Металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі. № 3 зертханалық тәжірибе: «Металдардың қышқылдар ерітінділерімен әрекеттесуі» — ҚМЖ, Химия, 8 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Металдар және олардың қосылыстары
|
| Сабақтың тақырыбы |
Металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі. № 3 зертханалық тәжірибе: «Металдардың қышқылдар ерітінділерімен әрекеттесуі»
|
| Сыныбы |
8
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
8.2.4.4 -қышқыл ерітінділерімен әртүрлі металдардың реакцияларын зерттеу;
8.2.4.5 -металдардың қышқылдармен әрекеттесуінің реакция теңдеулерін құрастыру
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар металдардың белсенділік қатарына сүйене отырып, металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесу шарттарын біледі.
Оқушылар металл мен қышқыл әрекеттескенде тұз бен сутек түзілетінін біледі.
Оқушылар металдардың қышқылдармен әрекеттесу реакцияларының теңдеулерін құрастыру және теңестіру жолдарын біледі.
|
| Құндылықтар |
Зертханалық тәжірибе кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау арқылы жауапкершілік пен ұқыптылықты дамытады. Бақылау нәтижелерін нақты тіркеп, қорытындыны дәлелмен негіздеу ғылыми адалдыққа тәрбиелейді.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 4 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және зертханалық жұмысқа қажетті құралдардың дайындығын бақылайды.
Металдар мен қышқылдар туралы бұрынғы білімді еске түсіруге бағыттайды.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және қажетті құралдарын реттейді. Оқушылар металдар мен қышқылдар туралы білетіндерін еске түсіреді. | Сабаққа дайындық пен құралдарды дұрыс ұйымдастыру — 1 ұпай. Алдыңғы білім бойынша бір дұрыс жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, зертханалық құралдар |
| Мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
«Неліктен кейбір металдар қышқыл ерітіндісімен әрекеттескенде көпіршіктер бөледі, ал кейбір металдарда өзгеріс байқалмайды?» деген проблемалық сұрақ қояды.
Зерттеу мақсатын тұжырымдатып, тәжірибеде металдардың қышқылмен әрекеттесуін салыстыру керектігін түсіндіреді.
|
Оқушылар болжам ұсынады: белсенді металдар қышқылмен әрекеттесіп, сутек бөледі; белсенділігі төмен металдарда реакция жүрмеуі мүмкін. Оқушылар зерттеу мақсатын анықтайды. | Проблемалық сұраққа қатысты негізді болжам — 1 ұпай. Зерттеу мақсатын дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, металдар белсенділік қатарының кестесі |
| Түсіндіру және таныстыру 7 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Металдардың белсенділік қатарында сутектен жоғары орналасқан металдар сұйылтылған қышқылдан сутекті ығыстыратынын түсіндіреді.
Жалпы сызбаны көрсетеді: металл + қышқыл → тұз + сутек.
Мысал ретінде Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂↑ теңдеуін талдап, коэффициенттердің қойылуын көрсетеді.
Слайд 1 — Металдардың қышқылдармен әрекеттесуі
Слайд 2 — Магний тұз қышқылына түскенде көпіршіктер пайда болады, ал мыс дәл осындай жағдайда көзге…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер
Слайд 4 — Белсенділік қатары
Слайд 5 — Реакция өнімдері
Слайд 6 — Магний тұз қышқылымен әрекеттескенде магний хлориді мен сутек түзіледі. Мыс тұз қышқылына…
Слайд 7 — Реакция теңдеуі
Слайд 8 — Теңестіру үлгісі
Слайд 9 — Негізгі қорытындылар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар белсенділік қатары мен реакцияның жалпы сызбасын дәптерге жазады. Оқушылар магний мен тұз қышқылының әрекеттесу мысалында түзілген тұз бен сутекті атайды. | Белсенділік қатары бойынша металдың реакцияға түсуін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Реакция өнімдерін дұрыс атау — 1 ұпай. Мысал теңдеудегі коэффициенттерді дұрыс анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Зертханалық тәжірибе 12 минут |
Нұсқаулық:
№ 3 зертханалық тәжірибені жүргізу тәртібін түсіндіреді: сынауықтарға сұйылтылған тұз қышқылын құйып, әр сынауыққа жеке-жеке магний, мырыш, темір және мыс үлгілерін салады.
