Мәтіннің түрлері — ҚМЖ, Қазақ тілі, 4 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Мәтін және оның түрлері
|
| Сабақтың тақырыбы |
Мәтіннің түрлері
|
| Сыныбы |
4
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
4.3.1.1 Берілген тақырып бойынша әңгімелеу, сипаттау және пайымдау элементтері бар мәтін құрап жазу
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар әңгімелеу мәтінінің оқиғалар мен әрекеттерді ретімен баяндайтынын біледі.
Оқушылар сипаттау мәтінінде заттың не құбылыстың белгілері мен қасиеттері берілетінін біледі.
Оқушылар пайымдау мәтінінде пікір, дәлел және қорытынды болатынын біледі.
Оқушылар мәтін түрлерінің ерекшеліктерін ажыратып, берілген тақырыпта осы түрлердің элементтері бар мәтін құрайды.
|
| Құндылықтар |
Өз ойын дәлелмен жеткізуге және сыныптастарының пікірін құрметпен тыңдауға дағдыланады.
Бірлескен жұмыста жауапкершілік танытып, топтағы әр оқушының үлесін бағалайды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Мәтінді не үшін оқимыз және жазамыз?» деген сұрақ арқылы тақырыпқа қызығушылық оятады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар мәтіннің ақпарат беру, оқиғаны баяндау және ойды жеткізу үшін қолданылатынын айтады. | Сабаққа дайындық пен тақырыпқа қатысты жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптерлер |
| Тақырыпты ашу 6 минут |
Мәселе қою:
Тақтаға «Біздің мектеп бағы» тақырыбын жазады.
«Осы тақырыпта қандай мәтін жазуға болады: бақта болған оқиғаны баяндауға ма, бақты сипаттауға ма, әлде бақтың адамға пайдасын дәлелдеуге ме?» деп сұрайды.
Сабақтың мақсатын оқушылармен бірге тұжырымдайды.
|
Оқушылар үш түрлі мәтін жазуға болатынын болжайды. Оқушылар әңгімелеу оқиғаны, сипаттау белгілерді, пайымдау пікір мен дәлелді жеткізетінін айтады. | Үш мәтін түрінің мақсатын дұрыс болжау — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, тақырыптық суреттер |
| Жаңа материалмен танысу 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Мәтін түрлері туралы слайдтарды көрсетеді: әңгімелеу мәтінінде оқиға ретімен беріледі; сипаттау мәтінінде заттың не құбылыстың белгілері айтылады; пайымдау мәтінінде пікір, дәлел және қорытынды болады.
«Бақта» тақырыбына қысқа үлгілер келтіреді: «Біз баққа бардық. Алдымен гүлдерді суардық»; «Бақта қызыл раушандар мен биік алма ағаштары өсіп тұр»; «Баққа күтім жасау керек, өйткені өсімдіктер таза ауа мен әсемдік сыйлайды. Сондықтан бақты қорғайық».
Үлгілердегі оқиға ретін, белгілерді, пікір-дәлел-қорытындыны түсіндіреді.
Слайд 1 — Мәтіннің түрлері
Слайд 2 — Бақта бір бала гүл суарып жүр, ал жанында раушандар мен алма ағаштары өсіп тұр. Осы көрін…
Слайд 3 — Бүгін біз білеміз
Слайд 4 — Оқиға ретімен
Слайд 5 — Белгілер мен қасиеттер
Слайд 6 — Қай белгі көмектеседі?
Слайд 7 — Пікірді дәлелдеу
Слайд 8 — Белгілерді ажырату
Слайд 9 — Есте сақтайық
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар слайдтарды қарап, үш мәтін түрінің негізгі белгілерін дәптерге жазады. Оқушылар үлгілерден оқиға ретін, сипаттау сөздерін және пікір мен дәлелді табады. | Әңгімелеудің белгісін атау — 1 ұпай; сипаттау белгісін атау — 1 ұпай; пайымдаудың пікір, дәлел, қорытынды құрылымын тану — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Түсінгенін тексеру 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Қай мәтінде оқиғалар ретімен баяндалады?
Қай мәтін заттың белгілері мен қасиеттерін көрсетеді?
