қазақша

Заттарды тасымалдау — ҚМЖ, Биология, 11 сынып

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

Алдын ала қарау Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
Бөлім
Өсімдіктер мен жануарлардағы заттардың тасымалдануы
Сабақтың тақырыбы
Заттарды тасымалдау
Сыныбы
11
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
11.1.3.1 Заттар тасымалданудың симпласттық, апопласттық, вакуолярлық жолдарының мәнін түсіндіру
11.1.3.2 Натрий-калий сорғысы мысалында белсенді тасымалды түсіндіру
Сабақтың мақсаты
Оқушы симпласттық, апопласттық және вакуольдік тасымал жолдарының ерекшеліктерін біледі.
Оқушы натрий-калий сорғысының жұмыс істеу қағидасын және белсенді тасымалдың ерекшеліктерін біледі.
Құндылықтар
Биологиялық үдерістерді дәлелге сүйеніп түсіндіру арқылы ғылыми сауаттылық пен жауапкершілік қалыптасады.
Жұптық және топтық тапсырмаларда бір-бірінің пікірін тыңдап, ынтымақтастық танытады.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт Педагогтің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Бағалау Ресурстар
Ұйымдастыру және қызығушылық ояту
4 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді және оқу құралдарын дайындауды ұсынады.
Жасуша мембранасы мен өсімдік ұлпасының суреттерін көрсетіп, заттардың жасушаға қалай өтетіні туралы ойлануға жетелейді.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар суреттерді бақылап, заттардың жасушаға өту жолдары туралы бастапқы болжамдарын айтады. Сабаққа дайындалып, бастапқы болжамын тақырыппен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. жасуша мембранасы мен өсімдік ұлпасының суреттері, тақта
Мәселені анықтау
4 мин
Мәселе қою:
«Заттар жасуша мембранасы мен өсімдік ұлпалары арқылы қандай жолдармен қозғалады?» деген мәселені қояды.
«Заттардың концентрация градиентіне қарсы қозғалысы үшін жасушаға не қажет?» деген сұрақ арқылы белсенді тасымалға бағыттайды.
Оқушылар сұрақтарға болжамды жауап береді: заттар мембрана арқылы әртүрлі жолмен өтеді; концентрация градиентіне қарсы қозғалысқа энергия қажет. Тасымал жолына қатысты негізді болжам ұсынады — 1 ұпай; энергия қажеттігін дұрыс атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, маркерлер
Тасымал жолдарын түсіндіру
10 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Өсімдік ұлпаларындағы заттардың симпласттық, апопласттық және вакуольдік жолдармен қозғалуын сызба арқылы түсіндіреді.
Симпласттық жолда заттардың цитоплазма мен плазмодесмалар арқылы, апопласттық жолда жасуша қабырғалары мен жасушааралық кеңістіктер арқылы қозғалатынын сипаттайды.
Вакуольдік жолда заттардың мембраналардан және вакуольдерден кезекпен өтетінін түсіндіреді.
Негізгі айырмашылықтарды тақтаға тірек сөздермен жазады.
Оқушылар сызбаны бақылап, үш тасымал жолының анықтамаларын дәптерге жазады. Оқушылар жолдардың қай құрылымдар арқылы өтетінін салыстырады. Симпласттық жолды дұрыс сипаттайды — 1 ұпай; апопласттық жолды дұрыс сипаттайды — 1 ұпай; вакуольдік жолды дұрыс сипаттайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. оқулық, өсімдік ұлпасының сызбасы, тақта, дәптер
Тасымалды слайдпен зерделеу
6 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Слайдтар арқылы мембранадан заттардың өту жолдарын және белсенді тасымалдың негізгі белгілерін көрсетеді.
Натрий-калий сорғысы мысалында АТФ энергиясының жұмсалуын, натрий иондарының жасушадан шығарылуын және калий иондарының жасушаға енгізілуін түсіндіреді.
Белсенді тасымалдың концентрация градиентіне қарсы жүретінін атап көрсетеді.
Слайд 1 — Заттардың мембрана арқылы тасымалдануы
