Жай бөлшектің негізгі қасиеті — ҚМЖ, Математика, 5 сынып
Алдын ала қарау
Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
| Бөлім |
Жай бөлшектер және олардың қасиеттері
|
| Сабақтың тақырыбы |
Жай бөлшектің негізгі қасиеті
|
| Сыныбы |
5
|
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
5.5.1.2 Мәтінді есептерді шығаруда, ең үлкен ортақ бөлгіш пен ең кіші ортақ еселікті қолдану
|
| Сабақтың мақсаты |
Оқушылар жай бөлшектің негізгі қасиетін, яғни алымын және бөлімін бірдей нөлден өзге санға көбейткенде немесе бөлгенде бөлшектің мәні өзгермейтінін біледі.
Оқушылар бөлшекті қысқарту және ортақ бөлімге келтіру амалдарында ең үлкен ортақ бөлгіш пен ең кіші ортақ еселікті қолдану жолдарын біледі.
Оқушылар жай бөлшектің негізгі қасиетін мәтінді есептерді шешуде қолдану тәсілдерін біледі.
|
| Құндылықтар |
Нақты есептеу мен шешімін негіздеу арқылы оқушылар жауапкершілікке, ұқыптылыққа және өзара құрметпен пікір алмасуға дағдыланады.
|
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын белгілейді.
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын қысқаша таныстырады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды және сабақ мақсатын тыңдайды. | Сабаққа дайындық пен оқу құралдарының болуы — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, дәптер, қалам |
| Мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
Тақтаға 2/3 және 4/6 бөлшектерін жазады.
«Бұл бөлшектер неліктен бірдей мәнді көрсетеді? Алым мен бөлімге қандай амал жасалған?» деп сұрайды.
Оқушылардың жауаптарын тыңдап, бөлшектің негізгі қасиетін анықтауға жетелейді.
|
Оқушылар 2/3 және 4/6 бөлшектерін салыстырады. Оқушылар «алымы мен бөлімі 2-ге көбейтілген, сондықтан бөлшектің мәні өзгермейді» деп жауап береді. | Екі бөлшектің мәндес екенін анықтау — 1 ұпай; алым мен бөлімге жасалған амалды дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, бөлшек жазылған карточкалар |
| Қасиетті түсіндіру 8 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Жай бөлшектің негізгі қасиетін түсіндіреді: алымы мен бөлімін бірдей нөлден өзге санға көбейткенде немесе бөлгенде бөлшектің мәні өзгермейді.
Мысалды көрсетеді: 3/5 = (3·2)/(5·2) = 6/10; 12/18 = (12:6)/(18:6) = 2/3.
Бөлшекті қысқарту үшін алым мен бөлімді олардың ең үлкен ортақ бөлгішіне бөлу керегін түсіндіреді.
Ортақ бөлімге келтіру кезінде бөлімдердің ең кіші ортақ еселігін қолдануды түсіндіреді.
|
Оқушылар қасиетті дәптерге жазады. Оқушылар мысалдарды талдап, көбейту арқылы бөлшекті кеңейту және бөлу арқылы қысқарту амалдарын ажыратады. | Қасиетті дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай; екі мысалдағы түрлендіруді дұрыс түсіндіру — әрқайсысына 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, тақта, дәптер |
| Көрнекі таныстырылым 6 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Бөлшектердің мәндестігін сурет пен сандық өрнектер арқылы көрсететін таныстырылымды ұсынады.
Таныстырылымдағы 3/4 = 6/8 және 2/5 = 8/20 мысалдарын талдатып, алым мен бөлімнің қалай өзгергенін түсіндіреді.
Слайд 1 — Жай бөлшектің негізгі қасиеті
Слайд 2 — Кейбір рецепттерде 2/5 кесе сүт керек, ал үлкен порцияға 8/20 кесе көрсетіледі. Қайдан бі…
Слайд 3 — Сабақ соңында сендер…
Слайд 4 — Бөлшектің мәндестігі
Слайд 5 — Қысқарту және ортақ бөлім
Слайд 6 — 2/5 және 8/20 мөлшерлері бірдей екенін есепте көрсетіп, мұндай түрлендірудің рецептэдегі…
Слайд 7 — Ортақ бөлімді табу
Слайд 8 — Мәтінді есепте қолдану
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар көрнекі материалды бақылайды. Оқушылар әр мысалда алым мен бөлімнің бірдей санға көбейтілгенін айтып, бөлшектердің мәні өзгермейтінін түсіндіреді. | Екі мысалдың әрқайсысында түрлендіру санын дұрыс анықтау — 1 ұпайдан; мәндестік себебін айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Теңіз шайқасы ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
«Теңіз шайқасы» ойынын ұйымдастырады: торкөздегі нысанаға жету үшін оқушы берілген бөлшекті қысқартады немесе мәндес бөлшекті табады.
