қазақша

Заттардың құрылысы мен қасиеттері — ҚМЖ, 5 сынып

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

Алдын ала қарау Материалды ашу
Қысқамерзімді жоспар
Бөлім
Заттар және материалдар
Сабақтың тақырыбы
Заттардың құрылысы мен қасиеттері
Сыныбы
5
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары
5.3.1.4 Физикалық және химиялық құбылыстарды ажырату
Сабақтың мақсаты
Оқушы заттардың бөлшектерден тұратынын және бөлшектердің қозғалыста болатынын біледі.
Оқушы заттардың негізгі қасиеттерін біледі және мысалдар арқылы сипаттайды.
Оқушы физикалық және химиялық құбылыстардың айырмашылығын біледі, берілген құбылыстарды ажыратады.
Құндылықтар
Ғылыми байқағыштық пен дәлелді ой айтуға баулу: оқушылар құбылыстарды белгілеріне сүйеніп жіктеп, пікірін негіздейді. Топтық жұмыста бір-бірінің ойын тыңдап, ортақ шешімге жауапкершілікпен келеді.
Сабақтың барысы
Сабақтың кезеңі/ уақыт Педагогтің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Бағалау Ресурстар
Ұйымдастыру және қызығушылық
3 мин
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сыныптың сабаққа дайындығын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
Мәселе қою:
Мұздың еруі мен қағаздың жануы кезінде затта қандай өзгерістер болатынын сұрайды.
Осы өзгерістердің бір-бірінен айырмашылығын анықтауға жетелейді.
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар мұздың еруін және қағаздың жануын салыстырады; мұз суға айналатынын, ал жанғанда қағаздың жаңа заттарға өзгеретінін болжайды. Сабаққа дайындық — 1 ұпай. Екі өзгерісті салыстырып, бастапқы болжам айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. тақта, бор, мұз кесегі мен қағаздың суреттері
Заттар туралы түсініктер
8 мин
Жаңа материалды түсіндіру:
Заттардың бөлшектерден — атомдар мен молекулалардан — тұратынын түсіндіреді; бөлшектердің қозғалыста болатынын және олардың арақашықтығы заттың күйіне қарай өзгеретінін айтады.
Қатты, сұйық және газ күйіндегі бөлшектердің орналасуын бейнелейтін көрнекілікті көрсетіп, әр күйдің ерекшеліктерін түсіндіреді.
Заттардың түсі, иісі, қаттылығы, ерігіштігі сияқты қасиеттеріне мысалдар келтіреді.
Оқушылар қатты, сұйық және газ күйіндегі бөлшектердің орналасуын салыстырады. Оқушылар заттың қасиеттерін атайды және мысал келтіреді: судың түссіздігі, қанттың суда еруі, темірдің қаттылығы. Заттардың бөлшектерден тұратынын дұрыс айту — 1 ұпай. Үш күйдің кемінде екеуіндегі бөлшектер орналасуын сипаттау — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Екі қасиетке дұрыс мысал келтіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. оқулық, бөлшектердің орналасу сызбалары, тақта
Көрнекілік арқылы түсіндіру
6 мин
Заттардың құрылысы, бөлшектердің қозғалысы және қасиеттері көрсетілген көрнекі материалды ұсынады.
Бөлшектердің орналасу ерекшеліктерін заттың агрегаттық күйімен байланыстырып түсіндіреді.
Қасиеттерді бақылау арқылы анықтауға болатын мысалдар келтіреді: түсін көру, иісін қауіпсіз қашықтықтан байқау, суда еруін бақылау.
Слайд 1 — Заттардың құрылысы мен қасиеттері
Слайд 2 — Су құйылған ыдысты еңкейтсең, су ағады, ал ыдыстың өзі пішінін өзгертпейді.
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Бөлшектер және қозғалыс
Слайд 5 — Сұйық пен газ
Слайд 6 — Неліктен төгілген су ыдыс пішінін қабылдайды, ал ауа бөлменің кеңістігін толтырады?
Слайд 7 — Зат қасиеттерін байқау
Слайд 8 — Құбылыстарды ажырату
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