Қышқылдың шашырауына жол бермеуді, ерітінділерді иіскемеуді және реакция кезінде сынауықтың аузын өзіне не өзгеге қаратпауды ескертеді.
Әр металл бойынша көпіршіктің пайда болуын және реакцияның қарқындылығын бақылап, нәтижені кестеге түсіруді тапсырады.
|
Оқушылар қорғаныш көзілдірігін киіп, мұғалімнің нұсқауын орындайды. Оқушылар магний, мырыш, темір және мыс үлгілерін сұйылтылған тұз қышқылымен жеке сынауықтарда әрекеттестіріп, бақылауларын кестеге жазады. Оқушылар күтілетін нәтижені талдайды: магний белсенді әрекеттеседі, мырыш пен темір баяуырақ әрекеттеседі, мыспен көзге көрінетін реакция байқалмайды. | Тәжірибені қауіпсіздік ережелеріне сай орындау — 1 ұпай. Төрт металдың бақылауын дұрыс тіркеу — әрқайсысына 1 ұпай, барлығы 4 ұпай. Реакция қарқындылығын салыстырып қорытындылау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | сынауықтар, сынауық ұстағыш, сұйылтылған тұз қышқылы, магний, мырыш, темір, мыс, қорғаныш көзілдірігі, бақылау кестесі |
| Білімді бекіту ойыны 5 минут |
Ойын тапсырмасы:
«Реакция жүреді ме?» ойынын ұйымдастырады: металл мен қышқыл жұптары жазылған карточкаларды таратады.
Оқушылардан әр жұп үшін реакция жүретінін не жүрмейтінін анықтап, өнімдерді атауды сұрайды.
Жауаптарды белсенділік қатары мен зертханалық бақылауға сүйеніп тексереді.
|
Оқушылар карточкалардағы металл мен қышқыл жұптарын талдайды. Оқушылар мырыш пен тұз қышқылы әрекеттескенде мырыш хлориді мен сутек түзілетінін, мыс пен тұз қышқылының арасында бұл жағдайда реакция жүрмейтінін айтады. | Екі жұптың реакция жүру-жүрмеуін дұрыс анықтау — әрқайсысына 1 ұпай. Реакция өнімдерін дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Теңдеулерді құрастыру 6 минут |
Тапсырма:
Оқушыларға магний, мырыш және темірдің сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттесу реакцияларының теңдеулерін құрастыру тапсырмасын береді.
Теңдеулерде реагенттер мен өнімдерді зөв тогтоох, формулаларды жазу және коэффициенттерді теңестіру жолын еске салады.
|
Оқушылар жеке жұмыс орындайды: Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂; Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂; Fe + 2HCl → FeCl₂ + H₂ теңдеулерін жазады және теңестіреді. | Магний реакциясының теңдеуі дұрыс жазылған — 1 ұпай. Мырыш реакциясының теңдеуі дұрыс жазылған — 1 ұпай. Темір реакциясының теңдеуі дұрыс жазылған — 1 ұпай. Коэффициенттер мен формулалар дұрыс — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Сұйылтылған қышқылмен жұмыс істегенде қорғаныш көзілдірігі мен қолғап киіп, ерітіндіні теріге және көзге тигізбеу керек. Реакция жүріп жатқан сынауықтың аузын адамға қаратпау, қышқылды тек мұғалімнің бақылауымен пайдалану және тәжірибеден кейін қолды жуу қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Химия
- Сынып
- 8 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