Пайымдау мәтіні қандай бөліктерден құралады?
Жауаптар:
Әңгімелеу мәтінінде.
Сипаттау мәтінінде.
Пікір, дәлел және қорытындыдан.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: әңгімелеу мәтінінде оқиғалар ретімен баяндалады; сипаттау мәтіні белгілер мен қасиеттерді көрсетеді; пайымдау пікір, дәлел және қорытындыдан тұрады. | Әр дұрыс жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта |
| Сәйкестендіру ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
Сәйкестендіру ойынын ұйымдастырады: мәтін үлгілерін олардың түрлерімен жұптастыруды ұсынады.
Үлгілерді оқиды: «Кеше біз кітапханаға бардық. Жаңа кітап таңдадық»; «Кітапхана кең, жарық әрі тыныш»; «Кітап оқу пайдалы, өйткені жаңа білім аламыз. Сондықтан кітап оқуға уақыт бөлу керек».
Жұптардың сәйкестендіруін тексеріп, дұрыс жауаптарын нақтылайды.
|
Оқушылар мәтін үлгілерін әңгімелеу, сипаттау және пайымдау түрлерімен сәйкестендіреді. Оқушылар жауаптарын дәлелдейді: бірінші үлгі — оқиға реті болғандықтан әңгімелеу; екінші үлгі — белгілер берілгендіктен сипаттау; үшінші үлгі — пікір, дәлел және қорытынды болғандықтан пайымдау. | Әр үлгіні дұрыс сәйкестендіру — 1 ұпай, әр сәйкестікті белгісімен дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Білімді бекіту 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Дөңгелек сұрақ-жауап тапсырмасын өткізеді: оқушылар кезекпен айналмалы таңдау арқылы мәтін түрін анықтайтын сұраққа жауап береді.
Сұрақтар қояды: «Оқиға ретімен берілген мәтін қалай аталады?»; «Заттың түсі, пішіні, көлемі айтылған мәтін қай түрге жатады?»; «Пікірін себеппен түсіндіріп, қорытынды жасаған мәтін қандай?»; «Әңгімелеу мәтініне тән бір белгі ата»; «Пайымдау мәтінінде дәлел не үшін беріледі?».
Жауаптарды тексеріп, қажет болған жағдайда мәтін түрлерінің белгілерін қысқаша еске салады.
|
Оқушылар кезекпен сұрақтарға жауап береді: әңгімелеу; сипаттау; пайымдау; оқиғалардың ретімен берілуі; пікірді негіздеу үшін дәлел беріледі. Оқушылар жауаптарын мәтін түрлерінің белгілерімен түсіндіреді. | Бес сұрақтың әр дұрыс жауабы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Мәтін құрастыру 3 минут |
Нұсқаулық:
«Менің сүйікті жыл мезгілім» тақырыбында әңгімелеу, сипаттау және пайымдау элементтері бар қысқа мәтін құрастыруды тапсырады.
Мәтінде оқиға не әрекет, кемінде екі сипаттау белгісі және пікірді негіздейтін себеп болуын ескертеді.
|
Оқушылар «Менің сүйікті жыл мезгілім» тақырыбында қысқа мәтін жазады. Оқушылар мәтініне оқиға не әрекет, екі сипаттау белгісін және дәлел келтірілген пікірді енгізеді. | Оқиға не әрекетті беру — 1 ұпай; кемінде екі сипаттау белгісін қолдану — 1 ұпай; себеппен дәлелденген пікір жазу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | дәптер, қалам |
| Рефлексия 2 минут |
«Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын өткізеді. Әр оқушы өз аватарын сабаққа деген сезімі сәйкес шелекке апарады.
|
Оқушылар «Өз шелегіңді таңда» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Бір үйренген ұғымды атау — 1 ұпай; бір қиындықты не келесі қадамды нақты айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сыныпта қозғалғанда бір-бірін итермей, құралдарды ұқыпты пайдалану керек. Жазу кезінде дұрыс отырысты сақтап, көзді дәптерден мезгіл-мезгіл демалдырыңдар. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі
- Сынып
- 4 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