Оқушылар көрнекі материалдан қатты, сұйық және газ күйіндегі бөлшектерді таниды. Оқушылар заттың қасиеттерін атауға болатын мысалдарды түсіндіреді. Көрнекіліктен бөлшектердің үш күйдегі орналасуын тану — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Қасиетке бір дұрыс мысал келтіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай.
Физикалық және химиялық өзгерістер
7 мин
Сыныпқа сұрақтар:
Мұздың еруі кезінде қандай өзгеріс болады? Жауабы: су күйіндегі сол зат пайда болады, жаңа зат түзілмейді.
Қағаз жанғанда қандай белгілер байқалады? Жауабы: күл мен газ түзіледі, бастапқы зат өзгереді.
Темірдің тот басуы қандай құбылыс? Жауабы: химиялық құбылыс, себебі жаңа зат түзіледі.
Жаңа материалды түсіндіру:
Физикалық құбылыста заттың құрамы өзгермей, пішіні немесе күйі өзгеретінін түсіндіреді.
Химиялық құбылыста жаңа зат түзілетінін, жану мен тот басуды мысалға келтіреді.
Оқушылар сұрақтарға жауап береді: мұз ерігенде суға айналады, қағаз жанғанда күл мен газ түзіледі, темір тот басқанда жаңа зат пайда болады. Оқушылар физикалық және химиялық құбылыстардың айырмашылығын түсіндіреді. Үш сұрақтың әрқайсысына дұрыс жауап — 1 ұпай, ең көбі 3 ұпай. Физикалық және химиялық құбылыстың айырмасын дұрыс түсіндіру — 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. тақта, оқулық, құбылыстар бейнеленген суреттер
Құбылыстарды жіктеу ойыны
6 мин
Нұсқаулық:
Оқушыларды топтарға бөліп, құбылыстар жазылған карточкаларды таратады: мұздың еруі, судың қатуы, қағаздың жыртылуы, қағаздың жануы, темірдің тот басуы.
Әр топқа карточкаларды физикалық және химиялық құбылыстарға жіктеуді тапсырады.
Әр топтан таңдауын жаңа заттың түзілу-түзілмеу белгісіне сүйеніп түсіндіруді сұрайды.
Оқушылар топта карточкаларды жіктейді: мұздың еруі, судың қатуы және қағаздың жыртылуы — физикалық; қағаздың жануы мен темірдің тот басуы — химиялық құбылыстар. Оқушылар жіктеу себебін түсіндіреді. Бес құбылыстың әрқайсысын дұрыс жіктеу — 1 ұпай, ең көбі 5 ұпай. Бір жіктеуін белгімен дәлелдеу — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай.
Жеке тапсырманы орындау
7 мин
Тапсырма беру:
Тапсырма парағын таратады: берілген мысалдарды физикалық және химиялық құбылыстар деп екі бағанға бөлу; әрқайсысынан бір мысалды жаңа заттың түзілу белгісімен түсіндіру.
Мысалдарды ұсынады: мұздың еруі, судың булануы, шынының сынуы, ағаштың жануы, жемістің шіруі, темірдің тот басуы.
Оқушылардың жұмысын қарап, қажет болғанда бағыттаушы сұрақ қояды.
Оқушылар тапсырма парағындағы алты құбылысты екі бағанға бөледі. Оқушылар физикалық құбылыстарға мұздың еруін, судың булануын және шынының сынуын; химиялық құбылыстарға ағаштың жануын, жемістің шіруін және темірдің тот басуын жатқызады. Оқушылар әр бағаннан бір мысалды түсіндіреді. Алты мысалды дұрыс жіктеу — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 6 ұпай. Екі мысалды белгісіне сүйеніп түсіндіру — әрқайсысы үшін 1 ұпай, ең көбі 2 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 8 ұпай.
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау Заттарды дәмін татуға немесе тікелей иіскеуге болмайды; бақылау кезінде белгісіз заттарға қол тигізбеңіз. Жану мен қыздыруға қатысты құбылыстарды тек сурет немесе мұғалімнің қауіпсіз көрсетілімі арқылы қарастырыңыз.

Материал туралы

Материал түрі
ҚМЖ (ҚМЖ)
Сынып
5 сынып
Тіл
Қазақ
Оқыту бағыты
Физмат

ЖИ көмегімен өз сабақ жоспарыңызды жасаңыз

  • Сіздің тақырыбыңыз, пәніңіз және сыныбыңыз бойынша
  • Шамамен бір минутта дайын
  • Бастау тегін

Мұғалімдер жасаған сабақ жоспарлары, тесттер мен презентациялар

Осы сабақ жоспарын толық ашу және ЖИ көмегімен бірнеше минутта өз материалдарыңызды жасау үшін тіркеліңіз.