қазақша

Нефронның құрылысы мен несеп түзілуі — ҚМЖ, Биология, 9 сынып

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

Алдын ала қарау Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
Бөлім
Зәр шығару жүйесі
Сабақтың тақырыбы
Нефронның құрылысы мен несеп түзілуі
Сыныбы
9
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
9.1.5.1 Нефронның құрылысы мен қызметін сипаттау
9.1.5.2 Фильтрация және несептің түзілу үрдістерін сипаттау
Сабақтың мақсаты
Оқушы нефронның негізгі бөліктерін және олардың қызметін біледі.
Оқушы қанның сүзілуі, қайта сіңірілу және секреция үдерістерін біледі.
Оқушы алғашқы және соңғы несептің түзілу жолын біледі.
Құндылықтар
Ағзаның қызметін ғылыми деректерге сүйеніп түсіндіру арқылы жауапкершілік пен денсаулыққа ұқыпты қарау қалыптасады. Топтық сәйкестендіру тапсырмасында оқушылар бір-бірін тыңдап, ынтымақтастық танытады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт Педагогтің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Бағалау Ресурстар
Ұйымдастыру және қызығушылық
5 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Бүйрек пен зәр шығару жүйесінің ағзадағы маңызын еске түсіріп, сабақ тақырыбына назар аудартады.
Оқушылар сабаққа дайындалып, оқу құралдарын әзірлейді. Оқушылар бүйрек қызметі туралы бұрынғы білімдерін еске түсіріп, қысқаша жауап береді. Сабаққа дайындық пен тақырыпқа қатысты бір дұрыс жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. тақта, оқулық
Мәселені анықтау
5 мин
Мәселе қою:
«Қаннан ағзаға қажет заттар қалай сақталып, ал артық заттар қалай шығарылуы мүмкін?» деген сұрақ қояды.
Оқушылардың болжамдарын тыңдап, нефронның осы үдерістегі рөлін анықтауға бағыттайды.
Оқушылар сұраққа болжам ұсынады: қан сүзіледі, қажетті заттар қайта сіңіріледі, қалдықтар несеппен шығарылады. Үдерістің кемінде бір кезеңін дұрыс болжайды — 1 ұпай; болжамын түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, бүйрек пен нефрон сызбасы
Нефрон құрылысын түсіндіру
10 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Нефрон бүйректің құрылымдық және қызметтік бірлігі екенін түсіндіреді.
Шумақша, Боумен капсуласы, иірімді өзекшелер және жинағыш түтікшенің орналасуын сызба арқылы көрсетеді.
Әр бөліктің қанның сүзілуі мен несеп түзілуіне қатысын сипаттайды.
Сыныпқа сұрақтар:
Нефронның құрылымдық және қызметтік бірлігі қандай?
Қан сүзілуі нефронның қай бөлігінде басталады?
Жауаптар:
Нефрон.
Шумақша мен Боумен капсуласында.
Оқушылар нефрон сызбасын қарап, оның бөліктерін дәптерге белгілейді. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: нефрон; шумақша мен Боумен капсуласы. Нефронды құрылымдық-қызметтік бірлік деп атайды — 1 ұпай; сызбадағы төрт бөлікті дұрыс көрсетеді — әрқайсысы 1 ұпайдан; екі сұраққа дұрыс жауап береді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 7 ұпай. оқулық, нефрон сызбасы, дәптер
Несеп түзілу кезеңдері
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Сүзу кезінде қан плазмасынан су мен ұсақ молекулалар Боумен капсуласына өтүп, алғашқы несеп түзілетінін түсіндіреді.
Қайта сіңірілу барысында су, глюкоза және ағзаға қажетті тұздардың қанға қайтатынын түсіндіреді.
Өзекшелік секрецияда кейбір артық заттар қаннан өзекшеге бөлініп, соңғы несептің қалыптасатынын баяндайды.
Сыныпқа сұрақтар:
Алғашқы несеп қай жерде түзіледі?
Қайта сіңірілу кезінде ағзаға қажетті қандай заттар қанға қайтады?
Жауаптар:
Боумен капсуласында.
Су, глюкоза және қажетті тұздар.
Оқушылар сүзу, қайта сіңірілу және секрецияны дәптерге ретімен жазады. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: Боумен капсуласында; су, глюкоза және қажетті тұздар қанға қайтады. Үш кезеңді дұрыс ретімен атайды — әрқайсысы 1 ұпайдан; алғашқы несептің орнын дұрыс көрсетеді — 1 ұпай; қайта сіңірілетін екі затты атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. оқулық, үдерістер сызбасы, дәптер
Сәйкестендіру ойыны
7 мин
Нұсқаулық:
Топтарға нефрон бөліктері мен олардың қызметтері жазылған карточкаларды таратады.
«Бөлік пен қызметті сәйкестендір» ойынын ұйымдастырады: шумақша, Боумен капсуласы, иірімді өзекше және жинағыш түтікшені тиісті қызметімен сәйкестендіруді тапсырады.
Топтардың сәйкестіктерін тексеріп, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
Оқушылар топта карточкаларды талқылап, нефрон бөліктерін қызметтерімен сәйкестендіреді. Оқушылар жауабын түсіндіріп, дұрыс сәйкестіктерді белгілейді. Төрт бөлікті тиісті қызметімен дұрыс сәйкестендіреді — әрқайсысы 1 ұпайдан; бір сәйкестігін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Жеке тапсырма
7 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларға жеке тапсырма береді: «Сүзу, қайта сіңірілу және секреция кезеңдерін ретімен жазыңдар; әр кезеңде не болатынын бір сөйлеммен түсіндіріңдер. Алғашқы және соңғы несептің айырмасын көрсетіңдер».
Жұмысты қарап, кезеңдер мен түсіндірмелердің дұрыстығын бағалайды.
Оқушылар жеке тапсырманы орындайды: үш кезеңді ретімен жазады, олардың мазмұнын түсіндіреді және алғашқы мен соңғы несептің айырмасын көрсетеді. Үш кезеңді дұрыс реттейді — 3 ұпай; әр кезеңнің мазмұнын дұрыс түсіндіреді — 3 ұпай; алғашқы және соңғы несептің айырмасын көрсетеді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай.
Рефлексия
3 мин
«Рефлексия» рефлексиясын өткізеді. Сабақты оқушылардың жылдам пікірлерімен аяқтаңыз — эмодзимен дауыс беру және нәтижелерді бөлісу.
Оқушылар «Рефлексия» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. Нефронның бір бөлігін дұрыс атайды — 1 ұпай; несеп түзілуінің бір кезеңін дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай.
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау Микроскоппен немесе зертханалық құралдармен жұмыс жасалса, оларды мұғалімнің нұсқауымен ұқыпты пайдаланып, сынған шыныға қол тигізбеңдер. Сабақ барысында жеке бас гигиенасын сақтап, биологиялық материалдарды ауызға салмаңдар.

Материал туралы

Материал түрі
ҚМЖ (ҚМЖ)
Пән
Биология
Сынып
9 сынып
Тіл
Қазақ
Оқыту бағыты
Гуманитарлық

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

  • Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
  • Шамамен бір минутта дайын
  • Бастау тегін

Мұғалімдер жасаған сабақ жоспарлары, тесттер мен презентациялар

Осы сабақ жоспарын толық ашу және ЖИ көмегімен бірнеше минутта өз материалдарыңызды жасау үшін тіркеліңіз.