Табиғатты пайдалануды реттеу — ҚМЖ, География, 11 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Табиғатты ұтымды пайдалану және қоршаған ортаны қорғау
|
| Сабақтың тақырыбы |
Табиғатты пайдалануды реттеу
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.3.1.1 Табиғатты пайдалану түрлерінің заңнамалық тәртіппен бекітілген нормаларға сәйкестігін анықтау (жергілікті/аймақтық компоненттің негізінде)
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы табиғатты пайдалану түрлерін және олардың ерекшеліктерін біледі.
Оқушы табиғатты пайдалану нормаларын белгілейтін заңнамалық талаптарды біледі.
Оқушы жергілікті немесе аймақтық мысалдар негізінде табиғатты пайдалану әрекеттерінің бекітілген нормаларға сәйкестігін анықтайды.
|
| Құндылықтар |
Табиғи ресурстарды жауапкершілікпен пайдалану және қоршаған ортаға ұқыпты қарау құндылықтары қалыптастырылады. Жергілікті экологиялық мәселелерді талдау арқылы азаматтық жауапкершілік пен заң талаптарын құрметтеу нығаяды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және уәждеу 5 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және қажетті оқу құралдарын дайындауды ұсынады.
Сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырып, табиғи ресурстарды пайдалану мен оларды қорғаудың байланысын еске түсіреді.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады және оқу құралдарын әзірлейді. Оқушылар табиғатты пайдалану туралы бұрынғы білімдерін еске түсіреді. | Сабаққа дайындық пен тақырыпқа қатысты бастапқы пікірін білдіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, география дәптері |
| Мәселені анықтау 7 минут |
Мәселе қою:
«Егер кәсіпорын өзеннен суды рұқсат етілген мөлшерден артық алса, қандай салдар туындауы мүмкін және оны қалай анықтауға болады?» деген мәселені ұсынады.
Оқушыларды жергілікті немесе аймақтық табиғатты пайдалану мысалдарын қарастыруға бағыттайды.
Сыныпқа сұрақтар:
Табиғатты пайдалану дегеніміз не?
Табиғи ресурстарды пайдалануды қандай нормалар реттейді?
Жауаптар:
Табиғатты пайдалану — адамның табиғи ресурстарды игеруі, қолдануы және қоршаған ортаға әсер етуі.
Оны заңдар, рұқсаттар, шекті мөлшерлер, экологиялық талаптар мен бақылау тәртібі реттейді.
|
Оқушылар ұсынылған мәселенің ықтимал салдарын талқылайды: су деңгейінің төмендеуі, экожүйенің бұзылуы және басқа да зиян. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: табиғатты пайдалану — табиғи ресурстарды пайдалану мен оларға әсер ету; нормаларды заңдар, рұқсаттар, шекті мөлшерлер және экологиялық талаптар реттейді. | Мәселенің кемінде бір экологиялық салдарын атайды — 1 ұпай. Табиғатты пайдалану ұғымын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Нормаларды реттейтін кемінде екі тетікті атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | жергілікті өңір картасы, тақта, дәптер |
| Жаңа материалды меңгеру 12 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Табиғатты пайдаланудың жалпы және арнайы түрлерін түсіндіреді: жалпы пайдалануға күнделікті тұрмыстық қажеттіліктер үшін табиғи нысандарды пайдалану, арнайы пайдалануға рұқсат пен белгіленген талаптар арқылы ресурс алу жатады.
Реттеу құралдарын түсіндіреді: заңнамалық нормалар, лицензиялар мен рұқсаттар, табиғи ресурстарды пайдаланудың шекті мөлшерлері, экологиялық мониторинг және жауапкершілік.
Жергілікті немесе аймақтық мысалдар келтіреді: су алу, жер қойнауын пайдалану, орман ресурстарын пайдалану және қалдықтарды орналастыру.
Сыныпқа сұрақтар:
Жалпы және арнайы табиғ…
|
Оқушылар жалпы және арнайы табиғатты пайдалану түрлерінің айырмасын жазып алады. Оқушылар сұрақтарға жауап береді: жалпы пайдалану күнделікті қажеттілікке арналған, ал арнайы пайдалану рұқсат пен талаптарға бағынады; шекті мөлшерден асу ресурсты қорғау талаптарын бұзады. | Табиғатты пайдаланудың екі түрін дұрыс ажыратады — 2 ұпай. Реттеу құралдарының кемінде үшеуін атайды — 2 ұпай. Шекті мөлшерден асудың себебін түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | география оқулығы, тақта, терминдер жазылған карточкалар |
| Сәйкестікті талдау 9 минут |
Нұсқаулық:
Топтарға жергілікті немесе аймақтық жағдай сипатталған қысқа мәтін таратады: кәсіпорын су алуға рұқсат алған, ал есеп дерегінде нақты су алу көлемі рұқсатта көрсетілген шекті мөлшерден жоғары екені байқалады.
Әр топтан әрекеттің нормаға сәйкестігі туралы қорытынды жасап, оны дәлелдейтін дерек пен ықтимал экологиялық салдарды атауды сұрайды.
Топ қорытындыларын тыңдап, заңнама мен рұқсаттағы нақты шарттарды салыстыру қажеттігін нақтылайды.
|
Оқушылар мәтіндегі рұқсат етілген және нақты су алу көлемін салыстырады. Оқушылар талаптың бұзылғаны туралы қорытынды жасап, мәтіндегі деректі дәлел ретінде келтіреді және ықтимал экологиялық салдарды атайды. | Рұқсаттағы талап пен нақты әрекетті дұрыс салыстырады — 2 ұпай. Сәйкестік туралы негізді қорытынды жасайды — 2 ұпай. Бір ықтимал экологиялық салдарды атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | жағдаят мәтіні, жергілікті өңір картасы, жұмыс парағы |
| Білімді тексеру 8 минут |
Нұсқаулық:
Қысқа тексеру тапсырмасын өткізеді: оқушыларға табиғатты пайдалану жағдайлары мен оларды реттейтін нормалар туралы сұрақтарды жеке орындауды ұсынады.
Тапсырмада үш тармақты қамтиды: табиғатты пайдаланудың бір түрін анықтау; заңнамалық реттеу тетігін атау; берілген жергілікті жағдайдың нормаға сәйкестігін дерекпен негіздеу.
Жауаптарды жинап, негізгі қателерді қысқаша түсіндіреді.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар жағдайға сай табиғатты пайдалану түрін анықтайды, реттеу тетігін атайды және дерекке сүйеніп сәйкестігі жөнінде қорытынды жазады. | Табиғатты пайдалану түрін дұрыс анықтайды — 1 ұпай. Реттеу тетігін дұрыс атайды — 1 ұпай. Сәйкестік туралы қорытындыны дерекпен негіздейді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Рефлексия 4 минут |
«Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын өткізеді. Оқушылар түсінуін 1-ден 5 жұлдызға дейін бағалайды — «түсінбедім»-нен «бәрін түсіндім»-ге дейін.
|
Оқушылар «Сабақты қаншалықты жақсы түсіндіңіз?» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Бір ұғымды дұрыс жазады — 1 ұпай. Негізделген қорытынды білдіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Карта мен баспа материалдарын ұқыпты пайдаланып, жұмыс орнын таза әрі қауіпсіз ұстау керек. Топтық талқылауда бір-бірін тыңдап, пікір алмасу кезінде әдеп сақтау қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- География
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
