Литосфераның тектоникалық қозғалыстары — ҚМЖ, География, 7 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Литосфера және жер қыртысының тектоникалық қозғалыстары
|
| Сабақтың тақырыбы |
Литосфераның тектоникалық қозғалыстары
|
| Сыныбы |
7
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
7.3.1.3 Жер қыртысының тектоникалық қозғалыстарын талдайды: дрейф, коллизия, субдукция, спрединг
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар тектоникалық қозғалыстардың түрлері — дрейф, коллизия, субдукция және спрединг ұғымдарын біледі.
Оқушылар литосфералық тақталардың қозғалысы мен оның жер бедеріне әсерін түсіндіреді.
Оқушылар тектоникалық қозғалыстарды мысалдар арқылы салыстырып, талдайды.
|
| Құндылықтар |
Ғылыми деректерді талдау арқылы оқушылар Жер табиғатына жауапкершілікпен қараудың маңызын түсінеді. Топтық талқылауда өзгенің пікірін тыңдап, дәлелді ой айтуға дағдыланады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен сәлемдесіп, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарын дайындауды ұсынады.
Жер шары мен литосфералық тақталар бейнеленген картаны көрсетіп, сабақ тақырыбына назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар картаны бақылап, литосфералық тақталар туралы білетіндерін қысқаша айтады. | Сабаққа дайындықты толық орындау — 1 ұпай. Карта бойынша орынды болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | дүниежүзінің физикалық картасы, тақта |
| Тақырыпты ашу және мәселе қою 6 минут |
Мәселе қою:
«Литосфералық тақталар қозғалыссыз болса, Жер бетінде таулар мен мұхиттық жоталар қалай қалыптасар еді?» деген мәселені ұсынады.
Сыныпқа сұрақтар:
«Тақталардың қозғалысына қандай күштер себеп болуы мүмкін?».
«Тақталар бір-бірінен алыстағанда немесе жақындағанда қандай өзгерістер байқалады?».
Жауаптар:
Ықтимал жауаптар: тақталардың қозғалысы жер бедерін өзгертеді; ішкі күштер мен мантиядағы зат айналымы қозғалысқа әсер етеді; тақталар шекарасында жоталар, таулар, жанартаулар және жер сілкіністері қалыптасуы мүмкін.
|
Оқушылар мәселе туралы ойланып, өз болжамдарын айтады. Оқушылар «Тақталардың қозғалысына мантиядағы қозғалыстар мен Жердің ішкі күштері әсер етеді» және «Тақталар шекарасында таулар мен мұхиттық жоталар түзілуі мүмкін» деген мазмұндағы жауаптар береді. | Мәселеге қисынды болжам айту — 1 ұпай. Тақталардың қозғалысына әсер ететін күшті атау — 1 ұпай. Қозғалыс салдарын мысалмен түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | литосфералық тақталар картасы, тақта, бор |
| Тектоникалық қозғалыстарды түсіндіру 12 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Дрейфті тақталардың көлденең бағытта орын ауыстыруы ретінде түсіндіреді; құрлықтардың баяу жылжуына назар аударады.
Коллизияны құрлықтық тақталардың соқтығысуы және қатпарлы таулардың қалыптасуымен байланыстырады.
Субдукцияны бір тақтаның екінші тақтаның астына бату үдерісі ретінде түсіндіреді; оның мұхиттық науалар мен жанартаулардың түзілуіне ықпалын сипаттайды.
Спредингті мұхит түбінде тақталардың алшақтап, жаңа жер қыртысының қалыптасуы ретінде түсіндіреді.
Әр қозғалысты сызба арқылы салыстырып, негізгі ұғымдарды тақтаға жазады.
|
Оқушылар дрейф, коллизия, субдукция және спрединг ұғымдарын дәптерге жазады. Оқушылар сызбаларды бақылап, әр қозғалыстың бағыты мен нәтижесін салыстырады. | Дрейф ұғымын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Коллизияны дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Субдукцияның мәні мен бір салдарын атау — 1 ұпай. Спредингті дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | оқулық, тақта, бор, литосфералық тақталар сызбалары |
| Ұғымдарды салыстыру және талдау 10 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Коллизия мен субдукцияның негізгі айырмашылығы қандай?».
«Спрединг кезінде мұхит түбінде қандай өзгеріс жүреді?».
«Дрейф пен басқа тақталық қозғалыстардың байланысын қалай түсіндіруге болады?».
Жауаптар:
Коллизияда құрлықтық тақталар соқтығысады; субдукцияда бір тақта екіншісінің астына батады.
Спрединг кезінде тақталар алшақтап, магманың көтерілуі нәтижесінде жаңа мұхиттық жер қыртысы түзіледі.
Дрейф — тақталардың орын ауыстыруын білдіреді, ал коллизия, субдукция және спрединг — олардың шекараларындағы өзара әрекеттесу түрлері.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, қозғалыс түрлерінің айырмашылығы мен байланысын түсіндіреді. Оқушылар күтілетін жауаптарға сүйеніп, мысалдарды дәптерге белгілейді. | Коллизия мен субдукцияны салыстыру — 1 ұпай. Спрединг нәтижесін түсіндіру — 1 ұпай. Дрейф пен тақта шекараларындағы қозғалыстардың байланысын ашу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, дәптер, тақта |
| Білімді тексеру 7 минут |
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру тапсырмасын таратады: төрт ұғымды анықтамаларымен сәйкестендіру және бір қозғалыс түрінің жер бедеріне әсерін түсіндіру.
Жұмысты жеке орындауды, жауаптарды анық әрі қысқа жазуды тапсырады.
Жауаптарды жинап, негізгі ұғымдарды дұрыс қолдануына қарай тексереді.
|
Оқушылар қысқа тексеру тапсырмасын жеке орындайды. Оқушылар дрейф, коллизия, субдукция және спредингті анықтамаларымен сәйкестендіріп, бір үдерістің жер бедеріне әсерін жазады. | Төрт ұғымды дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Жер бедеріне әсерін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Рефлексия 5 минут |
«Сабақтың ауа райы» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар сабаққа ауа райы белгісін таңдайды, содан кейін себебін белгілейді — мұғалім сезім × себеп матрицасын алады.
|
Оқушылар «Сабақтың ауа райы» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Тектоникалық қозғалысқа қатысты бір дұрыс тұжырым айту — 1 ұпай. Өз оқуына қатысты нақты рефлексия білдіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Картамен және оқу құралдарымен жұмыс істегенде оларды ұқыпты пайдаланып, бір-біріне кедергі келтірмеу керек. Тақта алдында жауап бергенде қозғалыс бағытын көрсетіп, сыныпта қауіпсіз арақашықтық сақтаңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- География
- Сынып
- 7 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
