Ыбырай Алтынсариннің «Қыпшақ Сейтқұл» әңгімесі: сюжеті мен фабуласы — КСП, план урока, 5 класс
Создайте свой план урока с ИИ
Создать бесплатно
Предпросмотр
Открыть материал
Краткосрочный план
| Раздел |
Әдеби шығарманың жанры мен құрылымы
|
| Тема урока |
Ыбырай Алтынсариннің «Қыпшақ Сейтқұл» әңгімесі: сюжеті мен фабуласы
|
| Класс |
5
|
| Цели обучения в соответствии с учебной программой |
5.1.1.1 Әдеби шығарманың жанырына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау;
|
| Цели урока |
Оқушылар фабула мен сюжет ұғымдарының айырмашылығын біледі.
Оқушылар «Қыпшақ Сейтқұл» әңгімесіндегі оқиғалардың фабулалық ретін анықтайды.
Оқушылар әңгіменің сюжеттік дамуын негізгі кезеңдер бойынша сипаттайды.
|
| Ценности |
Еңбекқорлық пен табандылықтың қоғам игілігіне қосатын үлесін бағалайды. Кейіпкерлер әрекетін талдау арқылы адал еңбек пен жауапкершілікті құрметтейді.
|
Ход урока
| Этап урока/ Время | Действия педагога | Действия ученика | Оценивание | Ресурсы |
|---|---|---|---|---|
| Ұйымдастыру кезеңі 3 мин |
Ұйымдастыру кезеңі:
Оқушылармен амандасып, сабаққа қатысуын тексереді.
Сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырады.
|
Оқушылар сабаққа қажетті құралдарын дайындайды. Оқушылар сабақтың тақырыбы мен мақсатын тыңдайды. | Сабаққа дайындықты сақтайды — 1 ұпай. Сабақ мақсатын дұрыс атайды — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, дәптер, оқулық |
| Қызығушылықты ояту 5 мин |
Мәселе қою:
«Әңгімедегі оқиғаларды баяндау ретімен айту мен олардың шығармадағы берілу реті әрдайым бірдей бола ма?» деген мәселені ұсынады.
Оқушылардың бастапқы болжамдарын тыңдап, фабула мен сюжетті салыстыруға бағыттайды.
|
Оқушылар сұраққа болжам айтады: оқиғалардың өмірде болған реті мен шығармада баяндалу реті бірдей де, әртүрлі де болуы мүмкін. Оқушылар фабула мен сюжет туралы бастапқы түсінігін бөліседі. | Мәселеге қатысты негізді болжам айтады — 1 ұпай. Фабула мен сюжеттің айырмасын болжауға талпынады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | тақта, сұрақ жазылған үлестірмелі қағаздар |
| Жаңа материалды меңгеру 8 мин |
Жаңа материалды түсіндіру:
«Фабула» ұғымын оқиғалардың шығармадағы табиғи, хронологиялық реті ретінде түсіндіреді.
«Сюжет» ұғымын оқиғалардың шығармада көркемдік мақсатпен берілу реті ретінде түсіндіреді.
Ыбырай Алтынсариннің «Қыпшақ Сейтқұл» әңгімесіндегі оқиғаларды осы екі ұғым арқылы қарастыру жолын көрсетеді.
|
Оқушылар фабула мен сюжет анықтамаларын тыңдап, дәптерге жазады. Оқушылар екі ұғымның айырмашылығын атайды және әңгімені оқығанда қандай деректерге назар аудару керегін белгілейді. | Фабула ұғымын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Сюжет ұғымын дұрыс түсіндіреді — 1 ұпай. Екі ұғымның айырмасын көрсетеді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | қазақ әдебиеті оқулығы, тақта, дәптер |
| Тақырыпты таныстыру 6 мин |
Таныстыру:
Сабақтың негізгі ұғымдары мен әңгімені талдауға арналған сызбаны таныстырады.
Сызбадағы фабула мен сюжетті салыстыру өлшемдеріне назар аудартады.
Оқушыларға мәтіннен оқиға желісін анықтауды тапсырады.
Слайд 1 — «Қыпшақ Сейтқұл» әңгімесі
Слайд 2 — Бір оқиға туралы әңгімені кейде басынан емес, кейін болған жайдан бастап айтады. Сонда оқ…
Слайд 3 — Сабақ соңында
Слайд 4 — Екі ұғымның айырмасы
Слайд 5 — Оқиғалар тізбегі
Слайд 6 — Оқиғаны қалай оқимыз?
