Химиялық формулалар бойынша есептеулер — ҚМЖ, Химия, 8 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Заттардың құрамы мен қасиеттері
|
| Сабақтың тақырыбы |
Химиялық формулалар бойынша есептеулер
|
| Сыныбы |
8
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
8.2.3.1 Заттар құрамындағы элементтердің массалық үлесін табу, элементтердің массалық үлесі бойынша заттардың формуласын шығару
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушы химиялық қосылыстағы элементтердің массалық үлесін есептеу формуласын біледі.
Оқушы элементтердің массалық үлестері бойынша заттың қарапайым формуласын анықтау тәсілін біледі.
|
| Құндылықтар |
Дәлдік пен жауапкершілік: есептеулерді мұқият жүргізіп, нәтижесін тексеру арқылы оқушылар ғылыми қорытындыға жауапкершілікпен қарауға үйренеді.
Ынтымақтастық: топтық тапсырмалар кезінде өз ойын дәлелдеп, сыныптастарының пікірін тыңдайды.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және мақсат қою 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, қатысымды тексереді және оқу құралдарын дайындауды сұрайды.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлайды.
Мәселе қою:
«Химиялық формуладағы индекстер зат құрамындағы элементтердің массалық үлесіне қалай әсер етеді?» деген мәселе ұсынады.
|
Оқушылар амандасып, сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатын тыңдайды. Оқушылар сұраққа болжамды жауап береді: индекстер атом санын көрсетеді, сондықтан элементтердің жалпы массадағы үлесіне ықпал етеді. | Сабақ мақсатын дұрыс тұжырымдайды — 1 ұпай. Мәселеге негізді болжам ұсынады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, химиялық элементтердің периодтық кестесі |
| Жаңа материалды түсіндіру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Элементтің массалық үлесі формуласын түсіндіреді: ω(E) = Ar(E) · n(E) / Mr(зат) · 100%.
Су мысалын қарастырады: Mr(H₂O) = 18; ω(H) = 2/18 · 100% ≈ 11,1%; ω(O) = 16/18 · 100% ≈ 88,9%.
Элементтердің массалық үлестері арқылы формуланы табу үшін массалық үлестерді салыстырмалы атомдық массаларға бөліп, алынған қатынасты ең кіші бүтін сандарға келтіру керегін түсіндіреді.
Есептеу барысындағы дөңгелектеу мен бірліктерге назар аудартады.
Слайд 1 — Химиялық формулалар бойынша есептеулер
Слайд 2 — Күнделікті су молекуласында сутек пен оттек бірге болады, бірақ олардың массалары бірдей…
Слайд 3 — Судың құрамындағы элементтердің массалық үлестерін есептеу формуласын біледі.
Слайд 4 — Массалық үлес
Слайд 5 — Су құрамын есептеу
Слайд 6 — Су құрамындағы сутек үлесі аз, ал оттек үлесі үлкен: осы айырмашылықты молекуладағы атомд…
Слайд 7 — Формуланы үлестерден табу
Слайд 8 — Дәлдік пен тексеру
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Судың атомдық құрамы өзгермей, үлестер есептеу кезінде ертерек дөңгелектелсе, формуланы ш…
|
Оқушылар массалық үлес формуласын дәптерге жазады. Оқушылар су мысалындағы салыстырмалы молекулалық массаны және әр элементтің массалық үлесін тексереді. Оқушылар формуланы массалық үлестерден шығару ретін түсіндіреді. | Массалық үлес формуласын дұрыс жазады — 1 ұпай. Су мысалындағы екі массалық үлесті дұрыс есептейді — 2 ұпай. Формуланы шығару ретін дұрыс атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Бағыттаушы сұрақтар 5 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Қосылыстағы элементтердің массалық үлестерінің қосындысы неге тең болуы керек?
Қосылыстың формуласы берілгенде молекулалық массаны қалай табамыз?
Элементтердің массалық үлестері берілсе, атомдардың қатынасын қалай анықтаймыз?
Жауаптар:
Массалық үлестердің қосындысы 100%-ға тең болуы керек.
Формуладағы әр элементтің салыстырмалы атомдық массасын индексіне көбейтіп, нәтижелерді қосамыз.
Әр массалық үлесті тиісті салыстырмалы атомдық массаға бөлеміз де, қатынасты ең кіші бүтін сандарға келтіреміз.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: массалық үлестердің қосындысы 100%; молекулалық масса атомдық массаларды индекстерге көбейтіп қосу арқылы табылады; атомдар қатынасы массалық үлестерді салыстырмалы атомдық массаларға бөлу арқылы анықталады. | Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап береді — әрқайсысы 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, периодтық кесте |
| Есептеу ойыны 7 минут |
Нұсқаулық:
«Формуланы тап» ойынының шартын түсіндіреді: топтарға элементтердің массалық үлестері жазылған карточкалар беріледі.
Бірінші карточкаға мысал келтіреді: көміртек — 40%, оттек — 60%. Оқушылар үлестерді Ar мәндеріне бөліп, ең кіші бүтін қатынасты табады.
Топтарға берілген есепті талқылап, шешімін дәлелдеуге уақыт бөледі.
Жауаптарды тексеріп, көміртек пен оттектің қатынасы 1:1 екенін, демек эмпирикалық формула CO екенін нақтылайды.
|
Оқушылар топта карточкадағы массалық үлестерді салыстырмалы атомдық массаларға бөледі. Оқушылар атомдардың ең кіші бүтін қатынасын анықтап, табылған формуланы негіздейді. Оқушылар ойынның мысалында 40/12 ≈ 3,33 және 60/16 = 3,75 мәндерін салыстырудағы жуықтау мәселесін байқап, есеп шартының жуық мәндерін нақтылауды ұсынады. | Есептеу тәсілін дұрыс қолданады — 2 ұпай. Атомдар қатынасын негізді анықтайды — 2 ұпай. Топтық талқылауға үлес қосады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. | |
| Жеке есеп шығару 8 минут |
Тапсырманы орындау нұсқаулығы:
Жеке тапсырманы таратады: магний оксидінде магнийдің массалық үлесі 60%, оттектің массалық үлесі 40% деп алып, қосылыстың формуласын анықтау.
Оқушыларға әр үлесті тиісті салыстырмалы атомдық массаға бөліп, қатынасты ықшамдауды ескертеді.
Жауапты және шешу жолын жазуды тапсырады.
|
Оқушылар жеке есепті дәптерде шығарады: Mg үшін 60/24 = 2,5; O үшін 40/16 = 2,5; қатынас 1:1, формуласы MgO. Оқушылар есептеу жолын көрсетіп, жауабын тексереді. | Массалық үлестерді салыстырмалы атомдық массаларға дұрыс бөледі — 2 ұпай. Ең кіші бүтін қатынасты дұрыс табады — 1 ұпай. MgO формуласын дұрыс жазады және шешімін көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Есептеу кезінде химиялық заттар қолданылмайды; сабақта тек қағаз, қалам және оқу құралдарын пайдаланып, оларды ұқыпты ұстау қажет. Топтық жұмыс кезінде бір-біріне кедергі келтірмей, сыныптағы қауіпсіз қозғалыс тәртібін сақтау керек. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Химия
- Сынып
- 8 сынып
- Тіл
- Қазақ
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
