Сталиндік идеологияның Қазақстандағы қоғамдық-саяси өмірге әсері. Ермұхан Бекмаханов неліктен 25 жылға бас бостандығынан айырылды? — ҚМЖ, Тарих, 9 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Қазақстандағы сталиндік саясат және қоғамдық-саяси өмір
|
| Сабақтың тақырыбы |
Сталиндік идеологияның Қазақстандағы қоғамдық-саяси өмірге әсері. Ермұхан Бекмаханов неліктен 25 жылға бас бостандығынан айырылды?
|
| Сыныбы |
9
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.2.3.1 Ермұхан Бекмахановтың Қазақстан тарихы ғылымына қосқан үлесін
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар Ермұхан Бекмахановтың Қазақстан тарихы ғылымына қосқан үлесін біледі.
Оқушылар сталиндік идеологияның тарих ғылымы мен қоғамдық-саяси өмірге ықпалын біледі.
Оқушылар Бекмахановтың сотталу себептері мен оған тағылған айыптардың тарихи мәнін біледі.
|
| Құндылықтар |
Тарихи деректерді сыни тұрғыдан бағалау және шындықты құрметтеу құндылықтары қалыптасады. Ғалымның еңбегін тану арқылы әділдік пен азаматтық жауапкершілікке мән беріледі.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді.
Сабақ тақырыбы мен зерттеу сұрағын таныстырады: «Неліктен тарихшы Ермұхан Бекмаханов 25 жылға бас бостандығынан айырылды?».
|
Оқушылар сабаққа дайындалып, зерттеу сұрағын тыңдайды және тақырыпқа қатысты бастапқы ойын айтады. | Сабаққа дайындық және бастапқы пікір білдіру — әрқайсысы 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Тарихи мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
Сталиндік идеология тарихшылардың зерттеуіне қандай шектеулер қоюы мүмкін екенін сұрайды.
«Ғылыми тұжырым билік ұстанымына сәйкес келмесе, ғалымға қандай қауіп төнуі мүмкін?» деген мәселені ортаға салады.
Оқушылардың болжамдарын тақтаға тірек сөздермен жазады.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: зерттеуге шектеу қойылуы, еңбектің сынға ұшырауы, ғалымның қудалануы мүмкін екенін болжайды. | Идеологияның ықпалын атау — 1 ұпай; болжамын тарихи қисынмен түсіндіру — 1 ұпай; ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бор |
| Жаңа материалды меңгеру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Ермұхан Бекмахановтың өмірі мен Қазақстан тарихын зерттеудегі үлесін түсіндіреді.
Оның Кенесары Қасымұлы бастаған қозғалыс туралы ғылыми тұжырымдарына тоқталады.
Кеңестік идеологияның тарихты түсіндіруге қойған талаптарын және ғалым еңбегінің билік тарапынан сыналуын сипаттайды.
Бекмахановтың 1952 жылы сотталып, 25 жылға бас бостандығынан айырылғанын, кейін ақталғанын түсіндіреді.
|
Оқушылар негізгі ұғымдарды жазып алады. Оқушылар Бекмахановтың зерттеу тақырыбы, ғылыми үлесі және қудалануы арасындағы байланысты анықтайды. | Ғалымның үлесін дұрыс атау — 1 ұпай; идеологиялық қысымды түсіндіру — 1 ұпай; сотталу мен ақталу деректерін дұрыс көрсету — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тарихи дерек үзінділері, дәптер |
| Тарихи деректерді талдау 7 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Бекмахановтың Кенесары қозғалысына берген бағасы неліктен кеңестік идеологиямен қайшылыққа түсті?
Ғалымға тағылған айыптар ғылымға және қоғамға қалай әсер етті?
«25 жылға бас бостандығынан айыру» жазасы сол кезеңдегі саяси ахуал туралы нені аңғартады?
Жауаптар:
Оның ұлт-азаттық қозғалыс туралы тұжырымы кеңестік таптық түсіндіру үлгісіне сәйкес келмеді.
Қудалау тарих ғылымындағы еркін пікірге қысым жасап, қоғамда үрей мен өзін-өзі шектеуді күшейтті.
Жаза саяси қуғын-сүргіннің қаталдығын және идеологиялық бақылауды көрсетеді.
|
Оқушылар дерек үзінділеріне сүйеніп үш сұраққа жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды өз тұжырымдарымен салыстырып, дәлел келтіреді. | Бірінші сұраққа мазмұнды жауап — 1 ұпай; екінші сұраққа себеп-салдарлық түсіндіру — 1 ұпай; үшінші сұраққа тарихи қорытынды — 1 ұпай; ең көбі — 3 ұпай. | тарихи құжат үзінділері, дәптер |
| Тарихи ұғымдар ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
«Ұғымды сәйкестендір» ойынын ұйымдастырады: «идеологиялық бақылау», «ұлт-азаттық қозғалыс», «саяси қуғын-сүргін», «ақталу» ұғымдарын анықтамаларымен сәйкестендіруді тапсырады.
Ойыннан кейін дұрыс сәйкестіктерді талдатып, ұғымдардың сабақ тақырыбымен байланысын сұрайды.
|
Оқушылар топпен ұғымдар мен анықтамаларды сәйкестендіреді. Оқушылар жауаптарын түсіндіріп, ойын қорытындысын шығарады. | Төрт ұғымның әр дұрыс сәйкестігі — 1 ұпай; ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 6 минут |
Мәселе қою:
«Бекмахановтың сотталуына сталиндік идеологияның әсерін себеп-салдар тізбегімен көрсет» тапсырмасын таратады.
Жауапта ғалымның зерттеу тұжырымы, биліктің идеологиялық талабы және жаза арасындағы байланысты көрсету керегін ескертеді.
|
Оқушылар жеке жұмыс орындайды: зерттеу тұжырымы → идеологиямен қайшылық → саяси айыптау → бас бостандығынан айыру тізбегін құрып, әр буынды қысқаша түсіндіреді. | Себеп-салдар тізбегіндегі төрт буынның әрқайсысы — 1 ұпай; байланыстарды тарихи тұрғыдан түсіндіру — 1 ұпай; ең көбі — 5 ұпай. | |
| Білімді тексеру 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа тексеру сұрақтарын ұсынады: «Бекмаханов қай тарихи қозғалысты зерттеді?», «Оның зерттеуі неліктен сынға ұшырады?», «Ол қандай жазаға кесілді?», «Кейін қандай тарихи шешім қабылданды?».
Жауаптарды жинап, дұрыс жауаптарды нақтылайды.
|
Оқушылар төрт сұраққа қысқаша жауап береді: Кенесары Қасымұлы бастаған қозғалыс; тұжырымдарының кеңестік идеологияға сәйкес келмеуі; 25 жылға бас бостандығынан айыру; кейін ақталуы. | Әр дұрыс жауап — 1 ұпай; ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 3 минут |
«Нысанаға дәл тигізіңіз» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар сабаққа деген сезімі сәйкес нысанаға катапульттан атады.
|
Оқушылар «Нысанаға дәл тигізіңіз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Зерттеу сұрағына тарихи негізді қорытынды жасау — 1 ұпай; маңызды деректі атау — 1 ұпай; ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Тарихи қуғын-сүргін тақырыбын талқылағанда деректерге сүйеніп, құрметті әрі әдепті пікір алмасу қажет. Құжаттармен және оқу құралдарымен жұмыс кезінде оларды ұқыпты пайдаланып, сыныптағы қауіпсіз тәртіпті сақтаңыз. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Тарих
- Сынып
- 9 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
