Мәтіннің түрлері — ҚМЖ, Қазақ тілі, 4 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Мәтін және сөйлеу
|
| Сабақтың тақырыбы |
Мәтіннің түрлері
|
| Сыныбы |
4
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
4.1.1.1 Тыңдаған материал бойынша негізгі тұстарын түртіп алу және солардың негізінде мәтіннің мазмұнын айту
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы мәтіннің әңгімелеу, сипаттау және пайымдау түрлерінің ерекшеліктерін біледі.
Оқушы мәтін түрлерін олардың мазмұны мен құрылымына қарай ажырату белгілерін біледі.
Оқушы тыңдалған мәтіннің негізгі тұстарын белгілеп, соларға сүйеніп мазмұнын айту тәсілдерін біледі.
|
| Құндылықтар |
Оқушылар мәтінді мұқият тыңдап, негізгі ойды дәл жеткізу арқылы жауапкершілік пен өзара құрметті дамытады. Топтық тапсырмаларда пікір алмасып, бір-бірінің жауабын құрметтеуге үйренеді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық ояту 5 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа дайындығын тексереді.
«Мәтін дегеніміз не?» деген сұрақ қойып, тақырыпқа қызығушылық оятады.
Мәселе қою:
«Бір зат туралы әңгімелеуге, оның белгілерін сипаттауға және ол туралы пікір айтуға бола ма? Мұндай мәтіндер несімен ерекшеленеді?» деген проблемалық сұрақ ұсынады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар «Мәтін дегеніміз не?» сұрағына жауап береді. Оқушылар проблемалық сұрақ бойынша бастапқы болжамдарын айтады. | Сабаққа дайындық және сұраққа мазмұнды жауап беру — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | тақта, оқулық, дәптер |
| Тыңдалым мақсатын түсіндіру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
«Мәтіннің түрлері» таныстырылымын көрсетіп, әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтіндерінің мақсаты мен негізгі белгілерін түсіндіреді.
Әңгімелеу мәтіні оқиғаны ретімен баяндайтынын, сипаттау мәтіні заттың не құбылыстың белгілерін ашатынын, пайымдау мәтіні пікір мен дәлелді жеткізетінін мысалдармен түсіндіреді.
Тыңдау кезінде негізгі тұстарды қысқаша түртіп алу және сол жазбаларға сүйеніп мазмұндау жолын көрсетеді.
Слайд 1 — Мәтіннің түрлері
Слайд 2 — Бір зат туралы екі мәтінді елестет: бірінде оның түсі мен пішіні айтылған, екіншісінде со…
Слайд 3 — Бүгін біз мәтіндердің қалай құрылатынын білеміз.
Слайд 4 — Оқиға ретімен
Слайд 5 — Белгілер мен пікір
Слайд 6 — Тыңдалған мәтіннің негізгі тұстарын жазып алу оны кейін мазмұндауға қалай көмектеседі?
Слайд 7 — Тыңдап түртіп алу
Слайд 8 — Түрін анықтау
Слайд 9 — Есте сақта
Слайд 10 — Өзіңді тексер
|
Оқушылар таныстырылымды тыңдап, мәтін түрлерінің атауы мен белгілерін дәптерге жазады. Оқушылар әңгімелеу, сипаттау және пайымдау мәтіндерінің айырмашылығын мысалдар арқылы түсінеді. | Үш мәтін түрінің белгісін дұрыс жазу — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. | |
| Мәтінді тыңдап мазмұндау 8 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
«Көктем келді. Қар еріп, жылғалардан су ақты. Балалар аулаға ағаш көшеттерін отырғызды. Олар көшеттерді суарып, айналасын тазалады» мәтінінде қандай оқиға ретімен баяндалған?
«Қайыңның діңі ақ, жапырақтары жасыл әрі ұсақ. Бұтақтары жан-жаққа жайылып өседі» үзіндісінде нені сипаттап тұр?
«Ағаш отырғызу пайдалы, өйткені ағаш ауаны тазартып, айналаны көркейтеді» сөйлемінде пікір қандай дәлелмен негізделген?
Осы үш мысалдың әрқайсысы мәтіннің қай түріне жатады?