Слайд 2 — Жасушаның ішіндегі және сыртындағы кейбір бөлшектердің мөлшері әртүрлі болады. Бірақ бөлш…
Слайд 3 — Оқу мақсаттары
Слайд 4 — Өсімдік ұлпасындағы үш жол
Слайд 5 — Жолдардың айырмасы
Слайд 6 — Талдау сұрағы
Слайд 7 — Белсенді тасымал
Слайд 8 — Натрий-калий сорғысы
Слайд 9 — Негізгі қорытындылар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар слайдтардағы сызбаларды бақылап, натрий-калий сорғысының жұмыс кезеңдерін дәптерге белгілейді. Оқушылар белсенді тасымал үшін энергия қажет екенін және иондардың бағытын атайды. АТФ энергиясының рөлін дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай; натрий мен калий иондарының қозғалыс бағытын дұрыс көрсетеді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай.
Жұптық сәйкестендіру ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Жұптарға тасымал жолдарының атаулары мен сипаттамалары жазылған карточкаларды таратады.
«Симпласттық жол», «Апопласттық жол», «Вакуольдік жол», «Белсенді тасымал» атауларын тиісті сипаттамаларымен сәйкестендіруді тапсырады.
Жауаптарды тексеріп, әр сәйкестікті қысқаша түсіндіруді сұрайды.
Оқушылар жұппен атауларды сипаттамаларымен сәйкестендіреді. Оқушылар симпласттық жолды цитоплазма мен плазмодесмаларға, апопласттық жолды жасуша қабырғаларына, вакуольдік жолды мембраналар мен вакуольдер арқылы өтуге, белсенді тасымалды энергия шығынына сәйкестендіріп түсіндіреді. Төрт дұрыс сәйкестіктің әрқайсысы үшін 1 ұпай — 4 ұпай; бір сәйкестікті негіздеп түсіндіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Жеке білімді бекіту
6 мин
Жеке тапсырма:
Оқушыларға жеке тапсырма парағын таратады.
Тапсырмада үш тасымал жолын салыстыру кестесін толтыруды және натрий-калий сорғысының қызметін қысқаша түсіндіруді тапсырады.
Жауаптарды жинап, негізгі ұғымдардың дұрыс қолданылуын тексереді.
Оқушылар жеке жұмыс парағында үш тасымал жолын өтетін құрылымдары бойынша салыстырады. Оқушылар натрий-калий сорғысының АТФ энергиясын пайдаланып, натрийді сыртқа және калийді жасуша ішіне тасымалдайтынын жазады. Үш тасымал жолының сипаттамасын дұрыс толтырады — әрқайсысы 1 ұпай, барлығы 3 ұпай; натрий-калий сорғысының жұмысын дұрыс түсіндіреді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай.
Қысқа білім тексеру
5 мин
Сұрақтар:
Тақырып бойынша қысқа тексеру тапсырмасын ұсынады.
«Қай жолда заттар плазмодесмалар арқылы қозғалады?», «Қай тасымал түрі АТФ энергиясын қажет етеді?» және «Натрий-калий сорғысы натрий мен калийді қай бағытта тасымалдайды?» деген сұрақтарды қояды.
Жауаптарды бірге тексеріп, дұрыс нұсқаларды нақтылайды.
Оқушылар сұрақтарға жеке жауап береді. Оқушылар күтілетін жауаптарды белгілейді: симпласттық жол; белсенді тасымал; натрий жасушадан сыртқа, калий жасуша ішіне тасымалданады. Симпласттық жолды дұрыс анықтайды — 1 ұпай; АТФ қажет тасымалды дұрыс атайды — 1 ұпай; натрий мен калийдің бағытын дұрыс көрсетеді — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау Слайдтарды қарағанда экранға тым жақын отырмай, көзге түсетін күшті азайту үшін мезгіл-мезгіл үзіліс жасаңыз. Карточкалармен жұмыс кезінде оларды ауызға салмаңыз және жұмыс орнын ретімен ұстаңыз.

Материал туралы

Материал түрі
ҚМЖ (ҚМЖ)
Пән
Биология
Сынып
11 сынып
Тіл
Қазақ
Оқыту бағыты
Гуманитарлық

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

  • Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
  • Шамамен бір минутта дайын
  • Бастау тегін

Мұғалімдер жасаған сабақ жоспарлары, тесттер мен презентациялар

Осы сабақ жоспарын толық ашу және ЖИ көмегімен бірнеше минутта өз материалдарыңызды жасау үшін тіркеліңіз.