Ковалентті байланыс — КСП, план урока, Химия, 10 класс
Предпросмотр
Открыть материал
Краткосрочный план
| Раздел |
Химиялық байланыс
|
| Тема урока |
Ковалентті байланыс
|
| Класс |
10
|
| Цели обучения в соответствии с учебной программой |
10.1.4.1 Донор-акцепторлы және алмасу механизмі бойынша ковалентті байланыстың түзілуін түсіндіру
|
| Цели урока |
Оқушы ковалентті байланыстың түзілуіндегі алмасу механизмін біледі.
Оқушы ковалентті байланыстың түзілуіндегі донор-акцепторлы механизмді біледі.
Оқушы алмасу және донор-акцепторлы механизмдердің айырмашылығын түсіндіреді.
|
| Ценности |
Ғылыми дәлдік пен жауапкершілікке тәрбиелеу: оқушылар химиялық модельдер мен шартты белгілерді дұрыс қолданып, өз тұжырымдарын дәлелдейді. Топтық жұмыс кезінде өзара құрмет пен ынтымақтастықты сақтайды.
|
Ход урока
| Этап урока/ Время | Действия педагога | Действия ученика | Оценивание | Ресурсы |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру және қызығушылық 3 минут |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен оқу мақсатын таныстырады.
Атомдардың тұрақты күйге ұмтылуы туралы ой қозғап, сабаққа назар аудартады.
|
Оқушылар сабаққа дайындалады. Оқушылар оқу мақсаты мен сабақ тақырыбын тыңдайды. Оқушылар атомдардың тұрақтылығы туралы бастапқы пікірлерін айтады. | Сабаққа дайындық пен пікір білдіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 1 ұпай. | тақта, оқулық |
| Мәселені анықтау 5 минут |
Мәселе қою:
«Атомдар электрондарды ортақ пайдаланғанда ковалентті байланыс қалай түзіледі?» деген мәселені ұсынады.
«Ортақ электрон жұбын екі атом да бере ме, әлде оны бір атом толық бере ала ма?» деген сұрақ қояды.
Сыныпқа сұрақтар:
Ковалентті байланыс қандай бөлшектер арасында түзіледі?
Ортақ электрон жұбының түзілуіне қандай электрондар қатысады?
Жауаптар:
Ковалентті байланыс бейметалл атомдары арасында түзіледі.
Атомдардың валенттік электрондары қатысады.
|
Оқушылар мәселені талқылап, ковалентті байланыс туралы болжам жасайды. Оқушылар бейметалл атомдары арасында байланыс түзілетінін және валенттік электрондар қатысатынын айтады. | Екі сұраққа дұрыс жауап — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Негізді болжам ұсыну — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | тақта, оқулық |
| Жаңа материалды түсіндіру 10 минут |
Жаңа материалды түсіндіру:
Ковалентті байланыс атомдардың ортақ электрон жұбы арқылы тартылуынан түзілетінін түсіндіреді.
Алмасу механизмін көрсетеді: әр атом байланысқа бір электроннан беріп, ортақ электрон жұбын түзеді. Мысал ретінде H₂ молекуласын қарастырады: H· + ·H → H:H.
Донор-акцепторлы механизмді түсіндіреді: донор ортақ жұпқа екі электронды да береді, ал акцептор бос орбиталі арқылы қабылдайды.
NH₄⁺ ионының түзілуін мысал етеді: NH₃ молекуласындағы азоттың жалғыз электрон жұбы H⁺ ионына беріледі; N → H координаталық байланыстың түзілуін көрсетеді.
Екі механизмнің ортақ белгісі мен айырма…
Слайд 1 — Ковалентті байланыс
Слайд 2 — Екі адамға ортақ бір кілт бар делік: оны бір адам берсе, екіншісі оны қай жерге қоя алады?