Слайд 7 — Фабулалық ретті табу
Слайд 8 — Сюжеттік даму
Слайд 9 — Негізгі тұжырымдар
Слайд 10 — Еске түсіріп жауап беріңдер
|
Оқушылар таныстырылымды қарап, фабула мен сюжетті салыстыруға арналған сызбаны дәптерге түсіреді. Оқушылар мәтіндегі оқиға желісін белгілеуге дайындалады. | Салыстыру сызбасындағы екі ұғымды дұрыс ажыратады — 1 ұпай. Талдау өлшемдерін дәптерге түсіреді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 2 ұпай. | |
| Мәтін бойынша талдау 8 мин |
Сыныпқа сұрақтар:
Сейтқұлдың елін қоныстандыруға және еңбекті ұйымдастыруға қатысты қандай әрекеттері әңгіменің негізгі оқиғаларын құрайды?
Әңгімедегі оқиғаларды уақыт ретімен тізбектегенде қандай желі шығады?
Автор оқиғаларды шығармада қалай өрбітеді және бұл рет оқырманға кейіпкердің қандай қырын танытады?
Жауаптар:
Сейтқұлдың жұртты егіншілікке жұмылдыруы, қоныс таңдап орнығуы және елдің тұрмысын жақсартуға ұмтылысы негізгі оқиғаларға жатады.
Оқиғалар хронологиялық ретпен тізбектеліп, Сейтқұлдың іс-әрекеті мен елдің жаңа қоныстағы тіршілігін көрсетеді.
Оқиғалардың өрбуі Сейтқұлдың еңбекқор, ұйымд…
|
Оқушылар мәтіннен Сейтқұлдың негізгі әрекеттерін табады. Оқушылар бірінші сұраққа Сейтқұлдың жұртты егіншілікке жұмылдыруы, қоныстануы және ел тұрмысын жақсартуға ұмтылысы деп жауап береді. Оқушылар екінші сұраққа оқиғалардың хронологиялық тізбегін құрастырады. Оқушылар үшінші сұраққа оқиға өрбуі кейіпкердің еңбекқорлығы мен ұйымдастырушылық қабілетін танытады деп жауап береді. | Негізгі оқиғаны мәтіннен табады — 1 ұпай. Оқиғаларды уақыт ретімен орналастырады — 1 ұпай. Жауабын мәтін мазмұнымен дәлелдейді — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 3 ұпай. | оқулық, мәтін көшірмесі, дәптер |
| Оқиға желісі ойыны 5 мин |
Нұсқаулық:
Оқиғалар жазылған карточкаларды топтарға таратады.
Карточкаларды фабулалық ретпен орналастырып, әр таңдауды мәтін мазмұнымен негіздеуді тапсырады.
Топтардың ретін салыстырып, дәлелдерін тыңдайды.
|
Оқушылар топта карточкаларды оқып, оқиғаларды уақыт ретімен орналастырады. Оқушылар «Қыпшақ Сейтқұл» әңгімесінен мысал келтіріп, таңдаған ретін түсіндіреді. | Оқиғаларды дұрыс реттейді — 2 ұпай. Ретін мәтін мазмұнымен негіздейді — 1 ұпай. Топ жұмысына үлес қосады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 4 ұпай. | |
| Жеке тапсырма 5 мин |
Жеке тапсырма:
Оқушыларға әңгіменің фабуласы мен сюжетін салыстыруға арналған жеке тапсырма таратады.
Оқиғалардың хронологиялық ретін және шығармадағы баяндалу ерекшелігін екі бағанға жазуды тапсырады.
Қысқа қорытындыда Сейтқұл бейнесінің қалай ашылғанын көрсету керегін ескертеді.
|
Оқушылар тапсырма парағында оқиғалардың хронологиялық ретін және шығармадағы сюжеттік өрбуін екі бағанға жазады. Оқушылар қысқа қорытындысында Сейтқұлдың еңбекқорлығы мен елге қамқорлығын атап көрсетеді. | Фабуладағы оқиғаларды дұрыс реттейді — 2 ұпай. Сюжеттік өрбуді ажыратады — 2 ұпай. Қорытындысын мәтін мазмұнымен байланыстырады — 1 ұпай. Кезең бойынша ең көбі — 5 ұпай. |
Здоровье и соблюдение техники безопасности
| Здоровье и соблюдение техники безопасности | Оқулық пен үлестірмелі материалдарды ұқыпты пайдаланып, партаның үстін ретімен ұстаңдар. Топтық жұмыс кезінде бір-біріңді тыңдап, карточкаларды асықпай әрі қауіпсіз қолданыңдар. |
О материале
- Тип материала
- План урока (КСП)
- Класс
- 5 класс
- Язык
- Казахский
- Направление обучения
- Гуманитарное
Создайте свой план урока с ИИ
- По вашей теме, предмету и классу
- Готово примерно за минуту
- Начать можно бесплатно