Лексикологияға байланысты тақырып — ҚМЖ, Қазақ тілі, 5 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Лексика және оның қолданысы
|
| Сабақтың тақырыбы |
Лексикологияға байланысты тақырып
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
5.1.3.1 Тыңдалған мәтіннің мазмұнын түсіну, негізгі және қосымша ақпаратты анықтау
5.1.4.1 Тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы негізгі ойды анықтау
5.1.5.1 Тыңдалған мәтін мазмұны негізінде сұрақтарға жауап беру, көтерілген мәселе бойынша өз ойын білдіру
5.2.1.1 Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты түсіну, анықтау
5.2.2.1 Лексиканың ауызекі сөйлеу және жазба стильдік айырмашылықтарын мәтіндер арқылы тану
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар лексика ұғымын және сөздердің тілдегі қызметін біледі.
Оқушылар тыңдалған мәтіннен негізгі және қосымша ақпаратты ажыратады.
Оқушылар тірек сөздер мен жетекші сұрақтар арқылы мәтіннің негізгі ойын анықтайды.
Оқушылар ауызекі сөйлеу және жазба стиль лексикасының ерекшеліктерін біледі.
|
| Құндылықтар |
Оқушылар өз ойын анық әрі құрметпен жеткізіп, сыныптастарының пікірін мұқият тыңдайды. Сөзді жағдаятқа сай қолдану арқылы тілдік жауапкершілік пен сауатты қарым-қатынас қалыптастырады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және назар аудару 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Сөзді орнымен қолдану неліктен маңызды?» деген ойтүрткі сұрақпен сабаққа назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сұраққа қысқаша жауап беріп, сөзді орнымен қолданудың маңызын атайды. | Сабаққа дайындығын толық көрсетеді — 1 ұпай. Ойтүрткіге мазмұнды жауап береді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тақырыпқа кіріспе 5 минут |
Мәселе қою:
«Бір ойды досыңа айтқанда және хатта жазғанда қандай сөздер өзгереді?» деген мәселені қояды.
Ауызекі сөйлеу мен жазба мәтіннен қысқа мысалдар көрсетіп, айырмашылықты болжауға бағыттайды.
|
Оқушылар екі жағдаяттағы сөз қолданысын салыстырады. Оқушылар ауызекі тілде күнделікті, еркін сөздер жиірек қолданылатынын, ал жазба тілде ойдың жүйелі әрі нақты берілетінін болжайды. | Екі стильдің бір айырмашылығын атайды — 1 ұпай. Мысалмен негіздейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | жағдаят жазылған карточкалар |
| Жаңа ұғымдарды меңгеру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Лексикологияның сөздік құрамды зерттейтін тіл білімінің саласы екенін түсіндіреді.
Сөз мағынасы мен қолданысының мәтін мазмұнына және сөйлеу жағдаятына тәуелді болатынын мысалмен көрсетеді.
Ауызекі сөйлеу стиліне тән еркіндік пен жазба стильге тән жүйелілік, дәлдік ерекшеліктерін түсіндіреді.
|
Оқушылар лексикология ұғымын дәптерге жазады. Оқушылар мысалдарды тыңдап, сөз қолданысының стилі мен жағдаятқа байланысын анықтайды. | Лексикологияға дұрыс анықтама береді — 1 ұпай. Ауызекі стильдің бір белгісін атайды — 1 ұпай. Жазба стильдің бір белгісін атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Тақырыптық таныстырылым 6 минут |
Лексика, сөз мағынасы және қолданыс стильдері туралы таныстырылымды көрсетеді.
Негізгі ұғымдарды түсіндіреді және тыңдаушыларға маңызды тұстарды жазып алуды ұсынады.
|
Оқушылар таныстырылымды көріп, лексика мен стильге қатысты негізгі ұғымдарды түртіп алады. Оқушылар ауызекі және жазба тілге тән ерекшеліктерді мысалдардан таниды. | Негізгі ұғымдардың екеуін дұрыс жазады — 2 ұпай. Стиль айырмашылығына бір дұрыс мысал келтіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Мәтінді тыңдау және талдау 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Мәтіннің негізгі ойы қандай?
Мәтінде сөзді жағдаятқа сай қолдану туралы қандай негізгі ақпарат айтылды?
Қандай қосымша ақпарат немесе мысал келтірілді?
Тірек сөздер мәтіннің негізгі ойын анықтауға қалай көмектесті?
Сөз қолданысына қатысты мәселе бойынша өз пікірің қандай?
Жауаптар:
Негізгі ойы — сөздерді қарым-қатынас жағдаятына және стильге сай қолдану.
Ауызекі және жазба тілде сөз таңдау мен ойды жеткізу тәсілі өзгеше болады.
Қосымша ақпарат ретінде күнделікті әңгіме мен жазба хабарламадағы сөз қолданысы салыстырылады.
Тірек сөздер мәтіндегі басты мәселені танып, ойды жинақтауға көм…
|
Оқушылар мәтінді мұқият тыңдап, негізгі және қосымша ақпаратты ажыратады. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: негізгі ой — сөздерді жағдаятқа сай қолдану; негізгі ақпарат — ауызекі және жазба тілдің айырмашылығы; қосымша ақпарат — екі қолданысқа берілген мысалдар. Оқушылар тірек сөздер арқылы негізгі ойды тұжырымдап, өз пікірін дәлелмен айтады. | Негізгі ойды дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Негізгі ақпаратты атайды — 1 ұпай. Қосымша ақпаратты ажыратады — 1 ұпай. Сұрақтарға мәтін мазмұнына сай жауап береді — 1 ұпай. Өз пікірін дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | тыңдалым мәтіні, сұрақтар жазылған парақ |
| Лексикалық білім ойыны 5 минут |
Нұсқаулық:
«Қай стильге тән?» ойынын ұйымдастырады: сөздер мен сөйлемдерді ауызекі немесе жазба стильге сәйкестендіруді тапсырады.
Әр таңдауды сөйлеу жағдаятына сүйеніп түсіндіруді сұрайды.
|
Оқушылар сөздер мен сөйлемдерді ауызекі және жазба стильге топтастырады. Оқушылар жауаптарын мысалдармен түсіндіреді; мысалы, күнделікті еркін тіркестерді ауызекі стильге, нақты әрі жүйелі сөйлемдерді жазба стильге жатқызады. | Төрт мысалдың әрқайсысын дұрыс топтастырады — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Бір таңдауын жағдаятпен түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 5 минут |
Жеке жұмыс:
Оқушыларға қысқа мәтін беріп, негізгі және қосымша ақпаратты белгілеуді тапсырады.
Мәтіннің негізгі ойын бір сөйлеммен жазып, ауызекі немесе жазба стильге жататынын дәлелдеуді сұрайды.
|
Оқушылар мәтінді оқып, негізгі және қосымша ақпаратты белгілейді. Оқушылар мәтіннің негізгі ойын бір сөйлеммен жазады және стилін мәтіндегі сөз қолданысына сүйеніп анықтайды. | Негізгі ақпаратты дұрыс белгілейді — 1 ұпай. Қосымша ақпаратты дұрыс белгілейді — 1 ұпай. Негізгі ойды бір сөйлеммен жазады — 1 ұпай. Стильді дәлелмен анықтайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Таныстырылым мен мәтін материалдарын қарағанда экраннан қолайлы қашықтық сақтап, көзге үзіліс беріңіз. Талқылау кезінде бір-бірінің сөзін бөлмей, пікірді құрметпен жеткізіңіз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