Слайд 3 — Сабақ соңында сен:
Слайд 4 — Ортақ электрон жұбы
Слайд 5 — Алмасу механизмі
Слайд 6 — Екі механизмді салыстыру
Слайд 7 — Донор және акцептор
Слайд 8 — Аммоний ионының түзілуі
Слайд 9 — Негізгі қорытындылар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап бер
|
Оқушылар түсіндірмені тыңдап, мысалдарды дәптерге жазады. Оқушылар H₂ молекуласында әр атом бір электроннан беретінін айтады. Оқушылар NH₄⁺ түзілуінде азот донор, ал H⁺ акцептор болатынын анықтайды. | Алмасу механизмін дұрыс сипаттау — 2 ұпай. Донор мен акцепторды дұрыс анықтау — 2 ұпай. Мысалдарды дұрыс жазу — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. | |
| Механизмдерді салыстыру 6 минут |
Сыныпқа сұрақтар:
Алмасу механизмінде ортақ электрон жұбының электрондарын кімдер береді?
Донор-акцепторлы механизмде электрон жұбын кім береді және оны кім қабылдайды?
NH₄⁺ ионы түзілгенде азот атомы қандай рөл атқарады?
Жауаптар:
Әр атом бір электроннан береді.
Донор екі электронды да береді, ал акцептор бос орбиталіне қабылдайды.
Азот донор рөлін атқарады.
Екі механизмде де нәтижесінде ортақ электрон жұбы мен ковалентті байланыс түзіледі.
|
Оқушылар сұрақтарға жауап береді. Оқушылар әр атом бір электроннан беретінін, донор электрон жұбын беріп, акцептор қабылдайтынын түсіндіреді. Оқушылар NH₄⁺ түзілуінде азот донор болатынын және екі механизмде де ковалентті байланыс түзілетінін айтады. | Үш сұраққа дұрыс жауап — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Екі механизмнің ортақ нәтижесін айту — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | тақта, салыстыру кестесі |
| Топтық бекіту ойыны 6 минут |
Нұсқаулық:
Оқушыларды шағын топтарға бөліп, «Механизмді тап» ойынының ережесін түсіндіреді.
Әр топқа H₂, Cl₂ және NH₄⁺ түзілуіне қатысты карточкалар таратады.
Топтардан әр мысалдың байланыс түзілу механизмін атауды және электрондардың қайдан берілетінін түсіндіруді сұрайды.
Дұрыс жауаптарды сыныппен бірге тексереді.
|
Оқушылар топта карточкаларды талдап, әр мысалға сәйкес байланыс түзілу механизмін анықтайды. Оқушылар H₂ және Cl₂ үшін алмасу механизмін, NH₄⁺ түзілуіндегі N–H байланысы үшін донор-акцепторлы механизмді атайды. Оқушылар электрондардың берілуін түсіндіреді. | Үш мысалдың механизмін дұрыс анықтау — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Электрондардың берілуін дұрыс түсіндіру — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырманы орындау 7 минут |
Жеке тапсырма:
Жеке тапсырма парағын таратады.
Оқушыларға H₂ молекуласындағы алмасу механизмін сызуды, NH₄⁺ түзілуіндегі донор мен акцепторды белгілеуді және екі механизмнің бір айырмашылығы мен бір ортақ белгісін жазуды тапсырады.
Жұмысты орындау уақытын ескертіп, жауаптарды жинайды.
|
Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Оқушылар H₂ үшін әр атомнан бір электрон қатысатын ортақ жұпты көрсетеді. Оқушылар NH₄⁺ түзілуінде донор ретінде N атомын, акцептор ретінде H⁺ ионын белгілейді. Оқушылар механизмдердің айырмашылығы мен ортақ белгісін жазады. | H₂ алмасу механизмін дұрыс көрсету — 2 ұпай. NH₄⁺ мысалындағы донор мен акцепторды анықтау — 2 ұпай. Бір айырмашылық пен бір ортақ белгіні жазу — әрқайсысы үшін 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 6 ұпай. |
Здоровье и соблюдение техники безопасности
| Здоровье и соблюдение техники безопасности | Химиялық модельдер мен үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, оларды ауызға салмау керек. Топтық жұмыста бір-біріне кедергі келтірмей, жұмыс орнын таза ұстау қажет. |
О материале
- Тип материала
- План урока (КСП)
- Предмет
- Химия
- Класс
- 10 класс
- Язык
- Казахский
- Направление обучения
- Физмат
Создайте свой план урока с ИИ
ROQED AI собирает готовый материал по вашей теме, предмету и классу. Начать бесплатно.