Ойын тапсырмаларын ұсынады: 8/12 бөлшегін қысқарту; 3/7 бөлшегіне тең, бөлімі 21 болатын бөлшекті табу; 15/20 бөлшегін қысқарту.
Әр дұрыс жауаптан кейін шешу жолын сұрайды.
|
Оқушылар кезекпен нысананы таңдап, есепті шығарады. Оқушылар жауаптарын негіздейді: 8/12 = 2/3; 3/7 = 9/21; 15/20 = 3/4. | Әр дұрыс шығарылған тапсырма — 1 ұпай; жауапты амалмен негіздеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 7 минут |
Нұсқаулық:
Жеке тапсырма парақтарын таратады.
Есептерді орындауды ұсынады: а) 18/24 бөлшегін қысқартыңдар; ә) 5/6 бөлшегін бөлімі 30 болатын бөлшекке келтіріңдер; б) 24 қызыл және 36 көк қарындашты тең топтарға, түстерін араластырмай бөлу керек. Ең көп қанша топ жасауға болады және әр топта әр түстийнен неше қарындаш болады?
Шешімдерін тексеріп, қате жіберген оқушыларға бағыт береді.
|
Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды. Оқушылар жауаптарын жазады: а) 3/4; ә) 25/30; б) ең көбі 12 топ, әр топта 2 қызыл және 3 көк қарындаш болады. | а) бөлшекті дұрыс қысқарту — 1 ұпай; ә) дұрыс ортақ бөлімге келтіру — 1 ұпай; б) ЕҮОБ-ты қолданып топ санын табу — 1 ұпай; әр топтағы қарындаш санын дұрыс есептеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Білімді тексеру 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Қысқа сандық викторинаны бастайды.
Сұрақтарды ретімен береді: «21/28 бөлшегін қысқартқанда не шығады?»; «4/9 бөлшегіне тең, бөлімі 45 болатын бөлшек қандай?»; «6 және 8 сандарының ең кіші ортақ еселігі нешеге тең?».
Жауаптарды белгілеп, дұрыс шешімдерді қысқаша түсіндіреді.
|
Оқушылар викторина сұрақтарына жауап береді. Оқушылар дұрыс жауаптарды атайды: 3/4; 20/45; 24. | Әр дұрыс жауап — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | |
| Қорытындылау 2 минут |
Қорытындылау:
Сабақтың негізгі тұжырымын қайталатады: алым мен бөлімді бірдей нөлден өзге санға көбейткенде немесе бөлгенде бөлшектің мәні өзгермейді.
Оқушылардан бүгінгі сабақта қолданған амалдарын бір сөйлеммен қорытындылауды сұрайды.
|
Оқушылар бөлшектің негізгі қасиетін өз сөзімен тұжырымдайды және ЕҮОБ пен ЕКОЕ-нің қай кезде қолданылатынын айтады. | Негізгі қасиетті дұрыс тұжырымдау — 1 ұпай; ЕҮОБ немесе ЕКОЕ қолданылатын жағдайды дұрыс атау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер |
| Рефлексия 2 минут |
«Сөйлемді аяқтаңыз» рефлексиясын өткізеді. Мұғалім сабақтың қай сәттері туралы сұрауды таңдайды — оқушылар сәтті, содан кейін оның қалай өткенін таңдайды.
|
Оқушылар «Сөйлемді аяқтаңыз» рефлексиясын орындап, тақырыпты түсінуін бағалайды. | Оқу жетістігін нақты атап көрсету — 1 ұпай; келесі қадамын анықтау — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. |
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
| Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау | Тақтаға жазғанда және көрнекі материалмен жұмыс істегенде оқушылар арақашықтық сақтап, сыныпта қозғалғанда бір-біріне кедергі келтірмейді. Қалам мен оқу құралдарын қауіпсіз пайдаланып, жұмыс орнын ұқыпты ұстайды. |
Материал туралы
- Материал түрі
- ҚМЖ (ҚМЖ)
- Пән
- Математика
- Сынып
- 5 сынып
- Тіл
- Қазақ
- Оқыту бағыты
- Физмат
ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз
ROQED AI сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша дайын материал құрастырады. Бастау тегін.