Нұсқаулық:
Мәтіндерді дауыстап оқиды; оқушылардан негізгі тұстарды түртіп алуды және жазбалары бойынша бір мысалды мазмұндауд…
|
Оқушылар мәтіндерді тыңдап, негізгі тұстарын дәптерге түртіп алады. Оқушылар бірінші сұраққа балалардың көшет отырғызу оқиғасы деп жауап береді. Оқушылар екінші сұраққа қайыңның сыртқы белгілері деп жауап береді. Оқушылар үшінші сұраққа ағаштың ауаны тазартып, айналаны көркейтетінін дәлел деп жауап береді. Оқушылар төртінші сұраққа әңгімелеу, сипаттау, пайымдау деп жауап береді. Оқушылар жазбаларына сүйеніп бір мәтіннің мазмұнын айтады. | Негізгі тұстарды дұрыс түртіп алу — 2 ұпай. Үш мысалдың мәтін түрін дұрыс анықтау — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Жазбаларына сүйеніп мазмұндау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. | оқулық, дәптер, мәтін жазылған үлестірмелі парақтар |
| Мәтін түрлерін сәйкестендіру 7 минут |
Ойын өткізу:
Сәйкестендіру ойынын ұйымдастырады: мәтін үлгілері жазылған карточкаларды мәтін түрлерінің атаулары жазылған карточкалармен жұптастыруды тапсырады.
Жұптарға жауаптарын түсіндіріп, таңдаған белгісін атауды ұсынады.
|
Оқушылар жұппен мәтін үлгілерін әңгімелеу, сипаттау және пайымдау атауларымен сәйкестендіреді. Оқушылар әр таңдауының себебін мәтіндегі оқиғаға, белгілерге немесе пікір мен дәлелге сүйеніп түсіндіреді. | Үш үлгіні дұрыс сәйкестендіру — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Сәйкестендіру себебін түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 8 минут |
Нұсқаулық:
Әр оқушыға қысқа тыңдалым мәтіні мен тапсырма парағын таратады.
Мәтінді екі рет оқиды: «Кітапханада жаңа кітап көрмесі ашылды. Сөреге ертегілер, әңгімелер мен өлеңдер қойылды. Кітапханашы балаларға кітаптарды таныстырды. Кітап оқу пайдалы, өйткені ол білімімізді арттырады».
Тыңдау барысында негізгі тұстарды түртіп алуды, мәтіннің түрін анықтауды және жазбаларына сүйеніп мазмұнын айтуды тапсырады.
|
Оқушылар мәтінді тыңдап, кітап көрмесінің ашылуы, сөреге қойылған кітаптар және кітап оқудың пайдасы туралы негізгі тұстарды түртіп алады. Оқушылар мәтіннің түрін анықтап, жазбаларына сүйеніп мазмұнын ауызша айтады. | Мәтіннің екі негізгі тұсын белгілеу — 2 ұпай. Мәтін түрін дұрыс анықтау — 1 ұпай. Жазбаларына сүйеніп мазмұндау — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді бекіту сұрақтары 5 минут |
Тексеру тапсырмасы:
Қысқа тексеру тапсырмасын таратады; оқушылардың жеке орындауын қадағалайды.
Үш сөйлемнің мәтін түрін белгілеуді ұсынады: «Құстар жылы жаққа ұшты»; «Қардай ақ бұлттар аспанда қалқып жүр»; «Құстарға ұя жасау керек, өйткені ұя оларды қорғайды».
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды атайды: әңгімелеу, сипаттау, пайымдау.
|
Оқушылар үш сөйлемді оқып, әрқайсысының мәтін түрін жеке белгілейді. Оқушылар дұрыс жауаптарды тексереді: әңгімелеу, сипаттау, пайымдау. | Үш сөйлемнің мәтін түрін дұрыс анықтау — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Мәтінді тыңдау кезінде құрылғының дыбысын қауіпсіз деңгейде ұстап, құлаққапты ұзақ уақыт қолданбау керек. Үлестірмелі материалдармен жұмыс істегенде оларды ұқыпты пайдаланып, сыныпта еркін қозғалуға кедергі келтірмеу қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Қазақ тілі
- Сынып
- 4 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Гуманитарлық
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
