Кеңестік кезеңде Қазақстандағы полиэтникалық қоғамның қалыптасуы — ҚМЖ, 11 сынып
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
Тегін жасау
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Кеңестік кезеңдегі Қазақстанның этникалық және әлеуметтік дамуы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Кеңестік кезеңде Қазақстандағы полиэтникалық қоғамның қалыптасуы
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.2.1.3 Қазақстанның этникалық құрамының өзгеру үрдісін түсіндіру үшін "депортация", "арнайы қонысаударылғандар", "полиэтникалық қоғам", "ұлттық саясат", "интернационализм" ұғымдарын пайдалану; 11.2.1.2 Қазақстанда халықтың этникалық құрамының өзгеру кезеңдерін зерттеу; 11.2.1.4 Кеңестік кезеңде Қазақстан этностарының өзара мәдени әсерлесу ерекшеліктерін түсіндіру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы депортация, арнайы қоныс аударылғандар, полиэтникалық қоғам, ұлттық саясат және интернационализм ұғымдарының мағынасын біледі.
Оқушы кеңестік кезеңде Қазақстан халқының этникалық құрамының өзгеру кезеңдерін біледі және олардың себептерін түсіндіреді.
Оқушы Қазақстан этностарының өзара мәдени әсерлесу ерекшеліктерін біледі және нақты мысалдармен сипаттайды.
|
| Құндылықтар |
Тарихи деректерді салыстыру арқылы оқушылар әртүрлі этностардың тағдырына құрметпен қарауды және тарихи жадыны сақтауды үйренеді. Топтық талқылау өзара сыйластық пен жауапкершілікті қалыптастырады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 5 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды дайындауды ұсынады.
«Қазақстанның этникалық құрамы кеңестік кезеңде қандай себептермен өзгерді?» деген бастапқы сұрақты қойып, тақырып пен оқу мақсаттарын таныстырады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, бастапқы сұраққа өз болжамдарын айтады. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын дәптерге жазады. | Сабаққа дайындық және бастапқы болжам айту — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | тақта, дәптер, Қазақстан картасы |
| Тарихи алғышарттарды анықтау 8 мин |
Мәселе қою:
Қазақстанның кеңестік кезеңдегі этникалық құрамының өзгеруіне ықпал еткен көші-қон, индустрияландыру, ұжымдастыру және күштеп қоныс аударту үдерістерін қысқаша сипаттайды.
«Халықтардың күштеп қоныс аударылуы Қазақстан қоғамының құрамына және адамдардың өміріне қалай әсер етті?» деген мәселені ұсынады.
«Депортация», «арнайы қоныс аударылғандар», «полиэтникалық қоғам» ұғымдарын талқылауға бағыттайды.
|
Оқушылар тарихи үдерістерді тыңдап, мәселенің ықтимал себептері мен салдарын атайды. Оқушылар «депортация» ұғымын күштеп көшіру, «арнайы қоныс аударылғандар» ұғымын билік белгілеген жерде бақылаумен тұруға міндеттелген адамдар, «полиэтникалық қоғам» ұғымын бірнеше этнос өкілдері өмір сүретін қоғам деп түсіндіреді. | Үш негізгі ұғымды дұрыс түсіндіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Өзгеріске ықпал еткен бір себепті атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | Қазақстанның тарихи картасы, оқулық, ұғымдар жазылған тақта |
| Этникалық өзгерістер кезеңдері 12 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
Кеңестік кезеңдегі этникалық құрам өзгерістерінің негізгі кезеңдерін түсіндіреді: 1920–1930 жылдардағы ұжымдастыру мен ашаршылық салдарынан болған көші-қон; 1930–1940 жылдардағы күштеп қоныс аудару; соғыс жылдарындағы эвакуация және еңбек күші қозғалысы; 1950–1960 жылдардағы тың игеру мен өнеркәсіптің дамуы.
Қоныс аударылған этностардың Қазақстанға орналасуы мен халық құрамындағы өзгерістерді картадан көрсетеді.
«Ұлттық саясат» және «интернационализм» ұғымдарын түсіндіріп, олардың ресми ұстанымдары мен тарихи тәжірибедегі көрінісіне назар аудартады.
|
Оқушылар кезеңдерді дәптерге уақыт ретімен жазады және картадан қоныс аудару мен тың игеру бағыттарын бақылайды. Оқушылар кеңестік ұлттық саясаттың халық құрамына ықпалын түсіндіріп, интернационализм ұғымын этностар арасындағы ынтымақтастық идеясымен байланыстырады. | Төрт кезеңді дұрыс ретімен көрсету — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Ұлттық саясаттың этникалық құрамға ықпалын түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | оқулық, Қазақстан картасы, тақта, дәптер |
| Деректерді талдау және талқылау 10 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Қазақстандағы этникалық құрамның өзгеруіне қандай тарихи оқиғалар ықпал етті?
Депортацияға ұшыраған халықтардың өміріне қандай шектеулер мен қиындықтар әсер етті?
Тың игеру мен өнеркәсіптің дамуы Қазақстанның этникалық құрамын қалай өзгертті?
Қазақстан этностарының мәдени өзара әсерлесуіне қандай мысалдар келтіруге болады?
Жауаптар:
Ұжымдастыру, ашаршылық, күштеп қоныс аудару, соғыс кезіндегі эвакуация, тың игеру және өнеркәсіптік көші-қон.
Арнайы қоныстану тәртібі, жүріп-тұру шектеулері, тұрмыс қиындығы және туған жерінен ажырау.
Қазақстанға жаңа тұрғындар келіп, этникалық құрам ал…
|
Оқушылар сұрақтарға деректер мен сабақ мазмұнына сүйеніп жауап береді. Оқушылар депортацияның адам тағдырына әсерін және этностар арасындағы мәдени ықпалдың мысалдарын талқылайды. | Тарихи оқиғаларды дәл атау — 2 ұпай. Депортация салдарын түсіндіру — 2 ұпай. Тың игеру ықпалын сипаттау — 2 ұпай. Мәдени әсерлесудің нақты мысалын келтіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай. | оқулық, тарихи дерек үзінділері, дәптер, тақта |
| Білімді жинақтау 7 мин |
Нұсқаулық:
Оқушыларға дәптерде «оқиға — этникалық құрамға ықпалы — мәдени салдары» бағандары бар кестені толтыруды тапсырады.
Кестеге депортация, соғыс жылдарындағы эвакуация және тың игеру оқиғаларын енгізуді ұсынады.
Жұптарға бір оқиғаның Қазақстан қоғамындағы ұзақ мерзімді салдарын бір тұжырыммен қорытуды тапсырады.
|
Оқушылар кестені үш тарихи оқиғамен толтырады және әр оқиғаның этникалық құрамға ықпалын жазады. Оқушылар жұппен бір оқиғаның ұзақ мерзімді салдарын тұжырымдайды. | Кестеге үш оқиғаны дұрыс енгізу — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Әр оқиғаның ықпалын дұрыс түсіндіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Жұптық қорытындының дәлелді болуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | дәптер, оқулық, қалам, тақта |
| Рефлексия 3 мин |
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
|
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Жаңа ұғымды дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Тарихи үдерісті дәлелмен қорытындылау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Тарихи карта мен дерек материалдарын ұқыпты пайдаланып, сыныпта қозғалғанда бір-біріне кедергі келтірмеңіз. Тарихи қасіреттерді талқылағанда өзге этностардың тағдырына құрметпен қарап, кемсітетін сөздер қолданбаңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
- Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
- Шамамен бір минутта дайын
- Бастау тегін