеді. Бір сұраныс әртүрлі дереккөздерді шығаруы мүмкін, сондықтан пайдаланушы ақпараттың сапасы мен сенімділігін салыстырып таңдауы керек.
-
3
Сұраныс ұғымы
- Іздеу сұранысы — қажетті ақпаратты табу үшін іздеу жүйесіне енгізілетін сөздер немесе сөйлем. Ол іздеу мақсатын білдіреді.
- Мақсатқа сай құру. Сұраныс ақпараттың мақсатына сәйкес құрылса, іздеу нәтижесін талдау жеңілдейді. Негізгі ұғымдарды нақты таңдаңыз.
- Жалпы сұраныс. Жалпы сұраныс кең тақырыпты қамтиды және көп түрлі нәтиже береді. Сондықтан қажетті ақпаратты іріктеуге көбірек уақыт кетеді.
- Нақты сұраныс. Нақты сұраныс тақырыпқа қатысты маңызды сөздерді қамтиды. Ол қажетті ақпаратқа жақын әрі пайдалы нәтижелерді көрсетеді.
-
4
Кілт сөз: ақпаратты дәл іздеуге көмектесетін негізгі ұғым
Кілт сөз — ізделетін ақпараттың негізгі мағынасын білдіретін маңызды сөз немесе сөз тіркесі. Ол тақырыпты, орынды, уақытты не қажетті әрекетті нақты көрсетуі мүмкін. Мысалы, «Қазақстанның астанасы» немесе «бөлшектер тақырыбы» сияқты нақты сөздер іздеу нәтижесін тиімдірек етеді.
-
5
Жалпы және нақты сұраныс.
- Жалпы тақырыпты іздеу. «Бөлшектер» сияқты жалпы сұраныс кең тақырыпты қамтиды. Сондықтан оның нәтижелері көп әрі әртүрлі болуы мүмкін.
- Нақты мақсатты көрсету. «5-сыныпқа арналған бөлшектерді қосу ережесі» тақырыпты, деңгейді және қажетті әрекетті нақтылайды. Мұндай сұраныс пайдалы нәтижеге тезірек жеткізеді.
- Сұранысты нақтылау. Нақты сұранысқа тақырып, оқу деңгейі немесе орындалатын әрекет қосылады. Бұл іздеу нәтижелерін қажетті бағытқа шоғырландырады.
- Нәтижелерді салыстыру. Сұранысты өзгертіп, нәтижелердің қалай ауысатынын байқауға болады. Осылайша ең тиімді тұжырымды таңдауға үйренесіз.
- Жалпы сұраныс кең нәтиже береді. Нақты сұраныс тақырыпты, оқу деңгейін және қажетті әрекетті көрсетіп, іздеуді тиімді етеді.
-
6
Қажетті ақпаратты анықтау.
- Алдымен іздеу мақсатын нақтылап, қандай мәлімет керек екенін және оны не үшін қолданатыныңды белгіле.
- Негізгі кілт сөздерді таңдау. Тақырыптың мазмұнын дәл жеткізетін екі-үш негізгі сөзді таңдап, оларды сұранысқа енгізу.
- Қосымша шарттарды қосу. Қажет болса, сыныпты, орынды, уақытты немесе ақпараттың қажетті түрін көрсетіп, іздеуді нақтыла.
- Сұранысты ықшамдау. Артық, қайталанатын және мағына қоспайтын сөздерді алып тастап, қысқа әрі түсінікті сұраныс құрастыр.
-
7
Артық сөздер сұраныстың сапасына қалай әсер етеді? Бұл әсерді азайту үшін ойды нақты, бірізді және қысқа жеткізу маңызды
- Сұранысты нақты әрі түсінікті құрастырыңыз. Ұзақ және мағынасы көмескі сұраныс жүйеге негізгі мақсатты ажыратуды қиындатады. Соның салдарынан қажетсіз немесе тақырыпқа сәйкес келмейтін нәтижелер көбейеді. Сұраныста нақты нені білгіңіз келетінін көрсетіңіз.
- Әр сұраныста бір негізгі тақырыпты таңдаңыз. Бір сұранысқа бір-біріне қатысы жоқ бірнеше тақырыпты қоспаңыз. Әр мәселені бөлек жазсаңыз, жауаптың бағыты айқындалып, нәтижені бағалау жеңілдейді.
- Жалпы сөздің орнына нақты мысал жазыңыз. «Қазақстанның астанасы туралы барлық қызықты нәрсе» дегеннен гөрі «Қазақстан астанасының тарихы» деген сұраныс тиімді. Нақты мысал тақырыптың шекарасын белгілеп, іздеу нәтижесін қажетті бағытқа жақындатады.
- Қысқа әрі мағыналы сұраныс іздеу уақытын үнемдейді. Артық сөздерді алып тастап, негізгі нысан мен әрекетті қалдырыңыз. Мұндай сұраныс жүйеге мақсатты тез түсіндіреді, сондықтан пайдалы нәтижеге жету үшін аз уақыт жұмсалады.
- Сұраныстағы әр сөз нәтижеге әсер етеді. Ұзақ, түсініксіз немесе бірнеше тақырып араласқан мәтін қажетсіз жауаптарды көбейтеді. Нақты мақсат пен қысқа тұжырым іздеуді тиімді етеді.
-
8
Ақпараттың толықтығын бағалау.
- Негізгі сұрақтарды тексеріңдер. Мәтін тақырыптың негізгі сұрақтарына жауап бере ме, соны анықтаңдар. Жауаптың бір бөлігі ғана қамтылса, ақпарат толық емес.
- Дерек пен мысалды іздеңдер. Маңызды деректермен бірге олардың мәнін ашатын түсіндірмелер мен түсінікті мысалдар берілгенін тексеріңдер.
- Бірнеше дереккөзбен салыстырыңдар. Қорытындыны бір қысқа үзіндіге сүйеніп жасамаңдар. Ақпаратты бірнеше дереккөздің нәтижелерімен салыстырып, сәйкестігін бағалаңдар.
- Қосымша кілт сөздер қолданыңдар. Қажетті мәлімет табылмаса, іздеуді тоқтатпаңдар. Нақтылайтын қосымша кілт сөздер қолданып, сұрауды қайта құрастырыңдар.
- Толық ақпарат негізгі сұрақтарға жауап береді. Оны дерек, түсіндірме, мысал және салыстыру арқылы тексеріңдер.
-
9
Жарияланған күнін тексеру
- Ақпараттың жаңартылған уақытын және ескіру қаупін анықтаңдар.
- Авторын және байланысын бағалау. Автордың білімі мен тақырыпқа қатысын мұқият қараңдар.
- Дереккөз мәртебесін анықтау. Сайттың атауын және ресми ұйымға қатысын тексеріңдер.
- Бірнеше дереккөзбен салыстыру. Маңызды мәліметті кемінде екі дереккөз арқылы растаңдар.
-
10
Практикалық іздеу қорытындысы.
- «Қазақстан табиғаты» сұранысын нақтылап, кемінде екі жаңа нұсқа құрастырыңдар.
- Нәтижелерді толықтығы, өзектілігі және сенімділігі бойынша салыстырып, қай кілт сөз тиімді болғанын түсіндіріңдер.
- Тиімді іздеу нақты мақсатқа, дұрыс кілт сөзге және дереккөзді тексеруге сүйенеді.
Материал туралы
- Материал түрі
- Презентация
ЖИ көмегімен өз презентацияңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін