Табиғатты пайдалануды реттеу — ҚМЖ, География, 11 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Табиғатты пайдалану және қоршаған ортаны қорғау
|
| Сабақтың тақырыбы |
Табиғатты пайдалануды реттеу
|
| Сыныбы |
11
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
11.3.1.1 Табиғатты пайдалану түрлерінің заңнамалық тәртіппен бекітілген нормаларға сәйкестігін анықтау (жергілікті/аймақтық компоненттің негізінде)
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы табиғатты пайдалану түрлерін және олардың негізгі ерекшеліктерін біледі.
Оқушы табиғатты пайдалануға қатысты заңнамалық нормалардың рөлін біледі.
Оқушы жергілікті немесе аймақтық мысалдар негізінде табиғатты пайдалану түрлерінің бекітілген нормаларға сәйкестігін анықтайды.
|
| Құндылықтар |
Табиғи ресурстарды жауапкершілікпен пайдалану арқылы оқушылар қоршаған ортаға ұқыпты қараудың маңызын түсінеді. Аймақтық жағдайларды талдау заң талаптарын сақтауға және ортақ табиғи мұраны қорғауға жауапкершілікті қалыптастырады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және сабаққа қажетті құралдарды әзірлеуді ұсынады.
«Табиғатты пайдалануды реттеу не үшін қажет?» деген проблемалық сұрақ қойып, жергілікті табиғи ортадан қысқа мысал келтіреді.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар табиғатты пайдалануды реттеудің қажеттілігі туралы бастапқы пікір білдіреді. | Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Проблемалық сұраққа мағыналы бастапқы пікір айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Жаңа тақырыпты таныстыру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Табиғатты пайдалану ұғымын, оның түрлерін және табиғи ресурстарды пайдалану тәртібін түсіндіреді.
Заңнамалық нормалардың табиғатқа келетін зиянды шектеу, ресурстарды сақтау және пайдалану шарттарын белгілеу қызметін баяндайды.
Жергілікті немесе аймақтық мысалдар арқылы табиғатты пайдалану әрекетін бекітілген нормалармен салыстыру жолын көрсетеді.
Слайд 1 — Табиғатты пайдалануды реттеу
Слайд 2 — Кәсіпорын тау өзенінен су алып, өндірісіне жұмсайды. Сол өзен төмендегі ауылдың тіршілігі…
Слайд 3 — Сабақ соңында сіз:
Слайд 4 — Табиғатты пайдалану
Слайд 5 — Пайдалану түрлері
Слайд 6 — Тау өзенінен су алатын кәсіпорынға қойылатын шектеу мен рұқсат талаптарының қайсысы табиғ…
Слайд 7 — Нормалардың қызметі
Слайд 8 — Сәйкестікті тексеру
Слайд 9 — Негізгі түйіндер
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап беріңіз
|
Оқушылар таныстырылымды қарап, табиғатты пайдалану түрлері мен нормалардың қызметі туралы негізгі ұғымдарды дәптерге жазады. Оқушылар жергілікті мысалдан табиғатты пайдалану әрекеті мен оны реттейтін талаптың байланысын анықтайды. | Табиғатты пайдалану ұғымын дұрыс сипаттау — 1 ұпай. Нормалардың екі қызметін атау — 2 ұпай. Аймақтық мысалды нормамен байланыстыру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Негізгі ұғымдарды нақтылау 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Табиғатты пайдалану дегеніміз не?
Табиғатты пайдаланудың қандай түрлерін атай аласыңдар?
Заңнамалық нормалар табиғи ресурстарды пайдалану кезінде нені белгілейді?
Белгілі бір әрекеттің нормаға сәйкестігін анықтау үшін қандай деректер қажет?
Жауаптар:
Табиғи ресурстарды және қоршаған ортаны адам қажеттілігі үшін пайдалану.
Мысалдар: жерді, суды, орманды, пайдалы қазбаларды пайдалану.
Рұқсат етілген шарттарды, шектеулерді және талаптарды белгілейді.
Әрекет туралы дерек пен оған қатысты заңнамалық талаптарды салыстыру қажет.
|
Оқушылар әр сұраққа жауап беріп, табиғатты пайдалану түрлерін мысалмен атайды. Оқушылар сәйкестікті анықтау үшін әрекет туралы дерек пен тиісті талапты салыстыру керегін түсіндіреді. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Табиғатты пайдаланудың екі түрін атау — 2 ұпай. Нормалардың қызметін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Сәйкестікті тексеруге қажет деректерді атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Ұғымдарды бекіту ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
Табиғатты пайдалануға қатысты ұғымдардың әріптері араластырылған сөзжұмбақ тапсырмасын таратады.
«рсу» (су), «реже» (жер), «мрона» (норма), «табиғат» сөздеріне қатысты анаграммаларды шешіп, әр ұғымның табиғатты пайдалануды реттеудегі мәнін түсіндіруді тапсырады.
Жауаптарды сыныппен тексеріп, ұғымдардың мағынасын нақтылайды.
|
Оқушылар анаграммаларды жеке немесе жұппен шешіп, дұрыс сөздерді жазады. Оқушылар «су», «жер» және «норма» ұғымдарының табиғатты пайдалануға қатысын түсіндіреді. | Әр дұрыс шешілген анаграмма — 1 ұпай, ең көбі 4 ұпай. Бір ұғымның мағынасын дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Аймақтық жағдайды талдау 9 минут |
Жағдайды талдау:
Оқушыларға жергілікті немесе аймақтық табиғатты пайдалану жағдайын сипаттайтын тапсырма береді: «Аймақтағы кәсіпорын су нөөцүн пайдалануға уруксат алган. Уруксатта көрсөтүлгөн көлөмдөн ашык суу алгандыгы аныкталды. Бул аракет бекитилген нормаларга шайкешпи? Чечимиңерди кайсы маалыматтар менен негиздейсиңер?».
Жағдайдан табиғатты пайдалану түрін, белгіленген талапты және нақты әрекетті ажыратып, сәйкестігін дәлелдеуді тапсырады.
|
Оқушылар тапсырманы орындап, жағдайдағы табиғатты пайдалану түрін анықтайды. Оқушылар нақты пайдаланылған көлемді рұқсатта көрсетілген көлеммен салыстырып, әрекеттің нормаларға сәйкестігі туралы қорытындысын дерекпен негіздейді. | Табиғатты пайдалану түрін дұрыс анықтау — 1 ұпай. Нақты әрекетті көрсетілген талаппен салыстыру — 2 ұпай. Қорытындыны дерекпен негіздеу — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Қысқаша білім тексеру 7 минут |
Білімді тексеру:
Оқушыларға қысқа тексеру тапсырмасын таратады: «1) Табиғатты пайдалануды реттейтін нормалар не үшін қажет? 2) Жергілікті табиғатты пайдалану әрекетінің нормаға сәйкестігін анықтау үшін нені салыстыру керек? 3) Рұқсатта белгіленген көлемнен артық ресурс пайдалану талапқа сай ма? Жауабыңды негізде».
Жауаптарды жинап, дұрыс жауап үлгісімен тексереді.
|
Оқушылар үш сұраққа жеке жауап жазады. Оқушылар нормалардың мақсатын түсіндіреді, салыстырылатын деректерді атайды және артық пайдалану жағдайына негізделген қорытынды жасайды. | Бірінші сұраққа дұрыс жауап — 1 ұпай. Салыстырылатын деректерді дұрыс атау — 1 ұпай. Соңғы жағдайға дұрыс қорытынды мен негіздеме — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Жергілікті табиғат жағдайлары талданғанда деректерді бұрмаламай, табиғи аумақтар мен тірі ағзаларға зиян келтіретін әрекеттерді үлгі ретінде қайталамау керек. Қағаз және жазу құралдарын қауіпсіз пайдаланып, сыныптағы қозғалыс тәртібін сақтау қажет. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- География
- Сынып
- 11 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
